TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ

08:30 | 25/12/2025
Lê Văn Tuấn Trường Đại học Nguyễn Huệ Email: [email protected] Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trong lĩnh vực giáo dục, yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học, đặc biệt là năng lực tự học, trở nên cấp thiết. Bài viết tập trung làm rõ cơ sở lý luận về năng lực tự học và tổ chức hoạt động dạy học phát triển năng lực tự học trong môi trường số; phân tích thực tiễn tổ chức dạy học hiện nay; từ đó đề xuất một số giải pháp t

Lê Văn Tuấn

Trường Đại học Nguyễn Huệ

Email: [email protected]

Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trong lĩnh vực giáo dục, yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học, đặc biệt là năng lực tự học, trở nên cấp thiết. Bài viết tập trung làm rõ cơ sở lý luận về năng lực tự học và tổ chức hoạt động dạy học phát triển năng lực tự học trong môi trường số; phân tích thực tiễn tổ chức dạy học hiện nay; từ đó đề xuất một số giải pháp tổ chức hoạt động dạy học nhằm phát triển năng lực tự học cho người học đáp ứng yêu cầu của giáo dục trong kỷ nguyên số.

Từ khóa: Năng lực tự học, tổ chức dạy học, chuyển đổi số, giáo dục số, người học.

1. Đặt vấn đề

Chuyển đổi số đã và đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó giáo dục – đào tạo là một trong những lĩnh vực chịu tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất. Sự phát triển của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, các nền tảng học tập trực tuyến không chỉ làm thay đổi môi trường, phương thức tổ chức dạy học mà còn đặt ra yêu cầu mới đối với người học: phải có khả năng học tập suốt đời, chủ động, linh hoạt và thích ứng nhanh với tri thức luôn biến đổi.

Trong bối cảnh đó, năng lực tự học trở thành năng lực cốt lõi, quyết định hiệu quả học tập và sự phát triển bền vững của người học. Tuy nhiên, thực tiễn dạy học ở nhiều cơ sở giáo dục hiện nay vẫn nặng về truyền thụ kiến thức, vai trò chủ thể của người học chưa được phát huy đầy đủ. Vì vậy, nghiên cứu tổ chức hoạt động dạy học nhằm phát triển năng lực tự học trong bối cảnh chuyển đổi số có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc.

2. Nội dung nghiên cứu

2.1. Cơ sở lý luận về phát triển năng lực tự học trong bối cảnh chuyển đổi số

2.1.1. Khái niệm năng lực tự học

Năng lực tự học là một năng lực nền tảng, phản ánh khả năng của người học trong việc chủ động, tự giác và có ý thức làm chủ toàn bộ quá trình học tập của bản thân. Năng lực này thể hiện ở việc người học biết xác định đúng mục tiêu học tập phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ học tập và định hướng phát triển cá nhân; biết xây dựng kế hoạch học tập khoa học; lựa chọn phương pháp, hình thức học tập và nguồn học liệu phù hợp; đồng thời chủ động triển khai các hoạt động học tập một cách tích cực, linh hoạt và sáng tạo. Trong quá trình đó, người học có khả năng tự theo dõi, tự kiểm tra, tự đánh giá kết quả học tập, từ đó kịp thời điều chỉnh cách học nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra một cách hiệu quả.

Năng lực tự học không chỉ giới hạn ở việc học ngoài giờ lên lớp hay học tập mang tính cá nhân, mà còn xuyên suốt toàn bộ quá trình học tập chính khóa, học tập trong môi trường số và học tập suốt đời. Đây là năng lực giúp người học thích ứng với sự biến đổi nhanh chóng của tri thức và công nghệ, đồng thời tạo nền tảng cho việc học tập độc lập, tự bồi dưỡng và phát triển bản thân trong bối cảnh xã hội tri thức.

Xét về cấu trúc, năng lực tự học là một chỉnh thể thống nhất, bao gồm nhiều thành tố có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Trước hết là năng lực xác định mục tiêu và động cơ học tập, thể hiện ở nhận thức đúng đắn về ý nghĩa, giá trị của việc học và thái độ tích cực đối với hoạt động học tập. Tiếp đến là năng lực lập kế hoạch và tổ chức học tập, cho phép người học biết phân bổ thời gian, lựa chọn nội dung, phương pháp và hình thức học tập phù hợp với điều kiện cụ thể. Bên cạnh đó là năng lực thực hiện hoạt động học tập một cách độc lập và sáng tạo, thể hiện ở khả năng tự tìm kiếm, xử lý thông tin, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Cuối cùng là năng lực tự đánh giá và điều chỉnh hoạt động học tập, giúp người học rút kinh nghiệm, khắc phục hạn chế và không ngừng nâng cao hiệu quả học tập.

