TS. Nguyễn Thị Minh Thùy
Phạm Thị Thùy Linh
Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Tóm tắt
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc khơi dậy khát vọng cống hiến cho sinh viên Việt Nam nói chung, trong đó có sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao. Bài viết phân tích sự cần thiết phải khơi dậy khát vọng cống hiến trong học tập, rèn luyện và hình thành bản lĩnh nghề nghiệp của sinh viên; đồng thời làm rõ những yêu cầu đặt ra trong kỷ nguyên số đối với đội ngũ báo chí - truyền thông tương lai. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao trách nhiệm xã hội, bản lĩnh chính trị và tinh thần phụng sự đất nước cho sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, góp phần xây dựng đội ngũ trí thức trẻ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Từ khóa: Khát vọng cống hiến; sinh viên; Học viện Báo chí và Tuyên truyền; kỷ nguyên mới;
1. Mở đầu
Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Những biến đổi đó vừa tạo ra thời cơ phát triển, vừa đặt ra nhiều thách thức đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đòi hỏi phải phát huy vai trò của thế hệ trẻ, đặc biệt là sinh viên - lực lượng giàu tri thức, sáng tạo và khát vọng vươn lên. Sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền là đội ngũ trí thức trẻ được đào tạo trong các lĩnh vực báo chí, truyền thông, lý luận chính giữ vai trò quan trọng trong định hướng dư luận xã hội và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Tuy nhiên, dưới tác động của mặt trái kinh tế thị trường và mạng xã hội, một bộ phận sinh viên còn biểu hiện giảm động lực phấn đấu, thiếu lý tưởng sống và thờ ơ với các vấn đề chính trị - xã hội. Do đó, việc khơi dậy khát vọng cống hiến cho sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng nhằm xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
2. Nội dung
2.1. Sự cần thiết phải khơi dậy khát vọng cống hiến của sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Khát vọng cống hiến là trạng thái ý thức tích cực của con người hướng tới việc đem tri thức, năng lực, trách nhiệm và nhiệt huyết của bản thân để phụng sự cộng đồng, xã hội và đất nước. Đối với thanh niên, đặc biệt là sinh viên trong các cơ sở đào tạo lý luận chính trị, báo chí và truyền thông, khát vọng cống hiến không chỉ phản ánh lý tưởng sống mà còn thể hiện chiều sâu bản lĩnh chính trị, trách nhiệm công dân và ý thức nghề nghiệp trước tương lai của đất nước. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò của thanh niên đối với tương lai đất nước. Người khẳng định: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. Thật vậy nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên. Thanh niên muốn làm người chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải ra làm việc để chuẩn bị cái tương lai đó”[1]. Quan điểm đó thể hiện tầm nhìn chiến lược về vị trí, vai trò của thế hệ trẻ trong sự nghiệp cách mạng, đồng thời đặt ra yêu cầu cần chú trọng giáo dục lý tưởng và tinh thần trách nhiệm cho thanh niên. Trong văn kiện Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh phải “Tăng cường giáo dục thế hệ trẻ Việt Nam về lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, lòng yêu nước, tự hào dân tộc, nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão, khát vọng cống hiến, nêu cao trách nhiệm đối với đất nước, xã hội”[2].
Hiện nay, Việt Nam đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, trước tình hình trên, nghị quyết Đại hội XIII của Đảng xác định mục tiêu xây dựng đất nước phát triển nhanh và bền vững, đến năm 2045 trở thành nước phát triển có thu nhập cao; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu “khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự cường dân tộc, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc”[3]. Trong bối cảnh đó, khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên, đặc biệt là sinh viên các trường đại học, không chỉ là yêu cầu giáo dục tư tưởng mà còn là nhiệm vụ chiến lược nhằm xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước. Với sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết bởi đây là lực lượng trí thức trẻ được đào tạo trong các lĩnh vực báo chí, truyền thông, lý luận chính trị. Sau khi tốt nghiệp, sinh viên Học viện sẽ trực tiếp tham gia hoạt động trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, giữ vai trò quan trọng trong định hướng dư luận xã hội, truyền tải chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước và lan tỏa các giá trị tích cực trong cộng đồng. Vì vậy, ngoài trình độ chuyên môn, sinh viên Học viện cần có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng và tinh thần trách nhiệm cao đối với xã hội. Những phẩm chất đó chỉ có thể được hình thành bền vững khi người học có lý tưởng sống đúng đắn và khát vọng cống hiến vì đất nước, vì nhân dân. Bên cạnh đó, các thế lực thù địch triệt để lợi dụng nền tảng số để xuyên tạc chủ trương của Đảng, kích động tâm lý chống đối và tác động tiêu cực đến nhận thức của giới trẻ. Trong bối cảnh đó, sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền không chỉ cần năng lực chuyên môn mà còn phải có khả năng nhận diện thông tin sai trái, tư duy phản biện khoa học và tinh thần trách nhiệm trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Có thể khẳng định rằng, trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên số, việc khơi dậy khát vọng cống hiến cho sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền là nhiệm vụ mang ý nghĩa chiến lược. Đây không chỉ là yêu cầu đối với công tác giáo dục của Học viện mà còn là điều kiện quan trọng để xây dựng đội ngũ trí thức trẻ có bản lĩnh chính trị, năng lực nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm xã hội, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và thúc đẩy sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.
