Thượng tá, TS Trần Hữu Thanh -
Tạp chí Giáo dục lý luận chính trị quân sự, Học viện Chính trị
Tóm tắt: Tiến hành cuộc cách mạng xây dựng bộ máy của hệ thống chính trị “tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả” là tất yếu khách quan, đồng thời là quyết tâm chính trị của Đảng ta, tạo tiền đề để đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới. Tuy nhiên, lợi dụng vấn đề này, các thế lực thù địch đang tăng cường chống phá, xuyên tạc chủ trương của Đảng trong cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị. Do đó, nhận diện và đấu tranh với những âm mưu của các thế lực thù địch là vấn đề cấp thiết hiện nay.
Từ khóa: Tinh gọn bộ máy, hệ thống chính trị, yêu cầu khách quan
1. Đặt vấn đề
Đại hội XIII, Đảng ta khẳng định, nhân tố quyết định đến thành công của sự nghiệp đổi mới là: “xây dựng Đảng và hệ thống chính trị thật sự trong sạch, vững mạnh toàn diện, xây dựng Nhà nước tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, người đứng đầu, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ”[3, tr.34]. Thực hiện chủ trương trên, thời gian qua Đảng ta đã đẩy nhanh cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, chủ trương sáp nhập, tổ chức lại bộ máy từ trung ương đến cơ sở; xác định lại chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan theo quan điểm: giảm khâu trung gian, mỗi việc chỉ một cơ quan phụ trách, chịu trách nhiệm; đi đôi với tiến hành tinh gọn bộ máy… Chủ trương trên là hoàn toàn đúng đắn; tuy nhiên, các thế lực thù địch đang tăng cường chống phá với nhiều thủ đoạn hết sức tinh vi, xảo quyệt, tạo dư luận xấu, gây rối loạn, nhằm phá hoại sự nghiệp đổi mới, xây dựng đất nước.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Những thủ đoạn và hành vi chống phá
Thực hiện “diễn biến hòa bình” nhằm xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, thực hiện đa nguyên, đa đảng, đưa nước ta theo quỹ đạo của chủ nghĩa tư bản đó là mục tiêu xuyên suốt của các thế lực thù địch. Để hiện thực hóa âm mưu đó, chúng tiến hành chống phá với âm mưu và hành vi thâm độc. Thời gian qua, trong lúc Đảng ta đang đẩy mạnh cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, tiến hành sáp nhập cơ quan ở Trung ương và xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp. Đây là chủ trương đúng đắn, với mục tiêu nhằm bảo đảm cho bộ máy của hệ thống chính trị có đủ năng lực thực hiện thắng lợi hai mục tiêu 100 năm, đưa nước ta trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Tuy nhiên, các thế lực thù địch tăng cường xuyên tạc, chống phá, trong đó chúng tập trung:
Một là, xuyên tạc cho rằng, thực hiện tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, tiến hành sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã, tỉnh, bỏ cấp huyện ở nước ta hiện nay thể hiện tư tưởng nóng vội, chủ quan, duy ý chí, thiếu cơ sở khoa học; đó chỉ là sự sáp nhập một cách cơ học, thiếu tư duy và tầm nhìn chiến lược, dựa trên ý chí chủ quan của một số ít người, nhằm “ghi điểm”, không phải ý chí của toàn thể nhân dân. Thực tế, bộ máy lâu nay vẫn giữ nguyên và ổn định. Do đó, việc tinh gọn là không cần thiết, gây tốn kém, lãng phí, không mang lại hiệu quả.
