Trung tướng Nguyễn Quốc Tuấn -
Chính ủy Trường Sĩ quan Chính trị
Tóm tắt: Bồi dưỡng, xây dựng phẩm chất chính trị mẫu mực và tinh thần “tất cả vì học viên thân yêu” cho đội ngũ nhà giáo là yêu cầu cấp thiết trong sự nghiệp giáo dục, đào tạo cán bộ chính trị cho Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay. Bài viết khái quát những cơ sở lý luận, thực tiễn, làm rõ một số bài học kinh nghiệm trong quá trình xây dựng đội ngũ nhà giáo ở Trường Sĩ quan Chính trị, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”.
Từ khóa: Phẩm chất chính trị, “tất cả vì học viên thân yêu”, đội ngũ nhà giáo, Trường Sĩ quan Chính trị, một số bài học kinh nghiệm
1. Đặt vấn đề
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Người thầy giáo tốt - thầy giáo xứng đáng là thầy giáo - là người vẻ vang nhất. Dù là tên tuổi không đăng trên báo, không được thưởng huân chương, song những người thầy giáo tốt là những anh hùng vô danh. Đây là một điều rất vẻ vang”[5, tr.402-403]. Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng ca ngợi nghề dạy học: “Nghề dạy học là một nghề cao quý vào bậc nhất trong các nghề cao quý của xã hội xã hội chủ nghĩa, nghề dạy học là một nghề sáng tạo vào bậc nhất trong các nghề sáng tạo”. Thấm nhuần đạo lý cao đẹp của dân tộc “uống nước nhớ nguồn”, ngày Nhà giáo Việt Nam 20 - 11 trở thành ngày hội “tôn vinh người thầy” của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta.
Trong bối cảnh toàn quân đang thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và Nghị quyết số 847-NQ/QUTW ngày 28/12/2021 của Quân ủy Trung ương về “phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân”, việc xây dựng đội ngũ nhà giáo mẫu mực về phẩm chất chính trị, có lòng yêu nghề, tận tụy với học viên trở thành nhiệm vụ then chốt của các học viện, nhà trường quân đội.
Nằm trong hệ thống giáo dục, đào tạo của Quân đội và quốc gia, Trường Sĩ quan Chính trị là một trong những trung tâm giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn có uy tín của Quân đội. Suốt chặng đường gần 50 năm xây dựng và trưởng thành của Nhà trường luôn gắn liền với sự nghiệp giáo dục, đào tạo và bồi dưỡng cán bộ của Đảng, Nhà nước và Quân đội, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội, góp phần to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Đồng thời, Nhà trường còn đào tạo hàng vạn cán bộ chính trị, giảng viên khoa học xã hội và nhân văn có trình độ đại học, sau đại học cho Quân đội ta và quân đội hai nước bạn Lào, Campuchia. Nhận thức rõ vai trò, tầm quan trọng của đội ngũ nhà giáo, Nhà trường đã thường xuyên chú trọng và làm tốt việc củng cố, kiện toàn, “nâng cao trình độ, năng lực cho đội ngũ cán bộ, giảng viên” [4, tr.17]. Trong thời gian qua, đội ngũ giảng viên của Trường Sĩ quan Chính trị đã từng bước đảm bảo về số lượng, hợp lý về cơ cấu và nâng cao về chất lượng, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhiệm vụ giáo dục, đào tạo của Nhà trường.
2. Kết quả xây dựng đội ngũ nhà giáo ở Trường Sĩ quan Chính trị
Phẩm chất chính trị mẫu mực của nhà giáo quân đội được biểu hiện ở: Lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc, Nhân dân và Quân đội. Bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định lập trường, quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Nêu gương về đạo đức, lối sống, phong cách, phương pháp công tác. Tinh thần cống hiến, “tất cả vì học viên thân yêu”, lấy sự trưởng thành của học viên làm thước đo giá trị nghề nghiệp.
