PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA TRONG VIỆC NÂNG CAO ĐỜI SỐNG VĂN HÓA TINH THẦN CHO HỌC VIÊN NHÀ TRƯỜNG QUÂN ĐỘI HIỆN NAY

Nguyễn Văn Quí

Trường Đại học Nguyễn Huệ

Email: [email protected]

Tóm tắt: Đời sống văn hóa tinh thần đóng vai trò then chốt trong việc hình thành bản lĩnh và nhân cách của người sĩ quan tương lai. Trong môi trường huấn luyện cường độ cao, hoạt động ngoại khóa chính là giải pháp thiết yếu giúp học viên giải tỏa áp lực, tái tạo năng lượng và bồi dưỡng các kỹ năng mềm quan trọng. Bài báo tập trung phân tích vai trò các hoạt động văn hóa tại đơn vị, chỉ rõ những yếu tố tác động. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất các yêu cầu và hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm đổi mới hoạt động ngoại khóa thông qua việc đa dạng hóa các mô hình câu lạc bộ, phát huy vai trò xung kích của tổ chức Đoàn và tăng cường đầu tư thiết chế văn hóa cơ sở. Việc thực hiện hiệu quả các biện pháp này không chỉ nâng cao chất lượng đời sống tinh thần mà còn tạo động lực để học viên yên tâm công tác, gắn bó với đơn vị và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Từ khóa: Hoạt động ngoại khóa; Học viên quân đội; Đời sống văn hóa tinh thần; Giáo dục toàn diện; Đơn vị cơ sở.

1. Đặt vấn đề

Trong môi trường giáo dục quân sự, việc nâng cao đời sống văn hóa tinh thần là yếu tố then chốt để xây dựng bản lĩnh và nhân cách người sĩ quan tương lai. Đặc thù huấn luyện cường độ cao và kỷ luật nghiêm ngặt tại các nhà trường quân đội dễ tạo ra những áp lực tâm lý nhất định cho học viên. Hoạt động ngoại khóa, với tính chất linh hoạt và phong phú, đóng vai trò là "chìa khóa" giúp giải tỏa căng thẳng, tái tạo sức lao động và thắt chặt tình đồng chí đồng đội.

Nghiên cứu về vai trò của các hoạt động ngoài giờ lên lớp đã khẳng định tính tất yếu của chúng trong việc phát triển con người toàn diện. Theo đó, "các hoạt động ngoại khóa không chỉ là sân chơi giải trí mà còn là môi trường thực tiễn quan trọng để người học tự khám phá năng lực bản thân và rèn luyện các kỹ năng xã hội cần thiết". Tuy nhiên, tại các đơn vị cơ sở hiện nay, hoạt động này đôi khi còn mang tính hình thức, chưa thực sự đổi mới để cuốn hút học viên. Vì vậy, nghiên cứu giải pháp phát huy vai trò của hoạt động ngoại khóa nhằm nâng cao đời sống tinh thần cho học viên là vấn đề có ý nghĩa thực tiễn cấp thiết.

2. Nội dung nghiên cứu

2.1. Khái niệm và vai trò của hoạt động ngoại khóa

Hoạt động ngoại khóa trong nhà trường quân đội là hệ thống các hoạt động giáo dục, văn hóa, thể thao và xã hội được tổ chức ngoài giờ học chính khóa nhằm bổ trợ cho chương trình đào tạo, giúp học viên vận dụng kiến thức vào thực tiễn và thỏa mãn nhu cầu giải trí, sáng tạo trong môi trường quân ngũ. Đây không chỉ là những giờ nghỉ ngơi đơn thuần mà còn là bộ phận hữu cơ của quá trình giáo dục nhân cách, đóng vai trò then chốt trong việc cụ thể hóa các tiêu chuẩn về đời sống tinh thần cho quân nhân. Tinh thần này hoàn toàn thống nhất với quan điểm trong Nghị quyết 290-NQ/QUTW về đột phá giáo dục và đào tạo đã xác định rõ mục tiêu phải "chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học", trong đó hoạt động ngoại khóa chính là phương thức quan trọng để hiện thực hóa tư duy đột phá này. Trước hết, hoạt động này giúp cân bằng tâm lý và giải tỏa áp lực; dưới cường độ huấn luyện cao, các buổi giao lưu văn nghệ, thể thao giúp học viên phòng tránh các biểu hiện tiêu cực, tạo tâm thế phấn khởi để hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, hoạt động ngoại khóa còn là môi trường lý tưởng để hình thành bản lĩnh và bồi dưỡng kỹ năng chỉ huy cho người sĩ quan tương lai. Thông qua các diễn đàn thanh niên hay câu lạc bộ lý luận, học viên không chỉ rèn luyện phẩm chất đạo đức mà còn trực tiếp trau dồi khả năng thuyết trình, làm việc nhóm và năng lực tập hợp quần chúng. Đúng như nhận định của các chuyên gia tâm lý học quân sự: "Hoạt động ngoại khóa là môi trường thực tiễn để học viên chuyển hóa tri thức đạo đức thành hành vi, thói quen văn hóa và rèn luyện kỹ năng tổ chức chỉ huy trong điều kiện sinh hoạt tập thể". Việc duy trì nền nếp các hoạt động này chính là giải pháp hữu hiệu để thắt chặt tình đồng chí đồng đội, tạo sự gắn kết bền chặt giữa các thế hệ học viên, góp phần xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự "mẫu mực, tiêu biểu", đáp ứng yêu cầu tinh, gọn, mạnh và hiện đại của quân đội trong tình hình mới.