Hai là, chúng tập trung xuyên tạc rằng, thực chất tinh gọn bộ máy chẳng qua chỉ là “đấu đá, tranh giành quyền lực giữa các phe nhóm”, sử dụng việc tinh gọn làm “công cụ” nhằm cắt giảm quyền lực của người này để tăng quyền lực cho người kia, là cách để “hạ bệ” hoặc “gia cố” quyền lực chính trị, tăng cường “vây cánh”. Từ đó chúng ngụy biện rằng: ở Việt Nam không có tinh gọn bộ máy, mà chỉ là sự phân chia “miếng bánh quyền lực”, là chuyện của “các phe phái” chính trị... Đây là những luận điệu xuyên tạc, phản động cố tình bóp méo sự thật, làm nhiễu loạn thông tin, “tung hoả mù” gây hoang mang dư luận, tạo cớ chỉ trích, miệt thị lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
Ba là, lợi dụng Chính phủ ban hành Nghị định Số: 178/2024/NĐ-CP và Nghị định Số: 67/2025/NĐ-CP, quy định chế độ, chính sách nhằm khuyến khích cán bộ công chức, viên chức, lực lượng vũ trang thuộc diện dôi, dư nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ việc, để bảo đảm cho việc tinh gọn diễn ra nhanh chóng, hiệu quả; một mặt, chúng bịa đặt cho rằng: Chính quyền quá ưu ái cho những cán bộ vốn “ngồi chơi xơi nước”, “ăn bám ngân sách” từ nhiều năm qua. Mặt khác, chúng lại công kích rằng chính sách của Đảng, Nhà nước ta có nhiều bất ổn, bất công, việc “đền bù” cho cán bộ tinh giản, bị lạm dụng, biến tướng, đang làm phát sinh nhiều vấn đề tiêu cực khác, như hiện tượng “chạy chọt” để tránh bị tinh giản, hoặc lạm dụng quyền lực để giữ lại cái ghế, biến việc tinh gọn thành sân chơi đầy tiêu cực. Chính sách này gây lãng phí, tạo ra nhiều tiêu cực, làm giảm niềm tin của người dân. Qua đó kích động, vu khống với luận điệu: Tinh giản để tiết kiệm nhưng thực tế lại lãng phí, đây cũng chỉ là một hình thức tiêu tiền ngân sách kiểu mới.
Bốn là, lợi dụng chủ trương và tiến hành sáp nhập các địa giới hành chính cấp xã, tỉnh, chúng kích động tâm lý chia rẽ vùng miền. Trong đó, lợi dụng một số thông tin không chính thống trên mạng xã hội facebook, Twitter, IntroGram, Tik tok… về việc sáp nhập và đặt tên một số tỉnh thành, xã sau, từ đó chúng kích động rằng, việc sáp nhập như vậy sẽ không tương đồng về văn hóa, truyền thống. Đặc biệt, chúng ngụy biện với cách đặt tên mới cho tỉnh, thành và xã sau khi sáp nhập hiện nay sẽ không thể hiện được đặc trưng chung của các địa phương được sáp nhập; cách đặt như vậy là “thiên vị”, một số tỉnh, xã mất tên gọi sẽ mất văn hóa, truyền thống. Từ đó, chúng gieo rắc tâm lý kỳ thị, phân biệt vùng miền, kích động cái gọi là “trưng cầu ý dân” về việc sáp nhập và đặt tên các tỉnh, thành.
2.2. Góp phần làm thất bại âm mưu của các thế lực thù địch
Những luận điệu trên là sự vu khống trắng trợn, đánh tráo khái niệm hết sức tinh vi của các thế lực thù địch dưới vỏ bọc “phản biện xã hội” với chủ trương của Đảng và Nhà nước ta trong thực hiện tinh gọn, xây dựng bộ máy của hệ thống chính trị theo tinh thần Nghị quyết số 39-NQ/TW, nhằm hướng lái dư luận theo chiều hướng tiêu cực. Từ đó kích động gây chia rẽ giữa nhân dân với Đảng, kích động tư tưởng kỳ thị vùng miền; tạo dư luận và tâm lý bất mãn của cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang thuộc diện tinh giản. Đây là những hành vi xuyên tạc một cách trắng trợn, thiếu căn cứ khoa học, bởi vì:
Thứ nhất: Thực hiện tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị là hoàn toàn khách quan, hợp quy luật; đồng thời là sự lựa chọn của chính lịch sử.
