Hội thảo khoa học làm rõ mối quan hệ giữa thể chế chính trị và thể chế kinh tế trong kỷ nguyên mới

Linh Tuệ

TCGCVN - Sáng 28/7/2026, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội Cựu giáo chức Học viện phối hợp với Vụ Trưởng Vụ Quản lý Khoa học Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học “Mối quan hệ giữa thể chế chính trị và thể chế kinh tế trong kỷ nguyên mới ở Việt Nam”. Hội thảo thu hút hơn 60 đại biểu, nhà khoa học, cán bộ quản lý và cựu giáo chức tham dự, đóng góp nhiều luận cứ lý luận và thực tiễn nhằm hoàn thiện thể chế, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Hội thảo do TS Nguyễn Văn Sáu, Chủ tịch Hội Cựu giáo chức Học viện; PGS, TS Hoàng Anh, Vụ trưởng Vụ Quản lý Khoa học; và PGS, TS Lê Kim Việt, Phó Chủ tịch Hội Cựu giáo chức Học viện đồng chủ trì.

Về phía TW Hội CGCVN có NG Nguyễn Xuân Phương Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội CGCVN và Ts Nguyễn Hải Thập UV Ban thường vụ, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Hội tới dự.

Theo Ban Tổ chức, hội thảo nhận được 30 tham luận, trong đó 10 tham luận được trình bày trực tiếp tại hội trường. Các tham luận đều được chuẩn bị công phu, thể hiện tinh thần nghiên cứu nghiêm túc, trách nhiệm của đội ngũ cựu giáo chức và các nhà khoa học đối với sự phát triển lý luận của Đảng cũng như yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh chuyển đổi mạnh mẽ của kỷ nguyên mới. Các ý kiến tại hội thảo tập trung phân tích bối cảnh mới với sự tác động sâu rộng của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, công nghệ số, hội nhập quốc tế và quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng. Những yếu tố này đang tạo ra những biến đổi lớn đối với các quan hệ chính trị, kinh tế và xã hội, đồng thời đặt ra nhiều yêu cầu mới trong việc nghiên cứu, xử lý mối quan hệ giữa thể chế chính trị và thể chế kinh tế - một trong những mối quan hệ có tính nền tảng, chi phối sự vận hành và phát triển của hệ thống chính trị Việt Nam. Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, nhiều tham luận tiếp tục khẳng định quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về mối quan hệ giữa chính trị và kinh tế, nhấn mạnh chính trị giữ vai trò định hướng, kiến tạo môi trường và quyết định bản chất của thể chế kinh tế. Ngược lại, thể chế kinh tế là nền tảng vật chất, tạo động lực phát triển và thúc đẩy quá trình hoàn thiện thể chế chính trị. Hai lĩnh vực có mối quan hệ gắn bó hữu cơ, tác động qua lại, tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Nhà giáo Nguyễn Xuân Phương Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Cựu giáo chức Việt Nam và TS. Nguyễn Hải Thập Ủy viên Ban thường vụ, Trưởng ban tổ chức TW Hội tham gia Hội thảo.

Bên cạnh việc làm rõ những thành tựu đạt được, các tham luận cũng chỉ ra nhiều “điểm nghẽn” trong cả thể chế chính trị và thể chế kinh tế hiện nay. Đó là những hạn chế về nhận thức, cơ chế vận hành, phân cấp, phân quyền, tổ chức thực hiện và kiểm soát quyền lực, đang ảnh hưởng đến hiệu quả quản trị và trở thành lực cản đối với quá trình phát triển. Để đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên phát triển mới, các đại biểu thống nhất cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế chính trị và thể chế kinh tế; kiên định, nhất quán vai trò lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước trong kiến tạo môi trường phát triển, khơi thông mọi nguồn lực cho nền kinh tế.

Hội thảo có ý nghĩa lý luận và thực tiễn đặc biệt quan trọng, không chỉ góp phần làm sáng tỏ mối quan hệ biện chứng giữa thể chế chính trị và thể chế kinh tế trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, mà còn cung cấp những luận cứ khoa học, những kiến nghị xác đáng phục vụ quá trình hoạch định đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Ban Tổ chức đánh giá các tham luận đã thể hiện tâm huyết, trách nhiệm và những đóng góp có giá trị của các nhà khoa học, cựu giáo chức đối với công tác nghiên cứu lý luận của Đảng cũng như nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Các ý kiến tham luận, trao đổi tại hội thảo được kỳ vọng sẽ góp phần giúp các cơ quan có thẩm quyền sớm nghiên cứu, hoàn thiện và ban hành các chủ trương, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật nhằm tháo gỡ những “điểm nghẽn” về thể chế. Đây là yêu cầu cấp thiết để tạo lập hành lang pháp lý đồng bộ, thống nhất, đáp ứng yêu cầu đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; đồng thời thúc đẩy sự phát triển của các tổ chức kinh tế, văn hóa, giáo dục, các tổ chức chính trị - xã hội và các đoàn thể trong cả nước, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.