2.2. Những yêu cầu đặt ra đối với sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền cần khơi dậy khát vọng cống hiến trong kỷ nguyên mới
Trong những năm qua, phần lớn sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền có nhận thức chính trị tương đối tốt, tích cực tham gia các hoạt động học tập, nghiên cứu khoa học, tình nguyện cộng đồng và phong trào thanh niên. Nhiều sinh viên chủ động tiếp cận tri thức mới, tích cực rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp, tham gia các cuộc thi học thuật như: Tìm hiểu về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, về Đảng Cộng sản Việt Nam, về Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh...và các diễn đàn chính luận như kênh Mạch nguồn... Một số sinh viên đã thể hiện tinh thần trách nhiệm xã hội thông qua các hoạt động thiện nguyện, truyền thông vì cộng đồng và tham gia bảo vệ các giá trị tích cực trên không gian mạng. Bên cạnh đó, sinh viên Học viện có khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ truyền thông hiện đại, tư duy năng động và khả năng thích ứng khá tốt với môi trường số. Nhiều sinh viên chủ động xây dựng sản phẩm truyền thông đa nền tảng, tham gia hoạt động sáng tạo nội dung số, sáng tạo ra các infographic, phim ngắn có nội dung cô đọng và bước đầu hình thành tư duy nghề nghiệp phù hợp với xu hướng phát triển của báo chí - truyền thông hiện đại.
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, vẫn tồn tại một bộ phận sinh viên có biểu hiện lệch chuẩn trong nhận thức, thái độ và lối sống. Thứ nhất, một số sinh viên thiếu định hướng nghề nghiệp và lý tưởng sống rõ ràng. Việc lựa chọn ngành học còn mang tính cảm tính, theo xu hướng hoặc kỳ vọng về cơ hội nghề nghiệp mà chưa nhận thức đầy đủ về trách nhiệm xã hội của nghề báo chí - truyền thông. Thứ hai, tình trạng học tập đối phó vẫn xuất hiện ở một bộ phận sinh viên. Một số sinh viên chưa chủ động nghiên cứu, rèn luyện kỹ năng và tích lũy tri thức nghề nghiệp mà chỉ tập trung hoàn thành yêu cầu tối thiểu để vượt qua kỳ thi. Thứ ba, một bộ phận sinh viên còn thờ ơ với các vấn đề chính trị - xã hội của đất nước. Trong khi sinh viên Học viện là lực lượng được đào tạo trực tiếp về lý luận chính trị, công tác tư tưởng và truyền thông xã hội thì vẫn có những cá nhân thiếu quan tâm đến tình hình thời sự, chưa chủ động tìm hiểu chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước. Thứ tư, sự phát triển mạnh mẽ của internet và mạng xã hội đang tạo ra những tác động đa chiều đối với giới trẻ. Do thiếu kỹ năng nhận diện, chọn lọc và kiểm chứng thông tin nên một số bạn dễ bị ảnh hưởng bởi thông tin sai lệch hoặc các quan điểm cực đoan trên không gian mạng. Thứ năm, mặt trái của kinh tế thị trường và văn hóa mạng xã hội đang góp phần hình thành lối sống thực dụng ở một bộ phận giới trẻ. Một số sinh viên có xu hướng đề cao giá trị vật chất, chạy theo hình ảnh hào nhoáng hoặc ngại tham gia hoạt động tập thể, hoạt động cộng đồng. Khát vọng cống hiến sẽ trở thành động lực nội sinh thúc đẩy sinh viên chủ động học tập, rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao năng lực chuyên môn, phát triển kỹ năng số và tinh thần sáng tạo để thích ứng với môi trường truyền thông hiện đại. Đồng thời, đây cũng là cơ sở quan trọng giúp sinh viên hình thành trách nhiệm xã hội, ý thức phụng sự nhân dân và tinh thần dấn thân trước những vấn đề của đất nước.