Về lý luận: Tinh gọn bộ máy, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị là việc làm thường xuyên, liên tục, lâu dài và cấp thiết. Khẳng định điều này, V.I. Lê-nin đã chỉ rõ: “Chỉ có làm cho bộ máy của chúng ta trong sạch đến tột mức, chỉ có giảm bớt đến mức tối đa tất cả những cái không tuyệt đối cần thiết, chúng ta mới có thể đứng vững được”[10, tr.459]; từ đó, Ông đã đề ra các nguyên tắc xây dựng nhà nước, trong đó “thà ít mà tốt”[10, tr.445], là nguyên tắc quan trọng, chỉ đạo việc xây dựng bộ máy nhà nước, đó phải là những cơ quan “thật sự gương mẫu”, trong sạch; đội ngũ cán bộ của các cơ quan phải thực sự tinh thông. Vận dụng sáng tạo quan điểm của Lê-nin, trong quá trình lãnh đạo cách mạng, với trách nhiệm là người đứng đầu, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến xây dựng và chỉnh đốn bộ máy của hệ thống chính trị, Người khẳng định: “Cần chỉnh đốn và kiện toàn bộ máy từ trên xuống dưới làm cho nó gọn gàng, hợp lý…”[8, tr.155]. Theo Người, mục tiêu cao nhất nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân, đem lại lợi ích cho dân, đây là vấn đề to lớn, quan trọng, lâu dài, có ý nghĩa chiến lược, Người yêu cầu: “Thực hành chấn chỉnh biên chế, để bớt sự đóng góp cho dân và thêm lực lượng vào công việc tăng gia sản xuất”[7, tr.164].
Trong tiến trình lãnh đạo đất nước, Đảng ta luôn quan tâm xây dựng bộ máy của hệ thống chính trị tinh, gọn, mạnh. Đến nay, đã có rất nhiều chủ trương, định hướng đúng đắn, nhất là từ Đại hội VI, vấn đề đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả của hệ thống chính trị ngày càng được bổ sung và phát triển. Đại hội XII xác định: “Xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa phải tiến hành đồng bộ cả lập pháp, hành pháp, tư pháp và gắn với đổi mới hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và đổi mới kinh tế, văn hóa, xã hội”[2, tr.175]. Đại hội XIII, Đảng ta tiếp tục nhấn mạnh: “xây dựng Nhà nước tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”[3, tr.34]. Đặc biệt, Nghị quyết số 27-NQ/TW, Đảng ta tiếp tục nhất quán: “Hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, do Ðảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo;… bộ máy nhà nước tinh gọn, trong sạch, hoạt động hiệu lực, hiệu quả” [1].
Như vậy, về mặt lý luận chủ trương xây dựng bộ máy của hệ thống chính trị “Tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả” là hoàn toàn khách quan, là sự kế thừa và phát triển quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta, đáp ứng yêu cầu sự phát triển của đất nước, bảo đảm cho bộ máy của hệ thống chính trị có đủ năng lực đáp ứng yêu cầu “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”.
Về mặt thực tiễn, trong tiến trình phát triển của tất cả các quốc gia trên thế giới, bất kỳ thể chế nào cũng hướng đến xây dựng bộ máy tinh, gọn, mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Ở Việt Nam, xây dựng đi đôi với chỉnh đốn, tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị; cải cách thể chế hành chính, bảo đảm cho hệ thống chính trị luôn hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ, là tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt trong quá trình xây dựng hệ thống chính trị của Đảng ta. Thực tiễn, kể từ khi thống nhất đất nước, nhất là từ sau Đại hội VI, chúng ta đã trải qua nhiều lần đã tiến hành sáp nhập những bộ ngành có chức năng, nhiệm vụ tương đồng, trùng lặp và cải cách thể chế để bảo đảm phù hợp với sự phát triển của xã hội và đòi hỏi của thực tiễn. Kết quả đã góp phần quan trọng vào thúc đẩy sự phát triển toàn diện đất nước.
Xét trong mối quan hệ giữa cơ sở hạ tầng với kiến trúc thượng tầng, việc tiến hành tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, cải cách thể chế là hoàn toàn khách quan, hợp quy luật. Bởi lẽ, tại Đại hội IX, Đảng ta đã chính thức xác định mô hình kinh tế tổng quát của thời kỳ quá độ là “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, điều này đã khẳng định rõ ràng nhận thức cần chuyển đổi sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Để bảo đảm cho nền kinh tế triển đúng hướng, đòi hỏi phải tiến hành đổi mới tinh, gọn bộ máy và cải cách thể chế, khơi thông “điểm nghẽn” của cả bộ máy và thể chế để mở ra cơ hội phát triển mới cho đất nước. Đây không chỉ là đòi hỏi của lịch sử, mà còn hợp quy luật vận động và phát triển của lý luận và thực tiễn.