2.2. Các yếu tố tác động đến hiệu quả hoạt động ngoại khóa

Hiệu quả của hoạt động ngoại khóa tại các nhà trường quân đội không tự nhiên mà có, mà là kết quả từ sự tác động tổng hợp của nhiều yếu tố chủ quan và khách quan gắn liền với đặc thù binh nghiệp. Trước hết, vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp là yếu tố tiên quyết, đóng vai trò "nhạc trưởng" trong việc điều tiết mối quan hệ giữa huấn luyện chính khóa và hoạt động ngoại khóa. Tinh thần này được quán triệt sâu sắc trong Nghị quyết 1659-NQ/QUTW về nâng cao chất lượng huấn luyện giai đoạn 2023 - 2030 và những năm tiếp theo, khi Quân ủy Trung ương yêu cầu phải "đổi mới hình thức, phương pháp huấn luyện, diễn tập sát thực tế chiến đấu". Việc tích hợp các hoạt động ngoại khóa mang tính ứng dụng quân sự cao chính là sự cụ thể hóa tư duy đổi mới này, đòi hỏi chỉ huy đơn vị phải ưu tiên bố trí quỹ thời gian hợp lý, tránh tình trạng coi ngoại khóa là hoạt động "phụ" dẫn đến sự chồng chéo nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, năng lực tổ chức của các tổ chức quần chúng, hạt nhân là Đoàn Thanh niên, quyết định trực tiếp đến sức hấp dẫn của phong trào. Một ban chấp hành đoàn năng động sẽ biết cách "trẻ hóa" nội dung, biến những buổi sinh hoạt khô khan thành các sân chơi trí tuệ và thể chất sát với tâm lý học viên Gen Z, từ đó tạo ra sự cộng hưởng giữa nhiệm vụ đơn vị và nhu cầu cá nhân. Mặt khác, hệ thống thiết chế văn hóa và cơ sở vật chất là nền tảng vật chất bảo đảm tính thường xuyên, chuyên nghiệp. Việc đầu tư đồng bộ sân bãi thể thao đa năng, phòng Hồ Chí Minh hiện đại và vật tư văn hóa không chỉ tạo điều kiện thuận lợi mà còn là động lực kích thích sự say mê sáng tạo của học viên.

2.3. Yêu cầu đối với tổ chức hoạt động ngoại khóa

Để hoạt động ngoại khóa thực sự trở thành công cụ đắc lực trong nâng cao đời sống văn hóa tinh thần, việc tổ chức thực hiện tại các nhà trường quân đội phải đáp ứng những yêu cầu nghiêm ngặt, mang tính đặc thù cao. Trước hết, tính định hướng chính trị sâu sắc là yêu cầu cốt lõi; mọi hoạt động phải bám sát mục tiêu giáo dục, bồi đắp lý tưởng và lòng trung thành tuyệt đối với Đảng. Đặc biệt, trước sự bùng nổ và tác động tiêu cực của mạng xã hội, hoạt động ngoại khóa phải quán triệt sâu sắc Nghị quyết 35-NQ/TW, trở thành mặt trận tiên phong trong bảo vệ nền tảng tư tưởng. Mỗi buổi sinh hoạt câu lạc bộ hay diễn đàn thanh niên phải là một không gian giáo dục thực tiễn, giúp học viên nâng cao "sức đề kháng" trước các thông tin xấu độc, hình thành văn hóa ứng xử văn minh trên không gian mạng và lan tỏa mạnh mẽ giá trị cao quý của hình ảnh "Bộ đội Cụ Hồ" thời kỳ mới.

