Ôn lại lịch sử để biết ơn và trách nhiệm

21:58 | 02/09/2026
BA ĐỊA DANH - BA MỐC SON LỊCH SỬ GẮN LIỀN VỚI LÁ QUỐC KỲ

Bài tuyên truyền nhân kỷ niệm 81 năm Quốc khánh 2/9 (1945 - 2026)

Linh Tuệ

TCGCVN - Ngày 2/9/2026, trong không khí cả nước kỷ niệm 81 năm Quốc khánh, tại 11 trường phổ thông dân tộc nội trú TH và THCS của 11 xã biên giới tỉnh Cao Bằng, một nội dung tuyên truyền lịch sử đặc biệt được tổ chức với chủ đề “Ba địa danh - ba mốc son lịch sử gắn liền với lá Quốc kỳ”. Từ Pác Bó, nơi ghi dấu những quyết sách quan trọng của cách mạng, đến Tân Trào, nơi Quốc kỳ được lựa chọn và phát động Tổng khởi nghĩa, rồi Ba Đình, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, câu chuyện lịch sử được kể lại bằng một mạch xuyên suốt, gần gũi với học sinh. Qua đó, những giá trị của độc lập, tự do, lòng yêu nước và sự hy sinh của các thế hệ cha ông được truyền tiếp đến những chủ nhân tương lai của vùng biên cương Tổ quốc.

Học sinh trường PT nội trú TH và THCS Trà Lĩnh

Có những địa danh chỉ cần nhắc tên đã gợi lên cả một phần ký ức của dân tộc. Với lịch sử cách mạng Việt Nam, Pác Bó, Tân Trào và Ba Đình là những địa danh như thế. Mỗi nơi ghi dấu một thời khắc đặc biệt, nhưng khi đặt trong cùng một mạch lịch sử, ba địa danh ấy tạo thành một hành trình liền mạch: từ chuẩn bị về đường lối, tổ chức lực lượng đến Tổng khởi nghĩa và tuyên bố nền độc lập của dân tộc.

Điều đặc biệt hơn, trên hành trình ấy luôn hiện diện một biểu tượng thân thuộc mà mỗi người Việt Nam hôm nay đều nhận ra ngay từ cái nhìn đầu tiên: lá cờ đỏ sao vàng.

81 năm sau ngày Quốc khánh 2/9/1945, nhìn lá Quốc kỳ tung bay, thế hệ trẻ hôm nay có thể không hình dung hết những năm tháng gian khổ mà cha ông đã trải qua. Nhưng đằng sau màu đỏ và ngôi sao vàng năm cánh là câu chuyện về khát vọng độc lập, về sự hy sinh của nhiều thế hệ và về một dân tộc đã đứng lên làm chủ vận mệnh của mình.

Ôn lại lịch sử tự hào dân tộc

Pác Bó, nơi những quyết sách lịch sử được hình thành

Nhắc đến Cao Bằng, nhắc đến lịch sử cách mạng Việt Nam, không thể không nhắc tới Pác Bó.

Ngày 28/1/1941, sau 30 năm hoạt động ở nước ngoài, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc và đến Pác Bó, nay thuộc xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng. Từ đây, Người trực tiếp cùng Trung ương Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, từng bước chuẩn bị những điều kiện quan trọng cho cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Một trong những dấu mốc đặc biệt quan trọng diễn ra tại Khuổi Nặm, Pác Bó, từ ngày 10 đến 19/5/1941. Đó là Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương do Nguyễn Ái Quốc chủ trì.

Hội nghị xác định nhiệm vụ trước mắt của cách mạng là giải phóng dân tộc, đặt nhiệm vụ giành độc lập lên hàng đầu. Đây là một quyết định có ý nghĩa chiến lược, thể hiện sự nhạy bén trước những chuyển biến của tình hình trong nước và quốc tế.

Theo đề nghị của Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh, gọi tắt là Việt Minh, nhằm tập hợp rộng rãi các lực lượng yêu nước, đoàn kết toàn dân đấu tranh giành độc lập.

Cũng từ đây, lá cờ đỏ sao vàng từng bước gắn với phong trào Việt Minh và khát vọng về một nước Việt Nam độc lập. Chương trình Việt Minh xác định sau khi giành được độc lập sẽ thành lập Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và lấy cờ đỏ sao vàng năm cánh làm Quốc kỳ.