Thứ hai: Tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn thể hiện ý chí, quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân.
Có thể thấy, từ khi triển khai thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW, khóa XII về “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”, đến nay, bộ máy của hệ thống chính trị đã góp phần quan trọng vào giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh. Tuy nhiên, “thực tiễn cho thấy việc đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị chưa thực sự quyết liệt, đồng bộ và tổng thể. Tổ chức bộ máy còn cồng kềnh, nhiều tầng nấc, đầu mối; phân định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn vẫn còn trùng lắp, chồng chéo; phân cấp, phân quyền chưa đồng bộ, thiếu hợp lý; việc sắp xếp chưa thực sự gắn với xác định vị trí việc làm, cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Hạn chế, bất cập đó đã kìm hãm sự phát triển, giảm tính chủ động, sáng tạo, gây cản trở, thậm chí tạo điểm nghẽn, ảnh hưởng đến cơ hội phát triển của đất nước”[9].
Trước thực trạng trên, để thực hiện mục tiêu hai lần 100 năm trong kỷ nguyên mới, phải “tranh thủ tối đa thời cơ, thuận lợi, đẩy lùi nguy cơ, thách thức, đưa đất nước phát triển toàn diện, mạnh mẽ, bứt phá và cất cánh”. Điều này đòi hỏi phải đẩy nhanh cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, làm cho hệ thống chính trị thực sự “thanh thoát”, như Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: “hơn lúc nào hết và không thể chậm trễ hơn thời điểm này, đất nước đã đủ thế và lực, đã đủ ý chí và quyết tâm để bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh của dân tộc và đây cũng là thời điểm, thời cơ, là sự cấp thiết, là đòi hỏi tất yếu khách quan cho cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị để bộ máy hoạt động hiệu lực, hiệu quả”[6, tr.14]. Khẳng định trên không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị, trách nhiệm của người đứng đầu Đảng, mà còn là ý chí, quyết tâm của của toàn Đảng, nhằm xây dựng một nền hành chính hiện đại, hiệu quả.
Thứ ba: Tinh gọn bộ máy không phải là “đấu đá phe phái”; càng không phải là sự “tranh giành quyền lực”, mà là cuộc cách mạng toàn diện, triệt để, đảm bảo cho bộ máy của hệ thống chính trị và đội ngũ cán bộ có đủ năng lực bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, Đảng ta bắt đầu thực hiện đường lối đổi mới toàn diện, đã đem lại bức tranh tươi sáng. Đến Đại hội IX, với việc xác định mô hình kinh tế tổng quát của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta là “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, được xem như cuộc cách mạng về “lực lượng sản xuất” vì nó đã góp phần xóa bỏ hoàn toàn nối sản xuất kinh doanh manh mún, nhỏ lẻ, tư duy tiểu nông để bước vào xây dựng nền kinh tế mới, kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đã cởi trói cho nền kinh tế, thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển. Sau 25 năm nền kinh tế nước ta liên tục tăng trưởng ở mức cao, từ một nước chậm phát triển, đã trở thành nước đang phát triển với quy mô nền kinh tế đứng thứ 25/192 trên thế giới.
Tuy nhiên, nền kinh tế thị trường (định hướng xã hội chủ nghĩa) có những quy luật của nó, chúng ta phải tiếp tục đổi mới hệ thống chính trị; trong đó tinh gọn, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả bộ máy của hệ thống chính trị là hết sức cấp thiết, để chúng ta có thể khai thác tối đa mọi nguồn lực và cơ hội phát triển đất nước, nhất là trong bối cảnh cách mạng 4.0, trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thế giới thay đổi nhanh chóng. Bên cạnh đó, sau 40 năm đổi mới cho thấy, “tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị vẫn còn cồng kềnh, nhiều tầng nấc, nhiều đầu mối; hiệu lực, hiệu quả hoạt động chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ… gây lãng phí và kìm hãm sự phát triển, là một trong những nguyên nhân dẫn đến nhiều chủ trương, chính sách của Đảng chậm đi vào thực tiễn cuộc sống hoặc một số chủ trương không được triển khai hoặc triển khai hình thức trên thực tế”[6, tr.14]. “Những tồn tại, hạn chế, sự chậm chạp, thiếu quyết liệt trong thực hiện chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị gây ra nhiều hệ luỵ nghiêm trọng”, dẫn đến cản trở, làm lỡ thời cơ phát triển của đất nước [4]. Chính vì vậy, thực hiện cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy là vấn đề cấp thiết và cấp bách, không thể chậm chễ.