Bên cạnh đó, hoạt động ngoại khóa phải gắn liền với yêu cầu bồi dưỡng kỹ năng sống và năng lực thực hành xã hội cho người sĩ quan tương lai. Tính thực tiễn đòi hỏi các nội dung ngoài giờ không chỉ là giải trí đơn thuần mà phải tập trung rèn luyện kỹ năng giao tiếp, giải quyết tình huống sư phạm, quản lý cảm xúc và khả năng tổ chức chỉ huy phân đội. Nhằm thu hút học viên tham gia tự giác, tính đa dạng và hấp dẫn phải được đặt ra gắn liền với việc đổi mới nội dung sao cho bắt kịp xu hướng trẻ trung nhưng không làm phai nhạt bản sắc quân sự. Đúng như tinh thần chỉ đạo trong công tác thanh niên quân đội: "Việc tổ chức các hoạt động văn hóa, tinh thần phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của chiến sĩ, lấy sự hài lòng và tiến bộ của bộ đội làm thước đo hiệu quả".

Ngoài ra, công tác tổ chức cần đảm bảo tính kế hoạch và phối hợp chặt chẽ, xử lý khéo léo mối quan hệ giữa nhu cầu "mở" về thông tin, giải trí với tính chất "đóng" của kỷ luật quân đội chính quy. Cuối cùng, yêu cầu bảo đảm an toàn tuyệt đối về mọi mặt, bao gồm cả an toàn vật chất và an toàn thông tin – phải được đặt lên hàng đầu, đảm bảo môi trường ngoại khóa luôn lành mạnh, không tạo kẽ hở cho các tác động tiêu cực xâm nhập, góp phần hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ chính trị của nhà trường. Theo các nghiên cứu về giáo dục quân sự hiện đại: "Sự đồng bộ giữa thiết chế văn hóa và việc duy trì nghiêm chế độ sinh hoạt hằng ngày là điều kiện cần để các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đạt được mục tiêu dự kiến".

Cuối cùng, yếu tố quyết định nhất chính là nhu cầu và tính tự giác của bản thân học viên. Khi nội dung ngoại khóa phong phú, phát huy được "tài năng lẻ" và tính cách cá nhân, mỗi học viên sẽ tự nguyện chuyển mình từ vị thế chủ thể hưởng thụ sang chủ thể sáng tạo. Đây chính là đích đến cao nhất của công tác giáo dục: biến quá trình quản lý thành quá trình tự quản lý, góp phần xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự lành mạnh, mẫu mực và thực chất.

2.4. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động ngoại khóa cho học viên nhà trường Quân đội hiện nay

Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp và phát huy vai trò nòng cốt của tổ chức Đoàn.

Đây là giải pháp có ý nghĩa quyết định, đóng vai trò "nhạc trưởng" định hướng chính trị và điều phối mọi nguồn lực tại đơn vị. Sự quan tâm sát sao của lãnh đạo không chỉ tạo ra hành lang pháp lý, quỹ thời gian mà còn là động lực tinh thần quan trọng để hoạt động ngoại khóa đi đúng trọng tâm, trở thành cầu nối giữa huấn luyện chính quy và giáo dục nhân cách.

Nội dung giải pháp tập trung vào việc nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ về vị trí của hoạt động ngoại khóa như một bộ phận hữu cơ trong tiến trình đào tạo, đồng thời chuyển đổi tư duy từ "quản lý hành chính" sang "phục vụ và định hướng" để cụ thể hóa các chỉ thị vào thực tiễn.

Để thực hiện hiệu quả, cấp ủy và chi bộ cần đưa nội dung này vào nghị quyết lãnh đạo thường kỳ, vận dụng sáng tạo Nghị quyết 290-NQ/QUTW về đột phá giáo dục và đào tạo với mục tiêu "chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học". Theo đó, chỉ huy đơn vị phải trực tiếp phê duyệt kế hoạch, phân công cán bộ hướng dẫn và bảo đảm quỹ thời gian theo điều lệnh, tuyệt đối không để các nhiệm vụ khác ảnh hưởng đến giờ nghỉ của học viên. Song song với đó, cần đổi mới cơ chế phối hợp giữa hệ thống chỉ huy và Đoàn Thanh niên thông qua việc khảo sát nhu cầu học viên để xây dựng các kịch bản chương trình hấp dẫn, tránh sự áp đặt khô cứng.