2.1.2. Chuyển đổi số và yêu cầu đối với năng lực tự học

Chuyển đổi số trong giáo dục là quá trình ứng dụng công nghệ số một cách toàn diện, có hệ thống nhằm làm thay đổi căn bản phương thức quản lý, nội dung chương trình, phương pháp dạy học, hình thức tổ chức dạy học cũng như kiểm tra, đánh giá kết quả học tập. Quá trình này không chỉ đơn thuần là số hóa học liệu hay đưa công nghệ vào lớp học, mà quan trọng hơn là tái cấu trúc toàn bộ hoạt động giáo dục theo hướng mở, linh hoạt, cá nhân hóa và lấy người học làm trung tâm. Trong môi trường học tập số, người học có điều kiện tiếp cận kho tri thức phong phú, đa dạng, cập nhật liên tục; có thể học tập mọi lúc, mọi nơi với nhiều hình thức khác nhau, từ học trực tuyến, học kết hợp đến tự học trên các nền tảng số.

Tuy nhiên, chính sự phong phú và mở rộng không giới hạn của môi trường học tập số lại đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với năng lực tự học của người học. Khi không còn sự kiểm soát chặt chẽ về không gian, thời gian và tiến trình học tập như trong lớp học truyền thống, người học buộc phải chủ động hơn trong việc xác định mục tiêu học tập, lựa chọn nội dung và phương pháp học phù hợp, cũng như tự quản lý quá trình học tập của bản thân. Nếu thiếu năng lực tự học, người học dễ rơi vào tình trạng học tập thụ động, phụ thuộc vào sự hướng dẫn bên ngoài; lúng túng trước lượng thông tin khổng lồ trên môi trường số; hoặc sử dụng công nghệ một cách hình thức, thiếu hiệu quả, thậm chí gây nhiễu loạn quá trình học tập.

Ngược lại, người học có năng lực tự học tốt sẽ biết khai thác công nghệ số như một công cụ hỗ trợ đắc lực cho việc học tập và nghiên cứu. Họ có khả năng chọn lọc thông tin, đánh giá độ tin cậy của nguồn học liệu, chủ động kết nối tri thức mới với kiến thức đã có, đồng thời linh hoạt điều chỉnh cách học phù hợp với điều kiện và mục tiêu cá nhân. Trong bối cảnh chuyển đổi số, năng lực tự học không chỉ là điều kiện để người học học tập hiệu quả trong nhà trường, mà còn trở thành năng lực cốt lõi bảo đảm khả năng học tập suốt đời, thích ứng với sự biến đổi nhanh chóng của khoa học – công nghệ và yêu cầu của xã hội hiện đại.

2.1.3. Vai trò của tổ chức hoạt động dạy học đối với phát triển năng lực tự học

Tổ chức hoạt động dạy học là quá trình mang tính sư phạm có chủ đích, trong đó giảng viên/giáo viên thực hiện việc thiết kế, điều hành và điều chỉnh các hoạt động học tập của người học nhằm đạt được mục tiêu giáo dục đã xác định. Thông qua cách thức tổ chức hoạt động dạy học, vai trò của người dạy và người học được xác lập rõ ràng, mối quan hệ tương tác dạy – học được định hình, từ đó tạo ra môi trường và điều kiện thuận lợi để người học phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo trong quá trình chiếm lĩnh tri thức. Chính vì vậy, tổ chức hoạt động dạy học có vai trò quyết định đối với việc hình thành và phát triển năng lực tự học của người học.

Thực tiễn cho thấy, năng lực tự học không thể hình thành một cách tự phát mà cần được rèn luyện thông qua quá trình tham gia thường xuyên, liên tục vào các hoạt động học tập được tổ chức khoa học và hợp lý. Khi hoạt động dạy học vẫn được tổ chức theo lối truyền thụ một chiều, người học chủ yếu tiếp nhận kiến thức một cách thụ động thì cơ hội để rèn luyện năng lực tự học là rất hạn chế. Ngược lại, khi giảng viên chú trọng thiết kế các nhiệm vụ học tập có tính mở, yêu cầu người học tự tìm hiểu, tự giải quyết vấn đề, tự đánh giá kết quả học tập của bản thân, thì năng lực tự học từng bước được hình thành và phát triển một cách bền vững.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, vai trò của tổ chức hoạt động dạy học đối với phát triển năng lực tự học càng trở nên rõ nét. Hoạt động dạy học không còn bị giới hạn trong không gian và thời gian của lớp học truyền thống mà được mở rộng sang môi trường trực tuyến và môi trường học tập kết hợp. Các mô hình như lớp học đảo ngược, dạy học dựa trên dự án, dạy học cá nhân hóa tạo điều kiện để người học chủ động tiếp cận học liệu trước giờ học, tham gia thảo luận, hợp tác và vận dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề thực tiễn. Trong những mô hình này, người học giữ vai trò trung tâm của quá trình học tập, còn giảng viên đóng vai trò tổ chức, định hướng và hỗ trợ, qua đó thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển năng lực tự học.