Thực tiễn lịch sử đã chứng minh, mọi cuộc cách mạng đều có sự hy sinh, mất mát. Cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy lần này cũng không nằm ngoài quy luật ấy, một điều chắc chắn rằng sẽ có nhiều cơ quan, tổ chức phải thu gọn, sáp nhập hoặc giải thể, điều đó dẫn đến một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức, viên chức... dôi dư, nghỉ hưu sớm, thậm chí mất việc làm, ảnh hưởng nhất định đến cuộc sống. Nhưng đó không phải là “sân chơi quyền lực”, là cách để “hạ bệ” lẫn nhau; càng không phải để “tăng cường phe cánh”, mà là thể hiện nhận thức, trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên, công dân trước vận mệnh của dân tộc, nhằm xóa bỏ triệt để những “điểm nghẽn” của bộ máy và thể chế, khơi thông mọi nguồn lực, đưa đất nước phát triển. Chúng ta tin tưởng rằng với trách nhiệm chính trị của cán bộ, đảng viên, trách nhiệm của mỗi công dân trước vận mệnh của Tổ quốc; cùng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cuộc “cách mạng tinh gọn bộ máy” sẽ thành công, Việt Nam sẽ vươn mình trong kỷ nguyên mới, sánh vai cùng các cường quốc năm châu.
Thứ tư: Tinh gọn, sáp nhập địa giới hành chính là thể hiện tư duy và tầm nhìn chiến lược của Đảng.
Albert Einstein - thiên tài khoa học từng nói: “Chúng ta không thể giải quyết vấn đề của ngày mai bằng tư duy của ngày hôm qua”. Do đó, để hiện thực hóa mục tiêu Đảng ta đã xác định, chúng ta phải có tầm nhìn chiến lược và bước đi đột phá, phải khắc phục tư duy cũ để hướng đến cách nghĩ, cách làm mới. Vì vậy, việc tinh gọn lần này đã được Đảng ta xem xét kỹ lưỡng, dựa trên nhiều yếu tố, hoàn toàn không phải là sự cưỡng bức cơ học, không đơn thuần là về quy mô dân số, diện tích, hay truyền thống văn hóa; mà hơn cả, nó phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng, địa phương, chiến lược phát triển kinh tế xã hội, mở rộng không gian phát triển gắn với 6 vùng kinh tế - xã hội, nhằm phát huy cao nhất mọi tiềm năng, thế mạnh của từng địa phương trong sự phát triển chung của vùng và cả nước; đồng thời khắc phục triệt để tư tưởng vùng miền, địa phương. “Đây cũng là điểm khác về tư duy sáp nhập, không chỉ dừng lại ở mục tiêu tinh gọn mà đã vươn xa hơn về tầm nhìn. Đó là sáp nhập để đạt mục tiêu cuối cùng là giàu mạnh và hưng thịnh. Việc sáp nhập tỉnh, sáp nhập xã nhằm tạo ra không gian mới, tạo ra động lực mạnh mẽ để địa phương, vùng và đất nước phát triển”[5]. Chính vì vậy, quá trình tinh gọn, chúng ta phải đặt lợi ích của dân tộc, sự phát triển của đất nước lên trên hết, trước hết. Do đó, trong cuộc cách mạng nhất định sẽ có nhiều cá nhân, tập thể, địa phương phải chấp nhận hy sinh quyền lợi của tập thể, địa phương mình; có địa phương sẽ không còn tên gọi. Nhưng cái được lớn nhất là được sự phát triển bền vững, thịnh vượng của cả một dân tộc, như lời của Tổng Bí thư Tô Lâm: “Chúng ta nên sợ mất nước, sợ bạn bè Quốc tế chê Đất nước ta nghèo, hèn, lạc hậu. Chứ sợ gì sáp nhập mất quê. Quê còn đó, sáp nhập vì đơn vị hành chính quá nhiều, sáp nhập để tạo đà cho phát triển”.