Biện pháp then chốt là đa dạng hóa và chuyên nghiệp hóa các mô hình Câu lạc bộ như CLB Lý luận trẻ, CLB Kỹ năng sống và các nhóm sở thích với quy chế hoạt động rõ ràng, có sự cố vấn chuyên môn từ giảng viên. Cuối cùng, đơn vị phải định kỳ sơ kết, tổng kết, xây dựng bộ tiêu chí đánh giá cụ thể để kịp thời biểu dương các tập thể, cá nhân có mô hình hay, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong phong trào thi đua quyết thắng. Như một quy luật tất yếu trong giáo dục quân sự, sự đồng bộ giữa quyết tâm chỉ đạo và tính sáng tạo của tổ chức quần chúng chính là điều kiện tiên quyết để nuôi dưỡng môi trường văn hóa tinh thần lành mạnh, giúp hoạt động ngoại khóa trở thành môi trường thực tiễn giúp học viên chuyển hóa tri thức thành hành vi, thói quen văn hóa.

Hai là, tích cực đổi mới nội dung, hình thức hoạt động ngoại khóa gắn với nhiệm vụ chính trị và đặc điểm đơn vị.

Đây là "khâu đột phá" nhằm trực tiếp xóa bỏ sự đơn điệu, hiện đại hóa môi trường sư phạm quân sự và tạo sức hút nội sinh đối với học viên. Việc đổi mới không chỉ nhằm mục đích giải trí mà còn là phương thức chuyển tải các giá trị tư tưởng, đạo đức một cách tự nhiên và hiệu quả nhất.

Nội dung giải pháp tập trung vào sự linh hoạt, tránh rập khuôn, máy móc trong khâu tổ chức; yêu cầu lồng ghép nhuần nhuyễn giữa vui chơi giải trí với giáo dục truyền thống và bồi dưỡng kỹ năng nghề nghiệp. Đặc biệt, giải pháp nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số để bắt kịp nhu cầu thụ hưởng văn hóa của thế hệ học viên trẻ trong kỷ nguyên số.

Để hiện thực hóa giải pháp này, đơn vị cần thực hiện các biện pháp cụ thể, bắt đầu từ việc đa dạng hóa chủ đề hoạt động gắn liền với thực tiễn đấu tranh tư tưởng và xây dựng hình mẫu người sĩ quan tương lai. Cần tổ chức thường xuyên các hội thi như "Học viên sĩ quan với văn hóa mạng", các diễn đàn về "Văn hóa ứng xử Bộ đội Cụ Hồ" hay các cuộc thi sáng kiến mô hình học cụ để học viên vừa được vui chơi, vừa rèn luyện tư duy sáng tạo. Biện pháp then chốt tiếp theo là "số hóa" các hoạt động ngoại khóa thông qua việc sử dụng các nền tảng tương tác trực tuyến, thực tế ảo trong các buổi tham quan truyền thống hoặc xây dựng các bản tin nội bộ số trên hệ thống mạng nội bộ của đơn vị

Bên cạnh đó, cần chú trọng đổi mới phương thức tiếp cận theo hướng tương tác hai chiều, thay thế các buổi thuyết giảng một chiều bằng các hình thức tọa đàm, sân khấu hóa tình huống hoặc các cuộc thi "Rung chuông vàng" về kiến thức quân sự, chính trị. Việc này giúp học viên từ vị thế người quan sát trở thành chủ thể trực tiếp tham gia, góp phần khắc sâu kiến thức và rèn luyện bản lĩnh. Thông qua đổi mới hình thức ngoại khóa theo hướng hiện đại, tương tác cao là con đường ngắn nhất để đưa giá trị văn hóa thấm sâu vào tư tưởng và hành động của quân nhân.

Cuối cùng, đơn vị phải chủ động liên kết với các cơ quan văn hóa, nghệ thuật ngoài quân đội hoặc các đơn vị kết nghĩa để tổ chức các buổi giao lưu văn hóa đa dạng, giúp học viên mở rộng tầm nhìn và bồi đắp kỹ năng sống phong phú trước khi bước vào môi trường thực tế tại các đơn vị cơ sở.