Như vậy, tổ chức hoạt động dạy học trong bối cảnh chuyển đổi số không chỉ là sự thay đổi về hình thức hay phương tiện dạy học, mà là sự chuyển biến về tư duy sư phạm. Thông qua việc tổ chức các hoạt động học tập đa dạng, linh hoạt và phù hợp với đặc điểm người học, năng lực tự học được nuôi dưỡng, rèn luyện và phát triển, đáp ứng yêu cầu học tập suốt đời và thích ứng với xã hội tri thức hiện đại.

2.2. Thực trạng và giải pháp tổ chức hoạt động dạy học phát triển năng lực tự học hiện nay

2.2.1. Thực trạng tổ chức hoạt động dạy học phát triển năng lực tự học hiện nay

Trong những năm gần đây, cùng với tiến trình chuyển đổi số quốc gia, hoạt động dạy học trong các cơ sở giáo dục đã có những chuyển biến tích cực theo hướng ứng dụng công nghệ và mở rộng không gian, thời gian học tập cho người học. Nhiều nhà trường đã bước đầu triển khai các nền tảng quản lý học tập (LMS), sử dụng học liệu số, lớp học trực tuyến và các công cụ hỗ trợ dạy học hiện đại, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động học tập linh hoạt, đa dạng. Đây là tiền đề quan trọng góp phần hình thành và phát triển năng lực tự học cho học sinh, sinh viên trong môi trường giáo dục số.

Tuy nhiên, thực tiễn tổ chức hoạt động dạy học cho thấy việc phát triển năng lực tự học trong bối cảnh chuyển đổi số vẫn còn nhiều hạn chế. Ở không ít cơ sở giáo dục, tư duy dạy học truyền thống theo hướng truyền thụ kiến thức một chiều vẫn chiếm ưu thế. Giáo viên chủ yếu tập trung vào việc giảng giải nội dung theo chương trình, trong khi các hoạt động học tập đòi hỏi người học phải chủ động tìm tòi, khám phá, tự nghiên cứu và tự đánh giá kết quả học tập chưa được tổ chức thường xuyên và có hệ thống. Công nghệ số, trong nhiều trường hợp, mới chỉ được sử dụng như một phương tiện thay thế cho bảng, phấn và giáo trình in ấn, chưa thực sự trở thành công cụ thúc đẩy tự học và cá thể hóa quá trình học tập.

Bên cạnh đó, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động dạy học phát triển tự học của đội ngũ giáo viên còn chưa đồng đều. Một bộ phận giáo viên còn lúng túng trong việc lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức dạy học phù hợp với môi trường số, đặc biệt là trong việc xây dựng các nhiệm vụ học tập mở, nhiệm vụ dự án, hay các hoạt động học tập gắn với thực tiễn, yêu cầu người học phải tự lập kế hoạch, tự tìm kiếm tài liệu và tự điều chỉnh quá trình học. Việc bồi dưỡng kỹ năng sư phạm số và phương pháp dạy học phát triển năng lực cho giáo viên tuy đã được quan tâm nhưng chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Về phía người học, mặc dù có nhiều thuận lợi trong việc tiếp cận các nguồn học liệu phong phú trên môi trường số, song năng lực tự học của một bộ phận học sinh, sinh viên vẫn còn hạn chế. Không ít người học chưa hình thành được thói quen học tập chủ động, chưa biết cách xác định mục tiêu học tập, lập kế hoạch học tập cá nhân và khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên học tập số. Trong môi trường trực tuyến, tình trạng học tập mang tính đối phó, phụ thuộc vào sự hướng dẫn trực tiếp của giáo viên hoặc bị chi phối bởi các yếu tố gây xao nhãng từ mạng xã hội, giải trí số vẫn diễn ra khá phổ biến.

Ngoài ra, hệ thống kiểm tra, đánh giá hiện nay ở nhiều cơ sở giáo dục vẫn nặng về đánh giá kết quả cuối kỳ, chú trọng kiểm tra mức độ ghi nhớ và tái hiện kiến thức, chưa quan tâm đúng mức đến đánh giá quá trình và năng lực tự học của người học. Các hình thức đánh giá như tự đánh giá, đánh giá đồng đẳng, hồ sơ học tập (portfolio) tuy đã được đề cập nhưng chưa được triển khai đồng bộ, dẫn đến việc người học thiếu động lực và cơ hội để rèn luyện năng lực tự học một cách bền vững.

Như vậy, có thể thấy rằng, mặc dù chuyển đổi số đã tạo ra nhiều điều kiện thuận lợi cho việc đổi mới hoạt động dạy học và phát triển năng lực tự học, song việc tổ chức các hoạt động dạy học theo hướng phát huy tính tự chủ của người học vẫn còn những khoảng trống đáng kể. Những hạn chế này đặt ra yêu cầu cần có các giải pháp đồng bộ, từ đổi mới nhận thức, nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên, đến hoàn thiện phương pháp tổ chức dạy học và hệ thống đánh giá, nhằm phát triển hiệu quả năng lực tự học cho người học trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.