Từ những vấn đề trên, cho thấy chủ trương của Đảng trong thực hiện tinh gọn bộ máy là khách quan, phù hợp; đây là một cuộc cách mạng toàn diện, triệt để về xây dựng bộ máy của hệ thống chính trị, nó không chỉ thể hiện nỗ lực quyết tâm của toàn Đảng, mà còn thể hiện nguyện vọng, sự đón chờ của toàn dân trong xây dựng một nền hành chính hiện đại, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Tuy nhiên, với bản chất phản động, các thế lực không ngừng xuyên tạc chống phá với nhiều thủ đoạn hết sức thâm độc, gây tâm lý hoang mang, kích động nhằm thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Để làm thất bại âm mưu của các thế lực thù địch, tạo tiền đề thực hiện thành công cuộc cách mạng “tinh, gọn bộ máy”, chúng ta cần thực hiện tốt nội dung sau:
Một là, nâng cao nhận thức, tạo đồng thuận trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân về cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị.
Để cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy thành công, yếu tố cơ bản phải tạo đồng thuận trong toàn xã hội. Do đó, cấp ủy các cấp, các cơ quan, đơn vị, các tổ chức chính trị xã hội cần thường xuyên làm tốt công tác tuyên truyền giáo dục, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân. Để mọi người thấy rõ, đây là sự lựa chọn đúng đắn, là con đường duy nhất để nước ta thành công trong kỷ nguyên mới. Các cơ quan báo chí, truyền thông từ trung ương đến cơ sở cần phát huy tốt vai trò cơ quan ngôn luận, cơ quan truyền thông của Đảng, Nhà nước trong hoạt động tuyên truyền, giáo dục, tạo nên sự thống nhất trong nhận thức và hành động của các cấp, các ngành, đội ngũ cán bộ, công chức, người dân. Bởi lẽ, trong cuộc cách mạng này kẻ thù không chỉ là các thế lực thù địch, phần tử phản động; mà còn là cái “tôi” ích kỷ, hẹp hòi, đố kỵ, sự yếu kém của bản lĩnh, chủ nghĩa cá nhân trong mỗi con người. Để cách mạng tinh gọn bộ máy thành công, một mặt phải đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch; mặt khác, chúng ta phải kiên quyết đấu tranh với chính cái “tôi” tiêu cực, chủ nghĩa cá nhân, ngăn chặn có hiệu quả những biểu hiện suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ngay từ nội bộ. Để làm được điều đó, mỗi người phải có nhận thức đúng đắn, có quyết tâm cao, sẵn sàng hy sinh, từ bỏ cái tôi, lợi ích cá nhân để hướng đến cái cao cả, đó là sự phát triển trường tồn của dân tộc.
Hai là, thực hiện tốt việc công khai, minh bạch thông tin, kịp thời định hướng dư luận.
Công khai, minh bạch thông tin để định hướng dư luận không chỉ góp phần nâng cao nhận thức, xây dựng niềm tin vào đường lối quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước cho cán bộ, đảng viên, nhân dân; mà còn là vũ khí sắc bén đập tan mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch. Trong cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, công khai minh bạch thông tin càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Do đó, trên cơ sở quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về nội dung, lộ trình, bước đi, cách thức thực hiện, thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, cơ quan truyền thông, báo chí cần cung cấp kịp thời, nhanh chóng, chính xác các thông tin về cuộc cách mạng tinh, gọn bộ máy, để định hướng dư luận; kiên quyết không để kẻ định lợi dụng. Mặt khác, cần nghiên cứu, triển khai các cách thức hợp lý để khuyến khích sự tham vấn của các tầng lớp nhân dân, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, các nhà quản lý, nhất là đội ngũ chuyên gia có kinh nghiệm trong tiến trình tinh gọn.
Ba là, thực hiện dân chủ, công khai trong quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị.