Đó là một chi tiết lịch sử rất đáng để thế hệ trẻ hôm nay ghi nhớ: trước khi tung bay trên Quảng trường Ba Đình trong ngày đất nước tuyên bố độc lập, lá cờ đỏ sao vàng đã đi cùng phong trào cách mạng, đi vào lòng nhân dân và trở thành biểu tượng của khát vọng độc lập.

Từ Pác Bó, cách mạng không chỉ có những quyết sách lớn về đường lối mà còn từng bước xây dựng lực lượng, tuyên truyền, vận động quần chúng. Cuối năm 1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập Báo Việt Nam Độc lập, in tại Pác Bó. Tờ báo trở thành một phương tiện tuyên truyền quan trọng, góp phần khơi dậy tinh thần yêu nước và vận động nhân dân tham gia phong trào cách mạng.

Pác Bó vì thế không đơn thuần là một địa danh lịch sử. Đó là nơi ghi dấu những quyết sách quan trọng, nơi khát vọng độc lập được cụ thể hóa thành đường lối, tổ chức và lực lượng cách mạng.

Tân Trào, nơi quyết định Quốc kỳ và phát động Tổng khởi nghĩa

Từ Pác Bó, mạch nguồn cách mạng tiếp tục được nối dài đến Tân Trào, nơi những quyết định lịch sử được đưa ra vào thời điểm vận mệnh dân tộc đứng trước bước ngoặt lớn.

Đầu tháng 5/1945, lãnh tụ Hồ Chí Minh rời Pác Bó về Tân Trào, Tuyên Quang. Tân Trào được chọn làm trung tâm chỉ đạo phong trào cách mạng cả nước. Khu giải phóng Việt Bắc được thành lập, Tân Trào trở thành trung tâm của Khu giải phóng và là nơi tập trung những hoạt động chuẩn bị cuối cùng cho Tổng khởi nghĩa.

Thời cơ lịch sử xuất hiện khi Nhật đầu hàng Đồng minh vào tháng 8/1945. Trước tình hình đó, Trung ương Đảng và Tổng bộ Việt Minh khẩn trương đưa ra những quyết định quan trọng, lãnh đạo nhân dân cả nước đứng lên giành chính quyền.

Từ ngày 16 đến 17/8/1945, Đại hội Quốc dân được triệu tập tại Tân Trào với sự tham dự của hơn 60 đại biểu, đại diện cho nhiều tầng lớp nhân dân, các đoàn thể, dân tộc và vùng miền trong cả nước.

Quảng cáo

Đại hội tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa, thông qua 10 chính sách lớn của Việt Minh, cử Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.

Đặc biệt, Đại hội quyết định Quốc kỳ là lá cờ nền đỏ, ở giữa có ngôi sao vàng năm cánh.

Nếu ở Pác Bó, cờ đỏ sao vàng được xác định trong chương trình của Mặt trận Việt Minh với định hướng trở thành Quốc kỳ của nước Việt Nam độc lập, thì tại Tân Trào, biểu tượng ấy được Đại hội Quốc dân lựa chọn làm Quốc kỳ.

Một lá cờ từ biểu tượng của phong trào cách mạng trở thành biểu tượng chung của một quốc gia đang tiến tới độc lập.

Từ Tân Trào, mệnh lệnh Tổng khởi nghĩa được truyền đi. Chỉ trong thời gian ngắn, nhân dân cả nước nhất tề đứng lên giành chính quyền. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thắng lợi, mở ra một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc.

Tân Trào vì vậy không chỉ là nơi diễn ra một Đại hội lịch sử. Đó còn là nơi thể hiện sức mạnh của lòng dân, của tinh thần đoàn kết và ý chí thống nhất trước thời khắc quyết định vận mệnh đất nước.

Ba Đình, nơi nền độc lập được tuyên bố

Nếu Pác Bó là nơi những quyết sách quan trọng được hình thành, Tân Trào là nơi những quyết định lịch sử được xác lập, thì Ba Đình là nơi khát vọng độc lập của dân tộc được tuyên bố trước quốc dân và thế giới.

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, hàng chục vạn đồng bào tập trung dự Lễ Độc lập. Trong không khí trang nghiêm và xúc động, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn Độc lập, trịnh trọng tuyên bố sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Giữa Quảng trường Ba Đình lịch sử, lá cờ đỏ sao vàng tung bay.