2.2.2. Một số giải pháp tổ chức hoạt động dạy học phát triển năng lực tự học hiện nay

Quảng cáo

Một là, đổi mới nhận thức về vai trò của tự học và chuyển đổi số trong dạy học

Nhận thức đúng đắn về vai trò của tự học trong môi trường giáo dục số là cơ sở quan trọng để định hướng và triển khai các hoạt động dạy học hiệu quả. Việc nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và người học giúp tạo sự thống nhất trong chỉ đạo, tổ chức và thực hiện các hoạt động dạy học theo hướng phát huy tính chủ động, sáng tạo và tự giác của học sinh, sinh viên. Tự học không chỉ là hoạt động cá nhân mà còn là năng lực cốt lõi cần được hình thành và phát triển thông qua quá trình dạy học có tổ chức, dưới sự định hướng và hỗ trợ của giáo viên, trong khi chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn là sự thay đổi toàn diện về cách thức dạy và học, trong đó người học giữ vai trò trung tâm.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, các cơ sở giáo dục cần tổ chức các hoạt động bồi dưỡng, tập huấn chuyên đề về phát triển năng lực tự học và ứng dụng chuyển đổi số cho cán bộ quản lý và giáo viên, đồng thời lồng ghép các nội dung về ý thức tự học và học tập suốt đời cho người học thông qua các hoạt động chính khóa và ngoại khóa. Bên cạnh đó, nhà trường cần xây dựng các định hướng, quy định thống nhất nhằm lấy phát triển năng lực tự học làm mục tiêu trọng tâm của đổi mới dạy học, tạo điều kiện để giáo viên và học sinh nhận thức rõ vai trò và trách nhiệm của mình trong quá trình học tập chủ động.

Hai là, đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động dạy học theo hướng phát triển tự học

Đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học là yếu tố then chốt giúp phát triển năng lực tự học cho người học. Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, lấy người học làm trung tâm tạo điều kiện để học sinh, sinh viên chuyển từ tư duy tiếp nhận thụ động sang chủ động tìm tòi, khám phá và chiếm lĩnh tri thức. Những mô hình dạy học như lớp học đảo ngược, dạy học theo dự án, dạy học theo vấn đề hay dạy học kết hợp (blended learning) không chỉ giúp phát triển kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng lập kế hoạch, tự nghiên cứu, giải quyết vấn đề và tự đánh giá kết quả học tập.

Để triển khai hiệu quả, giáo viên cần thiết kế bài học tập trung vào việc giao cho người học các nhiệm vụ học tập có tính mở, gắn với thực tiễn, đồng thời đưa ra yêu cầu rõ ràng về sản phẩm và tiêu chí đánh giá. Công nghệ số cần được ứng dụng hợp lý để hỗ trợ người học thực hiện nhiệm vụ cá nhân hoặc nhóm, theo dõi tiến trình học tập và nhận phản hồi kịp thời. Các hoạt động thảo luận, trao đổi, phản biện và trình bày kết quả tự học cũng nên được tổ chức thường xuyên nhằm khuyến khích học sinh, sinh viên chia sẻ kinh nghiệm học tập, từ đó nâng cao động lực và khả năng tự học.

Nhờ đó, quá trình dạy học không chỉ cung cấp kiến thức mà còn hình thành cho người học thói quen học tập chủ động, năng lực tự lập kế hoạch, tự tìm kiếm thông tin và tự điều chỉnh quá trình học, đồng thời tạo tiền đề cho việc học tập suốt đời trong môi trường số.

Ba là, nâng cao năng lực sư phạm số và năng lực tổ chức dạy học phát triển tự học cho giáo viên

Giáo viên là lực lượng trực tiếp quyết định chất lượng tổ chức hoạt động dạy học, do đó nâng cao năng lực sư phạm số và năng lực tổ chức dạy học phát triển tự học là điều kiện tiên quyết để triển khai hiệu quả các mô hình dạy học trong môi trường chuyển đổi số. Nội dung bồi dưỡng tập trung vào việc trang bị cho giáo viên kiến thức và kỹ năng sử dụng công nghệ số trong thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu số, tổ chức và quản lý hoạt động tự học của người học; đồng thời phát triển năng lực lựa chọn phương pháp dạy học và đánh giá phù hợp với mục tiêu phát triển năng lực tự học.

Biện pháp thực hiện gồm tổ chức các khóa bồi dưỡng, tập huấn chuyên sâu về dạy học số và phát triển năng lực tự học; xây dựng cộng đồng học tập chuyên môn để giáo viên chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau; khuyến khích giáo viên tự học, tự nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong dạy học; đồng thời đưa tiêu chí tổ chức hoạt động dạy học phát triển năng lực tự học vào đánh giá và xếp loại giáo viên, tạo động lực cải thiện năng lực chuyên môn và đổi mới phương pháp giảng dạy.