Với phương châm, phẩm chất chính trị hàng đầu “tất cả vì học viên thân yêu”, phần lớn đội ngũ nhà giáo của Nhà trường đã nhận thức rõ trách nhiệm và vinh dự to lớn đối với sự nghiệp dạy “chữ”, dạy “người”; tâm huyết, say mê với nghề, nêu gương sáng về đạo đức nghề nghiệp; không ngừng học tập, trau dồi kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp. Chính tình yêu nghề và tinh thần trách nhiệm cao của đội ngũ nhà giáo Nhà trường là nguồn cổ vũ, động viên và truyền cảm hứng to lớn cho các thế hệ học viên học tập, noi theo.
Quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của trên về công tác giáo dục, đào tạo, Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường đã lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt khâu đột phá “đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo” [4, tr.52]. Trong đó, chú trọng bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo một cách toàn diện cả về tinh thần trách nhiệm, trình độ chuyên môn nghiệp vụ và phương pháp, năng lực sư phạm; tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách để cán bộ, giảng viên, nhất là giảng viên trẻ đi học tập, bồi dưỡng để nâng cao trình độ tại các cơ sở đào tạo trong và ngoài quân đội. Đồng thời, “tích cực bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ nhà giáo đạt tiêu chuẩn chức danh phó giáo sư và chức danh sĩ quan chuyên môn - kỹ thuật - nghiệp vụ” [4, tr.54] nhằm đáp ứng ngày càng tốt hơn mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ, sự phát triển của Nhà trường và Quân đội trong thời kỳ mới. Đến nay, 100% đội ngũ nhà giáo có trình độ đại học; trong đó có 4/383 = 1.04% Phó Giáo sư; 68/383 = 17.75% Tiến sĩ; 210/383 = 55.8% Thạc sĩ.
Hiện nay, Nhà trường tiếp tục thực hiện nhiều nhiệm vụ với phương châm “Chất lượng đào tạo của Nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”, đòi hỏi sự nỗ lực vượt bậc của mọi tổ chức, mọi lực lượng. Trong đó, khâu đột phá mang tính chất quyết định đến chất lượng giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học là nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo. Điều đó đặt ra yêu cầu đối với mỗi nhà giáo phải không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, trau dồi đạo đức cách mạng; tác phong sư phạm mẫu mực; xây dựng động cơ đúng đắn, trách nhiệm cao, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Mỗi giảng viên phải thực sự là người truyền cảm hứng trong học tập và nghiên cứu khoa học, tích cực đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng bài giảng, gắn lý luận với thực tiễn, nhà trường với đơn vị, bảo đảm tính tư tưởng, tính khoa học trong từng bài giảng, lấy người học làm trung tâm; đánh giá thực chất kết quả dạy học, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh.
Qua quá trình xây dựng và phát triển, đội ngũ nhà giáo Trường Sĩ quan Chính trị luôn thể hiện phẩm chất chính trị vững vàng, trách nhiệm cao trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học và quản lý học viên. Tuy nhiên, trong điều kiện chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và yêu cầu đổi mới giáo dục – đào tạo theo hướng phát triển năng lực người học, vẫn còn tồn tại một số hạn chế nhất định. Từ thực tiễn đó, để xây dựng phẩm chất chính trị mẫu mực “tất cả vì học viên thân yêu” cho đội ngũ nhà giáo Trường Sĩ quan Chính trị đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng Quân đội trong tình hình mới, Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường đúc kết một số bài học kinh nghiệm.
3. Một số bài học kinh nghiệm về xây dựng đội ngũ nhà giáo ở Trường Sĩ quan Chính trị
Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của đội ngũ nhà giáo về vị thế của nghề dạy học và sự cần thiết xây dựng phẩm chất chính trị mẫu mực “tất cả vì học viên thân yêu”.
Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường, cấp ủy, cán bộ chủ trì các cấp và cơ quan chức năng thường xuyên làm tốt công tác giáo dục, bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ nhà giáo. Qua đó, đội ngũ nhà giáo có nhận thức sâu sắc về vị trí, vai trò và trách nhiệm to lớn đối với sự nghiệp giáo dục, đào tạo nói chung và công tác giáo dục, đào tạo ở Nhà trường nói riêng. Trong mọi điều kiện, hoàn cảnh, mặc dù còn nhiều khó khăn, thiếu thốn về cả vật chất lẫn tinh thần, vẫn an tâm học tập và công tác, kiên định với con đường đã lựa chọn, luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, niềm say mê và nhiệt huyết với công việc của người giảng viên, luôn yêu thương, tận tâm dạy dỗ học viên. Trên từng cương vị, chức trách được phân công, mỗi nhà giáo luôn nêu cao tinh thần đấu tranh phê bình và tự phê bình; tích cực đấu tranh, ngăn chặn những nhận thức, hành vi sai trái về nghề dạy học và những biểu hiện tiêu cực làm ảnh hưởng đến hình ảnh tốt đẹp, cũng như phẩm giá, tư cách của đội ngũ giảng viên.