Đó không còn chỉ là lá cờ của một phong trào. Đó là Quốc kỳ của một nước Việt Nam độc lập, gắn với thời khắc thiêng liêng khi dân tộc bước sang một kỷ nguyên mới.

Tuyên ngôn Độc lập khẳng định những quyền cơ bản của con người, đồng thời khẳng định quyền độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam. Ở phần cuối bản Tuyên ngôn, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định ý chí của toàn dân tộc quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập.

Từ ngày 2/9/1945, Quốc khánh trở thành ngày hội lớn của dân tộc. Mỗi năm, khi lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên các quảng trường, công sở, trường học, đường phố và trong mỗi gia đình, đó không chỉ là một hình ảnh trang trí cho ngày lễ.

Đó là sự nhắc nhớ về một thời khắc lịch sử mà từ đó, nhân dân Việt Nam trở thành người làm chủ đất nước và làm chủ vận mệnh của mình.

... Đến bài học về lòng biết ơn

Với học sinh hôm nay, những câu chuyện về Pác Bó, Tân Trào và Ba Đình có thể thuộc về một thời đã xa. Nhưng lịch sử không phải là những con số cần học thuộc lòng rồi quên đi sau một kỳ thi.

Lịch sử trước hết là ký ức của một dân tộc.

Một học sinh Cao Bằng càng có lý do để tự hào khi được học tập, lớn lên trên vùng đất từng ghi dấu những bước đi quan trọng của cách mạng Việt Nam. Từ Pác Bó, ngọn lửa cách mạng được gây dựng và lan tỏa. Từ đó, hành trình cách mạng tiếp tục đến Tân Trào, rồi hội tụ tại Ba Đình trong ngày đất nước tuyên bố độc lập.

Nhìn vào lá Quốc kỳ, các em có thể nhớ một cách giản dị: Pác Bó - quyết sách; Tân Trào - quyết định Quốc kỳ; Ba Đình - độc lập.

Ba địa danh, ba mốc thời gian, nhưng cùng hội tụ ở một giá trị lớn lao: khát vọng độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.

Đối với thế hệ trẻ, hiểu lịch sử không chỉ để biết cha ông đã làm gì, mà còn để hiểu mình đang được thừa hưởng điều gì. Đằng sau cuộc sống bình yên hôm nay là biết bao mất mát, hy sinh của các thế hệ đi trước. Đằng sau một giờ học bình thường, một mái trường bình yên, một lá cờ tung bay trên sân trường là cả một hành trình dài mà dân tộc đã phải đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu xương.

Bởi vậy, yêu nước trong thời bình không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao. Với học sinh, đó có thể là biết kính trọng thầy cô, yêu thương gia đình, sống có trách nhiệm với cộng đồng; là chăm chỉ học tập, rèn luyện, trung thực, biết giữ gìn kỷ luật và trân trọng những giá trị tốt đẹp của quê hương, đất nước.

Đó cũng là cách thiết thực để thể hiện lòng biết ơn đối với những thế hệ đã hy sinh để đất nước có được ngày hôm nay.

81 năm đã đi qua kể từ ngày 2/9/1945. Thời gian có thể làm nhiều ký ức lùi xa, nhưng những giá trị mà lịch sử để lại thì vẫn còn nguyên ý nghĩa. Với thế hệ trẻ hôm nay, biết trân trọng quá khứ chính là để sống có trách nhiệm hơn với hiện tại và tương lai.

Một hành trình lịch sử, một biểu tượng thiêng liêng và một lời nhắc nhở không bao giờ cũ: hãy biết ơn những người đi trước và cố gắng sống xứng đáng với một đất nước đã được đánh đổi bằng biết bao hy sinh để có ngày hôm nay.