Bốn là, tăng cường ứng dụng công nghệ số và xây dựng môi trường học tập hỗ trợ tự học

Môi trường học tập số là không gian quan trọng để người học thực hành và phát triển năng lực tự học. Việc ứng dụng công nghệ số một cách hợp lý giúp mở rộng không gian học tập, cá thể hóa quá trình học và tạo điều kiện để người học học tập mọi lúc, mọi nơi. Xây dựng môi trường học tập số bao gồm hệ thống quản lý học tập, kho học liệu số, các công cụ hỗ trợ tương tác, phản hồi và theo dõi tiến trình học tập của người học. Môi trường này cần đảm bảo tính thân thiện, dễ sử dụng và phù hợp với đặc điểm tâm lý, trình độ của người học.

Biện pháp thực hiện bao gồm đầu tư và khai thác hiệu quả các nền tảng LMS, xây dựng và cập nhật học liệu số gắn với chương trình đào tạo; hướng dẫn người học kỹ năng khai thác tài nguyên học tập số và quản lý thời gian học tập; kết hợp hài hòa giữa học tập trực tiếp và trực tuyến nhằm phát huy ưu thế của từng hình thức. Nhờ đó, người học được tạo điều kiện thực hành, rèn luyện khả năng tự học, tự quản lý tiến trình học tập và phát triển kỹ năng số, đáp ứng yêu cầu của môi trường giáo dục hiện đại.

Năm là, đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá theo hướng hỗ trợ và thúc đẩy tự học

Kiểm tra, đánh giá không chỉ nhằm xác nhận kết quả học tập mà còn có vai trò định hướng và thúc đẩy quá trình tự học của người học. Việc đổi mới công tác đánh giá theo hướng phát triển năng lực giúp người học nhận thức rõ quá trình học tập của bản thân, từ đó chủ động điều chỉnh cách học. Trọng tâm đánh giá cần chuyển từ việc kiểm tra kết quả cuối kỳ sang đánh giá quá trình học tập, chú trọng năng lực tự học thông qua mức độ chủ động, khả năng lập kế hoạch, tự nghiên cứu và tự đánh giá kết quả học tập.

Biện pháp thực hiện bao gồm xây dựng tiêu chí và thang đánh giá rõ ràng về năng lực tự học; áp dụng các hình thức đánh giá đa dạng như đánh giá quá trình, hồ sơ học tập, sản phẩm dự án; sử dụng công nghệ số để thu thập minh chứng học tập và cung cấp phản hồi kịp thời; đồng thời tạo cơ hội để người học tham gia vào quá trình đánh giá, nâng cao ý thức và trách nhiệm tự học, từ đó hình thành thói quen học tập chủ động và khả năng tự quản lý quá trình học tập của bản thân.

3. Kết luận

Phát triển năng lực tự học cho người học trong bối cảnh chuyển đổi số là một yêu cầu tất yếu nhằm đáp ứng nhu cầu học tập suốt đời, nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu hội nhập. Thực tiễn cho thấy, mặc dù chuyển đổi số đã tạo ra nhiều điều kiện thuận lợi cho việc đổi mới dạy học, việc phát triển năng lực tự học vẫn còn nhiều hạn chế do thói quen dạy học truyền thống, năng lực sư phạm số của giáo viên chưa đồng đều, kỹ năng tự học của người học chưa cao và hệ thống đánh giá chưa thực sự phản ánh quá trình học tập chủ động.

Để khắc phục những hạn chế này, cần triển khai đồng bộ các giải pháp từ đổi mới nhận thức về vai trò của tự học và chuyển đổi số, đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học, nâng cao năng lực sư phạm số cho giáo viên, xây dựng môi trường học tập hỗ trợ tự học, đến đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực. Khi các giải pháp này được thực hiện một cách thống nhất và kiên trì, người học sẽ hình thành được thói quen học tập chủ động, năng lực tự lập kế hoạch, tự nghiên cứu, tự đánh giá và tự quản lý quá trình học tập của bản thân, đồng thời phát triển toàn diện cả về kiến thức, kỹ năng và phẩm chất trong môi trường giáo dục hiện đại.

Như vậy, phát triển năng lực tự học không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả dạy học trong nhà trường mà còn trang bị cho học sinh, sinh viên những năng lực cần thiết để học tập suốt đời và thích ứng với môi trường số, mở ra cơ hội phát triển bền vững cho giáo dục trong thời kỳ chuyển đổi số./.

Tài liệu tham khảo

[1] Bộ Chính trị. Nghị quyết số 71‑NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2035, tầm nhìn đến 2045. Văn kiện Chính trị, 2021.

[2] Chính phủ. Quyết định số 749/QĐ‑TTg phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, 2020.

[3] Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam, 2021.