Mặt khác, mỗi nhà giáo đã có ý thức rèn đức, luyện tài, tu dưỡng, trau dồi đạo đức cách mạng, nâng cao năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao. Đạo đức chân chính của người thầy sẽ cảm hóa các thế hệ học viên, định hướng học viên học tập, công tác và rèn luyện theo mục tiêu, yêu cầu giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Đồng thời, đội ngũ nhà giáo luôn phát huy tinh thần “mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”, say mê, tích cực tự học tập, tự nghiên cứu để cống hiến sức lực, trí tuệ, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Qua đó, xây dựng đội ngũ nhà giáo thực sự yêu nghề, nâng cao thái độ, trách nhiệm trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học, trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm.
Hai là, thường xuyên bồi dưỡng phương pháp, tác phong công tác cho đội ngũ nhà giáo.
Nét đặc thù trong việc bồi dưỡng, xây dựng phương pháp, tác phong công tác cho đội ngũ nhà giáo ở Nhà trường là quá trình giao thoa, hòa quyện giữa nhân cách của nhà sư phạm với nhân cách của người chỉ huy, lãnh đạo, là sản phẩm của một hoạt động đặc biệt - hoạt động sư phạm quân sự. Theo đó, cấp ủy, chỉ huy các khoa giáo viên đã thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao trình độ, năng lực toàn diện cho đội ngũ giảng viên, nhất là giảng viên mới, giảng viên trẻ về kiến thức chuyên sâu theo lĩnh vực và kỹ năng, phương pháp sư phạm; nâng cao năng lực tư duy khoa học, sáng tạo, biết gắn lý thuyết với thực hành, lý luận với thực tiễn. Cùng với đó, tích cực khơi dậy, bồi dưỡng phẩm chất chính trị, năng lực, đạo đức nghề nghiệp, phương pháp, tác phong sư phạm mẫu mực góp phần tạo nên và lan tỏa giá trị chân chính của nhà giáo, khơi niềm cảm hứng cho học viên học tập, nghiên cứu.
Ba là, xây dựng môi trường sư phạm lành mạnh, tạo điều kiện mọi mặt để đội ngũ nhà giáo khẳng định, phấn đấu và trưởng thành.
Môi trường sư phạm là một nhân tố quan trọng góp phần tích cực vào phát triển hoàn thiện nhân cách người học viên theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo. Đồng thời, đó cũng là nơi tạo ra những giá trị chân, thiện, mỹ của đội ngũ nhà giáo. Môi trường sư phạm lành mạnh sẽ tạo động lực gắn bó, cống hiến cho sự nghiệp “trồng người” của mỗi nhà giáo; ngược lại, nếu môi trường đó không tốt sẽ dễ làm cho đội ngũ nhà giáo bi quan, chán nản, thiếu quan tâm đến công việc, giảm hứng thú trong giảng dạy. Chính vì vậy, Nhà trường đã có nhiều chủ trương, biện pháp thiết thực, hiệu quả để đẩy mạnh xây dựng môi trường sư phạm chính quy, mẫu mực, tiêu biểu; quan tâm chăm lo xây dựng môi trường văn hóa, cảnh quan xanh, sạch, đẹp; tiếp tục bổ sung, trang bị các thiết bị dạy học hiện đại.