Ý kiến bạn đọc

TẠP CHÍ GIÁO CHỨC VIỆT NAM – Hành trình 20 năm xây dựng và trưởng thành

Tạp chí Giáo chức Việt Nam tròn 20 năm xây dựng và phát triển là một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt đối với những người làm báo, làm khoa học giáo dục và các thế hệ nhà giáo Việt Nam. Từ những ngày đầu hoạt động trong điều kiện còn nhiều thiếu thốn, Tạp chí đã từng bước khẳng định vị trí là một diễn đàn khoa học giáo dục, nơi kết nối, chia sẻ và lan tỏa tri thức trong cộng đồng nhà giáo. Hai thập kỷ đã đi qua, hành trình ấy được ghi dấu không chỉ bằng hàng trăm số báo và hàng nghìn công trình khoa

Lan tỏa triết lý giáo dục, khẳng định bản sắc của một ngôi trường tiên phong đổi mới

TCGCVN - Chiều ngày 08/8/2026, tại Trường THPT Đông Đô (Hà Nội), Trường THPT Đông Đô phối hợp với Nhà xuất bản Đại học Sư phạm tổ chức Hội thảo khoa học giới thiệu cuốn sách "Bản sắc Đông Đô trong tiến trình đổi mới giáo dục Việt Nam" của TS. Võ Thế Quân, Chủ tịch Hội đồng Trường THPT Đông Đô. Sự kiện là một trong những hoạt động trọng điểm chào mừng 35 năm thành lập Trường THPT Đông Đô (1991–2026), thu hút sự tham dự của đông đảo các nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục, nhà giáo lão thành, đại d

GIÁO SƯ, VIỆN SĨ PHẠM MINH HẠC – NHÀ KHOA HỌC XUẤT SẮC VỚI NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ GIÁ TRỊ KHAI SÁNG VỀ TRIẾT LÝ GIÁO DỤC VIỆT NAM ĐẦU THẾ KỶ XXI

TCGCVN - Ngày 31/7/2026, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học, Viện sĩ, Nhà giáo Nhân dân Phạm Minh Hạc đã từ trần, hưởng thọ 91 tuổi. Sự ra đi của ông là mất mát lớn đối với nền giáo dục, khoa học tâm lý và khoa học giáo dục Việt Nam. Với lòng biết ơn và sự kính trọng sâu sắc, Tạp chí điện tử Giáo chức Việt Nam trân trọng giới thiệu bài viết này như một nén tâm hương tưởng nhớ, tri ân cuộc đời và sự nghiệp của một nhà giáo dục lớn, người đã cống hiến trọn đời cho sự phát triển của nền giáo dục nước nhà.

MỘT TẦM NHÌN CHIẾN LƯỢC, TOÀN DIỆN, KHOA HỌC VÀ SÂU SẮC VỀ GIÁO DỤC VIỆT NAM ĐẦU THẾ KỶ 21

TCGCVN- GS.TSKH.VS. NGND Phạm Minh Hạc (07/5/1935 – 31/7/2026) – Nhà tâm lý học, nhà giáo dục học, nhà khoa học về phát triển con người; nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam; người có nhiều đóng góp to lớn cho sự nghiệp đổi mới giáo dục và phát triển khoa học giáo dục Việt Nam.

GIÁO SƯ, TIẾN SĨ KHOA HỌC, VIỆN SĨ, NHÀ GIÁO NHÂN DÂN PHẠM MINH HẠC: CUỘC ĐỜI, SỰ NGHIỆP VÀ NHỮNG ĐÓNG GÓP ĐỐI VỚI NỀN GIÁO DỤC VIỆT NAM

Bài viết được hoàn thành trong những ngày cả nước và đội ngũ nhà giáo Việt Nam tưởng niệm Giáo sư, Tiến sĩ khoa học, Viện sĩ, Nhà giáo Nhân dân Phạm Minh Hạc (07/5/1935 – 31/7/2026), như một lời tri ân đối với những cống hiến to lớn của ông cho nền giáo dục và khoa học giáo dục nước nhà.

Hội Cựu giáo chức tỉnh Khánh Hòa tổ chức thành công Hội nghị Ban Chấp hành lần thứ hai (nhiệm kỳ 2025-2030)

TCGCVN - Ngày 29/7/2026, tại Hội trường Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa (Cơ sở 2), Hội Cựu giáo chức tỉnh Khánh Hòa đã long trọng tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành lần thứ hai, nhiệm kỳ 2025-2030. Hội nghị diễn ra dưới sự chủ trì của Thầy Trần Đạo Nghĩa (Chủ tịch Tỉnh hội), Cô Nguyễn Thị Thúy Hường và Thầy Nguyễn Cảnh Thái (Phó Chủ tịch Tỉnh hội).