[4] Ahmad, S., Umirzakova, S., Mujtaba, G., Amin, M. S., & Whangbo, T. Education 5.0: Requirements, Enabling Technologies, and Future Directions. arXiv preprint, 2023.

[5] Le, T. A. Phát triển đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số ở Việt Nam. Journal of Science and Technology, 2022.

ORGANIZING TEACHING ACTIVITIES TO DEVELOP SELF‑LEARNING CAPACITY IN THE CONTEXT OF DIGITAL TRANSFORMATION

Le Van Tuan

Nguyen Hue University

Email: [email protected]

Abstract: In the context of rapid digital transformation in the education sector, it has become imperative to innovate teaching methods toward developing learners’ qualities and competencies, particularly their self‑learning capacity. This paper focuses on clarifying the theoretical foundations of self‑learning capacity and the organization of teaching activities that foster self‑learning in a digital environment; it analyzes the current practical situation of teaching organization and, based on that, proposes several solutions for organizing teaching activities to develop learners’ self‑learning capacity, meeting the requirements of education in the digital era.

Keywords: Self‑learning capacity, teaching organization, digital transformation, digital education, learners.

Từ khóa:

Ý kiến bạn đọc

Đôi bạn cùng tiến chưa vào lớp 12 đã đạt điểm xét tuyển tuyệt đối 100/100 theo quy chế xét tuyển tài năng của Đại học Bách khoa Hà Nội

TCGCVN - Hai học sinh lớp 11G0 của Trường THCS - THPT Newton: Vương Hà Chi và Vũ Nhật Long đã vừa tiếp tục cùng nhau chinh phục 5 điểm tuyệt đối ở 5 môn AP và nếu chiếu theo quy chế Xét tuyển tài năng (phương thức 1.2) mà Trường Đại học Bách khoa Hà Nội công bố năm 2026 thì cả 2 em đều đã chắc chắn đạt điểm xét tuyển tuyệt đối 100/100 điểm. Đây là mức điểm tối đa theo quy chế tuyển sinh của nhà trường, được xác lập dựa trên sự kết hợp giữa các chứng chỉ quốc tế gồm SAT, IELTS và AP.

NĂNG LỰC KẾ TOÁN BỀN VỮNG TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI XANH: PHÂN TÍCH TRẮC LƯỢNG THƯ MỤC VÀ HÀM Ý ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC

ThS. Phạm Thị Thùy Thanh Khoa Tài chính - Kế toán, Trường Cao Đẳng Kinh tế TP. HCM Email: [email protected] Tóm tắt Kế toán phát triển bền vững đang trở thành yêu cầu tất yếu trong bối cảnh chuyển đổi xanh và thực hành ESG, song công tác đào tạo nguồn nhân lực vẫn còn nhiều hạn chế. Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp, kết hợp phân tích trắc lượng thư mục 30 công bố trên Scopus giai đoạn 1994 - 2026 bằng Bibliometrix (R) với phân tích nội dung 24 nghiên cứu tiêu biểu. Kết quả cho thấy xu

LÝ LUẬN VỀ ĐƯỜNG LỐI ĐỔI MỚI CỦA ĐẢNG TA: TẦM VÓC TƯ DUY, SOI ĐƯỜNG TƯƠNG LAI

Thượng uý Vy Long Nhật Phòng Chính trị, Lữ đoàn 380, Bộ Tư lệnh Pháo binh - Tên lửa Email: [email protected] Bốn thập kỷ đổi mới minh chứng cho bản lĩnh lý luận của Đảng ta, đây là cuộc cách mạng về tư duy, dùng “chìa khóa” thực tiễn mở toang cánh cửa định kiến, tạo bước ngoặt xoay chuyển vận mệnh dân tộc. Từ một quốc gia nghèo nàn, kiệt quệ sau chiến tranh và bị bao vây cấm vận, Việt Nam đã tạo nên những kỳ tích phát triển chưa từng có. Hành trình 40 năm đổi mới là quá trình hiện thực hóa

HỘI CỰU GIÁO CHỨC VIỆT NAM – NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO TRONG TỔ CHỨC THỰC HIỆN QUAN ĐIỂM HỌC TẬP SUỐT ĐỜI

PGS.TS Trần Đình Tuấn Hội Cựu Giáo chức Việt Nam Email: [email protected] Tóm tắt: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục khẳng định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng xã hội học tập và thúc đẩy học tập suốt đời là một trong những động lực quan trọng để phát triển đất nước nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới. Trong bối cảnh đó, đội ngũ trí thức thuộc Hội Cựu Giáo chức Việt Nam là lực lượng có nhiều kinh nghiệm, tri thức, uy tín xã hội và tâm huyết với

PHÁT HUY TRÁCH NHIỆM, TINH THẦN TỰ HỌC VÀ KHÁT VỌNG CỐNG HIẾN CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ TRONG KỶ NGUYÊN SỐ