Ba là, phát huy vai trò tự quản và tính sáng tạo của học viên trong hoạt động ngoại khóa

Việc phát huy vai trò tự quản và tính sáng tạo của học viên trong hoạt động ngoại khóa được xác định là khâu đột phá trọng tâm, nhằm chuyển đổi mạnh mẽ trạng thái của người học từ đối tượng thụ động sang chủ thể tích cực trong xây dựng môi trường văn hóa. Vấn đề này không chỉ góp phần bồi dưỡng năng lực tổ chức, chỉ huy và kỹ năng sư phạm cho học viên sĩ quan mà còn tạo ra sức sống mới cho các phong trào cơ sở, đưa hoạt động ngoại khóa sát với nhu cầu thực tế, từ đó nâng cao hiệu quả giáo dục tư tưởng và đời sống tinh thần một cách tự nhiên, bền vững.

Nội dung cốt lõi của giải pháp nằm ở việc thay đổi triệt để phương thức quản lý theo hướng chuyển từ mô hình "áp đặt tổ chức" sang "định hướng và hỗ trợ". Trong đó, cấp ủy và chỉ huy các cấp đóng vai trò là người cố vấn, phê duyệt chủ trương và bảo đảm nguồn lực, tạo không gian để học viên trực tiếp khởi xướng, thiết kế và điều hành chương trình. Việc xây dựng cơ chế dân chủ thông qua các kênh tiếp nhận ý tưởng giúp học viên tự chủ lựa chọn hình thức thể hiện từ văn nghệ, thể thao đến các câu lạc bộ sở thích phù hợp với đặc thù đơn vị. Đặc biệt, giải pháp này quán triệt sâu sắc tinh thần Quân ủy Trung ương về tăng cường lãnh đạo công tác văn hóa, văn nghệ trong Quân đội giai đoạn mới, trọng tâm là tạo điều kiện để học viên được trực tiếp thụ hưởng và sáng tạo các giá trị văn hóa, làm cho đời sống tinh thần của bộ đội ngày càng phong phú, lành mạnh.

Để hiện thực hóa giải pháp này. Trước hết, cần phân cấp và giao quyền chủ động cho các tổ chức quần chúng như Đoàn thanh niên và Hội đồng quân nhân; chỉ huy đơn vị chỉ định hướng chủ đề và mục tiêu thay vì đưa xuống một kịch bản chi tiết. Tiếp đó, việc thiết lập hệ thống "Ngân hàng ý tưởng ngoại khóa" thông qua các cuộc thi thiết kế hoặc hòm thư sáng tạo sẽ khuyến khích học viên đề xuất các mô hình mới như "Giờ nghỉ sáng tạo" hay "Câu lạc bộ kỹ năng số". Quy trình phê duyệt chuyên môn cũng cần được quy trình hóa chặt chẽ: học viên trình bày đề án, cán bộ quản lý đóng góp ý kiến về tính chính trị và cuối cùng học viên tự hoàn thiện để triển khai dưới sự giám sát an toàn. Song song với đó, nhà trường cần định kỳ tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ năng nòng cốt như dẫn chương trình, trọng tài và truyền thông để trang bị "cần câu" giúp học viên tự tin khi hành động. Cuối cùng, công tác đánh giá, nghiệm thu phải được thực hiện công khai, kịp thời tôn vinh những ý tưởng đột phá và lấy đó làm tiêu chí quan trọng để đánh giá kết quả rèn luyện, thi đua của học viên trong từng học kỳ.

Bốn là, cường đầu tư nguồn lực và cơ sở vật chất cho hoạt động ngoại khóa

Việc tăng cường đầu tư nguồn lực và cơ sở vật chất là nền tảng vật chất kỹ thuật, là điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa các mục tiêu giáo dục và nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho học viên. Một hệ thống thiết chế văn hóa đồng bộ, hiện đại không chỉ đáp ứng nhu cầu hưởng thụ, giải trí mà còn tạo ra không gian sư phạm chuyên nghiệp, góp phần thúc đẩy sự sáng tạo, tái tạo sức lao động và củng cố niềm tin, sự gắn bó của học viên đối với đơn vị trong suốt quá trình học tập, rèn luyện.

Nội dung trọng tâm của giải pháp là tập trung hiện đại hóa hạ tầng văn hóa và xây dựng cơ chế bảo đảm nguồn lực bền vững. Theo đó, nhà trường cần ưu tiên đầu tư, nâng cấp các hạng mục thiết yếu như thư viện số với hệ thống dữ liệu điện tử và máy tính kết nối mạng nội bộ; các phòng sinh hoạt đa năng trang bị đầy đủ âm thanh, ánh sáng, sân khấu; cùng hệ thống sân vận động, bãi tập thể thao chính quy. Đồng thời, giải pháp này nhấn mạnh việc thiết lập hệ thống chính sách khen thưởng, khích lệ kịp thời về cả vật chất lẫn tinh thần dành cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc hoặc ý tưởng đột phá. Toàn bộ quá trình đầu tư phải gắn liền với mục tiêu xây dựng nhà trường thông minh, tích hợp các yếu tố công nghệ số để cơ sở vật chất luôn đi trước một bước, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục đào tạo hiện nay.