Thành công của cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, không chỉ là việc giảm đầu mối, giảm nhân sự; mà cái đích cuối cùng, bộ máy mới phải gọn gàng hơn, hoạt động trơn chu, hiệu quả hơn. Để đạt được điều đó, phải luôn quán triệt thực hiện đúng nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch; phải quán triệt quan điểm “dụng nhân như dụng mộc”, “Khéo dùng cán bộ”, của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Do đó, cần thực hiện đúng quy trình, đề cao dân chủ trong đánh giá, xem xét, sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; phải đáp ứng các tiêu chuẩn: Tinh; gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Có nghĩa, phải tinh nhuệ, tinh thông về nghiệp vụ; gọn về cấu trúc, tốt về chất lượng; có đủ sức mạnh thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ trong mọi hoàn cảnh; có năng lực hoạt động, khả năng phát huy tối đa thế mạnh trong quá trình hoạt động; đồng thời, có quyền tự chủ, tự quyết định, tự chịu trách nhiệm; có hiệu xuất làm việc luôn ở mức tốt nhất, cao nhất.
Cùng với thực hiện tốt dân chủ, công khai trong quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, cần phát huy tốt tinh thần tự giác, sẵn sàng hy sinh lợi ích cá nhân, với tinh thần đặt lợi ích chung, lợi ích của tập thể, lợi ích quốc gia lên trên lợi ích cá nhân của cán bộ, đảng viên, công chức trong bộ máy. Đây là yếu tố quan trọng, quyết định đến thành công của cuộc cách mạng; bởi lẽ, trong cuộc cách mạng ấy chắc chắn sẽ động chạm, ảnh hưởng không nhỏ đến lợi ích cá nhân, thậm chí của cả cơ quan, tổ chức, địa phương nơi cán bộ, công chức làm việc.
Bốn là, thực hiện tốt chính sách xã hội với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong quá trình tinh gọn bộ máy.
Đây là yếu tố quyết định đến thắng lợi của cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy; đồng thời, là cơ sở để đập tan âm mưu của các thế lực thù địch nhằm kích động chia rẽ, dẫn đến “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Bởi lẽ, trong cuộc cách mạng đó, không ít cán bộ, đảng viên, công chức sẽ phải nghỉ hưu sớm, thay đổi vị trí làm việc, thậm chí là nghỉ việc…; điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tư tưởng, tình cảm, đời sống của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức. Vì vậy, Đảng, Nhà nước cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế chính sách hỗ trợ kịp thời, xứng đáng. Trọng tâm là triển khai thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ Nghị định số 178/2024/NĐ-CP và Nghị định số 67/2025/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ về Sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định số 178/2024/NĐ-CP ngày 31/12/2024 của chính phủ về chính sách, chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và lực lượng vũ trang trong thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Đồng thời, có cơ chế phối hợp với các cấp, các ngành, các tổ chức, doanh nghiệp trong giải quyết việc làm, tạo cơ hội cho cán bộ, đảng viên, công chức có việc làm ổn định, bảo đảm thu nhập, nâng cao chất lượng đời sống, hạn chế việc lãng phí nguồn nhân lực, chảy máu chất xám.
Năm là, tạo đột phá về chất lượng, hiệu quả hoạt động bộ máy của hệ thống chính trị trên thực tiễn.
Chất lượng, hiệu quả hoạt động của bộ máy trên thực tế không chỉ khẳng định tính đúng đắn, khoa học của cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, góp phần xây chắc niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng; mà còn là cơ sở thực tiễn sinh động để đập tan mọi luận điệu sai trái, hành vi chống phá của các thế lực thù địch. Vì vậy, ngay sau khi sáp nhập, tinh gọn cấp ủy các cấp, từ trung ương đến cơ sở, nhất là người đứng đầu, cần phát huy tinh thần đổi mới, sáng tạo, tập trung chỉ đạo huy động mọi nguồn lực, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, tạo bước chuyển biến mạnh mẽ về chất trong hoạt động của hệ thống chính trị, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ được giao. Trước mắt, tập trung thực hiện thắng lợi ba khâu đột phá, gồm: thể chế, nguồn nhân lực, hạ tầng và “Bộ tứ trụ cột”: Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia; hội nhập quốc tế; xây dựng và thực thi pháp luật và phát triển kinh tế tư nhân. Nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp, biến khát vọng thành hành động, biến tiềm năng thành sức mạnh thực tế, tạo tiền đề vật chất vững chắc đưa đất nước ta bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên phát triển, thịnh vượng, hùng cường, hạnh phúc… Đây chính minh chứng sắc bén nhất buộc kẻ thù phải khuất phục.