PGS.TS. Tô Bá Trượng Viện Nghiên cứu hợp tác phát triển giáo dục Email: [email protected] Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo đang trở thành động lực quan trọng của phát triển quốc gia, đội ngũ trí thức khoa học - công nghệ giữ vai trò tiên phong trong sáng tạo tri thức, phát triển công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của đất nước. Bài viết phân tích những yêu cầu mới đặt ra đối với đội ngũ trí thức khoa học - công nghệ trong kỷ nguyên số, tập trun

Việt Nam giành 4 Huy chương Bạc tại Olympic Sinh học quốc tế 2026, tiếp tục giữ vững vị thế trong top 8 thế giới

TCGCVN - Theo thông tin từ Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo), Đội tuyển quốc gia Việt Nam tham dự Kỳ thi Olympic Sinh học quốc tế (IBO) năm 2026 đã đạt thành tích xuất sắc khi cả 4/4 học sinh đều đoạt Huy chương Bạc, qua đó tiếp tục duy trì vị trí trong top 8 đoàn có thành tích cao nhất tại kỳ thi.

Thông tư mới về nhà giáo sau nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng: Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao chất lượng giáo dục

TCGCVN - Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT ngày 15/7/2026 quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng. Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/9/2026, thay thế Thông tư số 44/2011/TT-BGDĐT và Thông tư số 11/2013/TT-BGDĐT.

VAI TRÒ CỦA NHÂN VIÊN CÔNG TÁC XÃ HỘI CẤP CƠ SỞ TRONG MÔ HÌNH HỖ TRỢ GIA ĐÌNH CÓ TRẺ RỐI LOẠN PHÁT TRIỂN THEO TIẾP CẬN HỆ SINH THÁI: TRƯỜNG HỢP TỈNH ĐỒNG THÁP

Huỳnh Thị Liên, Trần Thị Ngọc Y, Nguyễn Hiếu Thuận, Phạm Thiệt Khá Học viên cao học, Học viện Chính trị, Khu vực4 Email: [email protected] Tóm tắt: Bài viết phân tích vai trò của nhân viên công tác xã hội (CTXH) cấp cơ sở trong hỗ trợ gia đình có trẻ rối loạn phát triển (RLPT) tại tỉnh Đồng Tháp theo tiếp cận hệ sinh thái. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích tài liệu về CTXH, kế hoạch của Tỉnh và các nghiên cứu về hỗ trợ gia đình có trẻ RLPT. Kết quả cho thấy chính sách hiện hành đã

Chung sức vì học sinh vùng biên: Cao Bằng biểu dương mô hình huy động toàn xã hội xây dựng trường học

TCGCVN - Ngày 17/7/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng đã ban hành Văn bản số 2497/UBND - KT biểu dương và đề nghị nhân rộng mô hình huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và Nhân dân trong hỗ trợ thi công các công trình Trường Phổ thông Nội trú liên cấp tại các xã biên giới.

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SỐ CHO GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ YÊN NGHĨA, PHƯỜNG YÊN NGHĨA THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY

Thạc sĩ Vũ Hiền Phương Trường THCS Yên Nghĩa, Hà Nội Email:[email protected] Tóm tắt: Năng lực số là nền tảng của năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo, quyết định khả năng tiếp cận, khai thác, sử dụng trí tuệ nhân tạo hiệu quả, an toàn và có trách nhiệm trong dạy học của giáo viên. Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, năng lực số còn là động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới giáo dục và chuyển đổi số trong nhà trường, góp phần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục. Trên cơ sở khái quát một số

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HUẤN LUYỆN NỘI DUNG PHÒNG THỦ DÂN SỰ CHO HỌC VIÊN ĐÀO TẠO HẠ SĨ QUAN CHỈ HUY VÀ NHÂN VIÊN CHUYÊN MÔN KỸ THUẬT Ở TRƯỜNG QUÂN SỰ QUÂN KHU 5

Hoàng Xuân Lĩnh Khoa Binh chủng, Trường Quân sự Quân khu 5 Email:[email protected] Tóm tắt: Trong bối cảnh các thách thức an ninh phi truyền thống, thiên tai, dịch bệnh, sự cố môi trường và các tình huống khẩn cấp ngày càng diễn biến phức tạp, huấn luyện phòng thủ dân sự trở thành nội dung quan trọng trong đào tạo quân nhân ở các nhà trường quân đội. Bài viết phân tích cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý và thực trạng huấn luyện nội dung phòng thủ dân sự đối với học viên đào tạo Hạ sĩ quan chỉ huy và

Nữ sinh bản nghèo người Thái và ước mơ gieo chữ vùng cao

Sinh ra và lớn lên tại xã Mường Quàng (trước đây là bản Cắm Nọc, xã Cắm Muộn) - một trong những xã vùng cao khó khăn bậc nhất xứ Nghệ, cô học trò người Thái Lữ Thị Minh Anh đã viết nên một câu chuyện đầy nghị lực về hành trình vượt khó, học giỏi và nuôi dưỡng ước mơ trở thành cô giáo.

PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG GIAO TIẾP LIÊN VĂN HÓA CHO SINH VIÊN NGÀNH TIẾNG ANH DU LỊCH TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG DU LỊCH HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH PHỤC VỤ KHÁCH QUỐC TẾ

ThS. Hoàng Thị Thủy – ThS. Phan Vũ Hồng Trang Khoa Ngoại ngữ Du lịch, Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Email: [email protected] Tóm tắt: Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và sự phát triển mạnh mẽ của ngành du lịch Việt Nam, năng lực giao tiếp liên văn hóa ngày càng trở thành yêu cầu thiết yếu đối với nguồn nhân lực du lịch. Đặc biệt, đối với sinh viên ngành Tiếng Anh Du lịch, khả năng giao tiếp hiệu quả với du khách đến từ các nền văn hóa khác nhau không chỉ đòi hỏi trình độ ngoại ngữ mà

THANH NIÊN QUÂN ĐỘI TIÊN PHONG THỰC HIỆN “HAI KIÊN ĐỊNH”, GIỮ VỮNG BẢN CHẤT CÁCH MẠNG VÀ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG

Thiếu tá Lê Minh Tân Đại úy Nguyễn Văn Huy Học viện Chính trị - Bộ Quốc phòng Tóm tắt: Bài viết phân tích vai trò của thanh niên Quân đội trong thực hiện nội dung

TÁI CẤU TRÚC HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ - ĐƯA ĐẤT NƯỚC BƯỚC VÀO THỜI KỲ PHÁT TRIỂN MỚI

TS. Bùi Xuân Việt Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Email:[email protected] Tóm tắt: Bài viết phân tích tái cấu trúc hệ thống chính trị đưa đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới, trên cơ sở quán triệt các nghị quyết của Đảng về xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Từ thực tiễn cải cách hành chính, chuyển đổi số quốc gia và đặc biệt là kết quả nổi bật qua một năm tổng kết thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, nhận diện, đấu tran

VẬN DỤNG SƠ ĐỒ TƯ DUY TRONG DẠY VÀ HỌC LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM Ở HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ HIỆN NAY

Trung tá, Ths Đỗ Văn Quân Khoa Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Học viện Chính trị Email: [email protected] Tóm tắt: Sơ đồ tư duy là một công cụ dạy và học trực quan, giúp hệ thống hóa kiến thức một cách sinh động và dễ nhớ. Đặc biệt trong môn Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, vốn đòi hỏi người học phải ghi nhớ sự kiện, thời gian và mối liên hệ giữa các yếu tố, sơ đồ tư duy trở thành phương pháp hỗ trợ hiệu quả. Bài viết trên cơ sở phân tích đặc điểm môn học, yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học

KHỞI NGHIỆP XÃ HỘI: DƯỚI GÓC ĐỘ KHOA HỌC GIÁO DỤC

GS.TS Phạm Tất Dong Tóm tắt: Bài báo phân tích quá trình hình thành và phát triển của khởi nghiệp xã hội dưới góc nhìn khoa học giáo dục, làm rõ cơ sở tư tưởng của mô hình này từ lý thuyết vốn xã hội và triết lý

TRI THỨC VIỆT NAM TRONG THỜI ĐẠI SỐ: CƠ HỘI, THÁCH THỨC VÀ SƯ MỆNH

Tô Bá Trượng Viện Nghiên cứu hợp tác phát triển giáo dục Email: [email protected] Tóm tắt: Bài báo phân tích vai trò của đội ngũ trí thức Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, từ đó làm rõ những cơ hội, thách thức và sứ mệnh của trí thức trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Trên cơ sở tổng quan các quan điểm lý luận về trí thức, phân tích các chủ trương của Đảng và Nhà nước, đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế, bài báo chỉ

Bộ GD&ĐT công bố ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào các ngành đào tạo giáo viên, sức khỏe và pháp luật năm 2026

TCGCVN - Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành ba quyết định quy định ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào (điểm sàn) tuyển sinh năm 2026 đối với các chương trình đào tạo thuộc lĩnh vực giáo viên, sức khỏe và pháp luật trình độ đại học, cao đẳng.

‘Người lái đò’ nơi rẻo cao và hành trình hồi sinh chữ Thái cổ

TCGCVN - Sau hơn nửa đời người miệt mài “gieo chữ” nơi rẻo cao xứ Nghệ, khi mái đầu đã bạc, người giáo viên già ấy lại tiếp tục hành trình ngược dòng thời gian, tìm lại và hồi sinh những giá trị văn hóa ngỡ như đã mai một của đồng bào mình. Bà là Sầm Thị Xanh – người phụ nữ nặng lòng với văn hóa Thái ở bản Hoa Tiến.