Để triển khai hiệu quả, Trước hết, cơ quan hậu cần, kỹ thuật phối hợp với cơ quan chính trị tiến hành rà soát, đánh giá thực trạng các thiết chế hiện có để lập quy hoạch tổng thể và phân kỳ đầu tư phù hợp. Tiếp đó, cần đẩy mạnh chuyển đổi số thông qua việc số hóa tài liệu và trang bị hệ thống đường truyền tốc độ cao, giúp học viên dễ dàng tiếp cận tri thức văn hóa chính thống trong giờ ngoại khóa. Song song với việc xây dựng hạ tầng, nhà trường cần ban hành quy chế quản lý, sử dụng khoa học để tối đa hóa công năng các phòng đa năng, sân vận động và đảm bảo cơ chế bảo trì định kỳ. Đặc biệt, chính sách khen thưởng phải được cụ thể hóa bằng các tiêu chí định lượng trong bảng điểm thi đua, đa dạng hóa hình thức từ tặng giấy khen đến cộng điểm rèn luyện hoặc ưu tiên tham quan dã ngoại. Cuối cùng, việc chủ động phối hợp với các tổ chức kết nghĩa và địa phương để lồng ghép các nguồn lực xã hội hóa sẽ giúp mở rộng không gian hoạt động ngoại khóa, tạo sự phong phú trong đời sống tinh thần mà không gây áp lực lên ngân sách quốc phòng.

3. Kết luận

Nâng cao đời sống văn hóa tinh thần qua hoạt động ngoại khóa là yếu tố trọng yếu để hình thành bản lĩnh và nhân cách người sĩ quan. Được tổ chức khoa học, đây chính là "giảng đường thứ hai" giúp học viên rèn luyện kỹ năng và giải tỏa áp lực hiệu quả.

Trong bối cảnh mới, các nhà trường quân đội cần chủ động chuyển dịch sang mô hình định hướng, hỗ trợ để khơi dậy tính tự quản, sáng tạo của học viên; đồng thời chú trọng đầu tư thiết chế văn hóa số hiện đại. Thực hiện đồng bộ các giải pháp này không chỉ tạo động lực học tập, rèn luyện mà còn góp phần xây dựng môi trường sư phạm quân sự lành mạnh, đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội tinh, gọn, mạnh trong tình hình hiện nay./.

Tài liệu tham khảo

[1] Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

[2] Quân ủy Trung ương (2025), Nghị quyết ĐH Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, Hà Nội.

[3] Ban Chấp hành Trung ương Đảng. (2018). Nghị quyết số 35-NQ/TW về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới. Hà Nội: Văn phòng Trung ương Đảng.

[4] Quân ủy Trung ương. (2026). Nghị quyết số 290-NQ/QUTW về đột phá phát triển giáo dục, đào tạo trong quân đội. Hà Nội: Quân ủy Trung ương.

[5] Bộ Quốc phòng. (2021). Thông tư số 138/2020/TT-BQP quy định chế độ định mức, tiêu chuẩn đời sống văn hóa tinh thần trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Hà Nội: Quân đội nhân dân.

PROMOTING THE ROLE OF EXTRACURRICULAR ACTIVITIES IN ENHANCING THE CULTURAL AND SPIRITUAL LIFE OF MILITARY CADETS TODAY

Nguyen Van Qui

Nguyen Hue University

Email: [email protected]

Abstract: The spiritual and cultural life plays a pivotal role in shaping the courage and personality of future officers. In a high-intensity training environment, extracurricular activities serve as an essential solution to help cadets relieve pressure, regenerate energy, and cultivate important soft skills. This article focuses on analyzing the role of cultural activities within the unit and identifying the influencing factors. On that basis, the author proposes requirements and a system of synchronized solutions to innovate extracurricular activities by diversifying club models, promoting the pioneering role of the Youth Union, and increasing investment in grassroots cultural institutions. The effective implementation of these measures not only enhances the quality of spiritual life but also creates motivation for cadets to feel secure in their positions, bond with their units, and successfully complete all assigned tasks.

Keywords: Extracurricular activities; Military cadets; Spiritual and cultural life; Comprehensive education; Grassroots units.