Sáu là, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, kiên quyết, kiên trì vạch trần âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch.
Tiếp tục huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, mọi người dân nâng cao hiệu quả đấu tranh làm thất bại âm mưu của các thế lực thù địch lợi dụng để chống phá, xuyên tạc đường lối, quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước trong thực hiện tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị; nhất là vai trò của các cơ quan truyền thông, báo chí, lực lượng 47 trong công tác tuyên truyền, định hướng dư luận; trong đấu tranh trực diện với các luận điệu xuyên tạc, chống phá; cũng như vai trò của mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và toàn thể nhân dân trong nhận diện đúng âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch, nâng cao sức đề kháng. Mặt khác, cần có chế tài chặt chẽ xử kịp thời, kiên quyết với những hành vi vi phạm về bảo mật thông tin, hành vi phát tán các thông tin không chính xác, chưa được kiểm duyệt, để hạn chế bị lợi dụng, lôi kéo kích động. Đồng thời, phát huy vai trò của các cơ quan an ninh, cơ quan bảo vệ pháp luật kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm minh với các hành vi chống phá của các thế lực thù địch.
3. Kết luận
Sau 40 năm đổi mới, “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”[3, tr.104]. Hiện nay, nước ta đang đứng trước cơ hội ngàn năm có một, hội tụ đầy đủ các yếu tố để thành công. Vì vậy, không thể chậm chễ hơn được nữa, đòi phải thực hiện thành công cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, đây vừa là sứ mệnh lịch sử, vừa là mệnh lệnh từ trái tim, hoặc dân tộc ta sẽ trở thành quốc gia hùng cường, thịnh vượng; hoặc sẽ mãi là quốc gia thu nhập trung bình…, tất cả đang đặt lên vai của thế hệ hôm nay. Do đó, phải đẩy nhanh cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, đây là vấn đề khó khăn, phức tạp; bởi lẽ, trong cuộc cách mạng ấy chúng ta không chỉ đấu tranh với kẻ thủ bên ngoài, mà còn phải đấu tranh với chính kẻ thù trong mỗi người, đó là chủ nghĩa cá nhân, cái tôi ích kỷ, lợi ích, lợi ích nhóm… Nhưng, với truyền thống của dân tộc, với trí tuệ và ý chí Việt Nam, cũng như tinh thần cống hiến hy sinh của những người đảng viên chân chính, sự đoàn kết đồng lòng của cả dân tộc, chúng ta nhất định thành công./.
Tài liệu tham khảo
1. Ban Chấp hành Trung ương (2022), Nghị quyết về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa việt nam trong giai đoạn mới, Số 27-NQ/TW, ngày 09 tháng 11 năm 2022.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam (2016), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập 1, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội.
5. https://vietnamnet.vn/sap-nhap-tinh-tinh-gon-xa-voi-tu-duy-phat-trien-vuon-xa-tam-nhin-2380890.html.
6. Tô Lâm, 2024, “Tinh - Gọn - Mạnh - Hiệu năng - Hiệu lực - Hiệu quả”, Tạp chí Cộng sản, số 1050, tháng 11-2024.
7. Hồ Chí Minh (1951), Toàn tập, tập 7, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011.
8. Hồ Chí Minh (1953), Toàn tập, tập 8, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011.
9. Phạm Thị Thanh Trà (2025), “Đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị “tinh -gọn -mạnh -hiệu năng -hiệu lực -hiệu quả” theo tinh thần định hướng của đồng chí GS, TS, Tổng Bí thư Tô Lâm”, Tạp chí Cộng sản, bản điện tử, số ra ngày 15-02-2025.
10. Lênin (1923), Toàn tập, tập 45, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2006.
Ý kiến bạn đọc