Đồng thời, duy trì nghiêm quy chế, quy định trong giáo dục, đào tạo; xây dựng lối sống kỷ cương, văn hóa, tăng cường đoàn kết, thống nhất, yêu thương, giúp đỡ nhau cùng hoàn thành nhiệm vụ; giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành huấn luyện, giữa người dạy và người học, không để các tệ nạn, tiêu cực thâm nhập. Tích cực hưởng ứng và thực hiện có hiệu quả các phong trào thi đua dạy tốt, học tốt, công tác tốt, nhằm phát huy vai trò, trách nhiệm của mọi cán bộ, giảng viên và học viên. Qua đó, xây dựng cho đội ngũ giảng viên tinh thần yêu nghề, gắn bó với sự nghiệp đã lựa chọn, thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học, “xây dựng Nhà trường có môi trường văn hóa sư phạm quân sự chính quy, tiên tiến, mẫu mực” [4, tr.43].
Bốn là, quan tâm, chăm lo đội ngũ nhà giáo gắn với chính sách đãi ngộ thỏa đáng, phù hợp.
Sự quan tâm, chăm lo đến đội ngũ nhà giáo cũng chính là quan tâm, tác động đến học viên. Đây không chỉ là niềm động viên, cổ vũ lớn lao đối với nhà giáo để các thầy, cô yên tâm, phấn đấu vì nghề nghiệp, mà còn tác động đến học viên trong xây dựng lý tưởng về cuộc sống, nghề nghiệp tương lai. Do vậy, Nhà trường thường xuyên quan tâm, chăm lo tới đội ngũ nhà giáo gắn với những chính sách đãi ngộ thỏa đáng, phù hợp; có kế hoạch bồi dưỡng, chăm lo đội ngũ nhà giáo; khen thưởng, tôn vinh những người có thành tích trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học. Đảm bảo quyền lợi chính trị cũng như tôn vinh vị thế xã hội của nhà giáo nhằm cổ vũ, động viên tinh thần phấn đấu, vươn lên của các thầy, cô. Kết hợp động viên khích lệ về tinh thần với quan tâm thỏa đáng nhu cầu lợi ích vật chất (điều kiện đi lại, làm việc, ăn ở, sinh hoạt, chế độ, chính sách,...) cho nhà giáo cũng như hậu phương gia đình.
4. Kết luận
Nghề dạy học là một nghề cao quý. Phẩm chất chính trị “tất cả vì học viên thân yêu” của đội ngũ nhà giáo tại Trường Sĩ quan Chính trị là phẩm chất cao quý, mẫu mực. Để xây dựng phẩm chất đó, đòi hỏi mỗi nhà giáo phải không ngừng rèn luyện về mọi mặt. Trong đó, phẩm chất chính trị mẫu mực “tất cả vì học viên thân yêu” tạo nên vẻ đẹp trong nhân cách nhà giáo ở một Nhà trường nhân văn, góp phần lan tỏa những giá trị cao quý, tốt đẹp đến nhân cách của học viên ở Nhà trường. Chính lẽ đó, mỗi nhà giáo của Trường Sĩ quan Chính trị cần tận tâm, tận lực với nghề, ra sức phấn đấu, rèn luyện, hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học, xây dựng các khoa giáo viên vững mạnh toàn diện, mô phạm, Nhà trường vững mạnh, toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu” trong tình hình mới./.
Tài liệu tham khảo
[1]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2013), Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Nghị quyết số 29-NQ/TƯ, ngày 4/11/2013, Hội nghị lần thứ Tám Ban chấp hành Trung ương Khóa XI,
[2]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Tập 1, Nxb Chính trị Quốc gia - Sự thật, Hà Nội 2021
[3].Đảng Cộng sản Việt Nam (2025), Nghị quyết của Bộ Chính trị Về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Nghị quyết số 71-NQ/TW, Hà Nội, ngày 22 tháng 8 năm 2025
[4]. Đảng bộ Trường Sĩ quan Chính trị, Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ Trường Sĩ quan Chính trị lần thứ X nhiệm kỳ 2020 - 2025, Hà Nội, 2020, tr. 17.
[5]. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 14, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011, tr. 402 - 403.
[6]. Quân ủy Trung ương, về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong Quân đội; Nghị quyết số 3488-NQ/QUTW ngày 29 tháng 01 năm 2025
[7]. Quân ủy Trung ương, về đổi mới công tác giáo dục và đào tạo đáp ứng xây dựng Quân đội trong tình hình mới; Nghị quyết số 1657-NQ/QUTW.
[8]. Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam, Đề án xây dựng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục trong Quân đội giai đoạn 2023-2030.
Ý kiến bạn đọc