Từ thực tế trên đặt ra một số yêu cầu nhằm khơi dậy khát vọng cống hiến cho sinh viên trước tình hình mới:
Một là, yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, Việt Nam đứng trước thời cơ lịch sử để bứt phá vươn lên trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI. Đại hội XIII của Đảng xác định mục tiêu đến năm 2045 đưa nước ta “trở thành nước phát triển, thu nhập cao, là một nước Việt nam xã hội chủ nghĩa hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc”[4], phát huy sức mạnh con người Việt Nam và đổi mới sáng tạo như một động lực quan trọng của quá trình phát triển. Đối với sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới không chỉ dừng lại ở việc nâng cao trình độ chuyên môn mà còn đòi hỏi sự phát triển đồng bộ về tư duy chính trị, năng lực công nghệ, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội. Đây là lực lượng được đào tạo để trực tiếp tham gia trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, góp phần định hướng dư luận, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và lan tỏa giá trị tích cực trong xã hội. Vì vậy, mọi biến chuyển của đất nước trong thời đại mới đều tác động trực tiếp đến yêu cầu đào tạo, rèn luyện và phát triển của sinh viên Học viện.
Hai là, yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng
Trong giai đoạn hiện nay, thực tiễn đặt ra nhiệm vụ phải bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong điều kiện không gian mạng phát triển mạnh mẽ. Các thế lực thù địch đang triệt để lợi dụng internet, mạng xã hội và các nền tảng truyền thông xuyên biên giới để phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc lịch sử, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, kích động tư tưởng cực đoan và gây nhiễu loạn nhận thức xã hội. Các hoạt động chống phá trên không gian mạng ngày càng tinh vi, phức tạp và khó nhận diện như “tự do”, “dân chủ”, “nhân quyền” hoặc lợi dụng các vấn đề xã hội nhạy cảm để tác động vào tâm lý giới trẻ, trong đó có thanh niên, sinh viên. Thực tiễn tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho thấy nhiều sinh viên đã tích cực tham gia các hoạt động truyền thông cộng đồng, nghiên cứu khoa học, cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chương trình tình nguyện và các dự án truyền thông số hướng tới cộng đồng. Những hoạt động này không chỉ giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp mà còn góp phần hình thành ý thức trách nhiệm xã hội, tinh thần phụng sự và khát vọng cống hiến cho đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh đó một bộ phận sinh viên vẫn còn hạn chế về nhận thức chính trị, thiếu kỹ năng chọn lọc thông tin, dễ bị ảnh hưởng bởi xu hướng cực đoan trên mạng xã hội hoặc tâm lý “trung lập chính trị”; Một số sinh viên chưa thực sự quan tâm đến các vấn đề của đất nước, thiếu tinh thần trách nhiệm công dân hoặc còn biểu hiện thờ ơ với hoạt động chính trị - xã hội.
Xuất phát từ yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đang đặt lên vai sinh viên nói cung trong đó có sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền những nhiệm vụ hết sức nặng nề nhưng cũng rất vẻ vang. Điều đó đòi hỏi mỗi sinh viên phải không ngừng học tập, rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao trình độ chuyên môn, phát triển năng lực số và nuôi dưỡng khát vọng cống hiến vì sự phát triển của đất nước.
Ba là, yêu cầu xây dựng đội ngũ làm báo chí - truyền thông, lý luận chính trị có đạo đức và trách nhiệm xã hội.
Trước sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ truyền thông hiện đại, báo chí - truyền thông đang đứng trước những thay đổi sâu sắc cả về phương thức hoạt động lẫn chuẩn mực nghề nghiệp. Thực tiễn đòi hỏi quá trình đào tạo nguồn nhân lực báo chí - truyền thông, lý luận chính trị không chỉ chú trọng kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp mà còn phải đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng đạo đức nghề nghiệp, bản lĩnh chính trị và trách nhiệm xã hội cho sinh viên. Với sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, yêu cầu xây dựng đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi đây là lực lượng trực tiếp tham gia hoạt động trên mặt trận tư tưởng - văn hóa trong tương lai. Nhận thức rõ yêu cầu đó, Học viện Báo chí và Tuyên truyền thời gian qua đã chú trọng đổi mới chương trình đào tạo theo hướng gắn lý luận với thực tiễn, tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng tác nghiệp và trách nhiệm xã hội cho người học. Sinh viên không chỉ được trang bị kiến thức chuyên môn mà còn được tham gia các hoạt động thực hành nghề nghiệp, diễn đàn học thuật, hoạt động truyền thông cộng đồng và nghiên cứu thực tế tại các cơ quan báo chí, truyền thông, Ban Tuyên giáo, các Trung tâm Chính trị... nhằm nâng cao bản lĩnh nghề nghiệp và ý thức trách nhiệm xã hội. Việc được giáo dục sâu sắc về đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm công dân không chỉ giúp nâng cao năng lực nghề nghiệp mà còn góp phần hình thành lớp trí thức trẻ có bản lĩnh chính trị, nhân cách và khát vọng cống hiến vì sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên số.
3. Giải pháp khơi dậy khát vọng cống hiến của sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền trong kỷ nguyên mới
Thứ nhất, đổi mới giáo dục lý tưởng cách mạng và giá trị sống cho sinh viên
Giáo dục lý tưởng cách mạng là nền tảng quan trọng để hình thành nhận thức chính trị, định hướng giá trị và nuôi dưỡng tinh thần trách nhiệm xã hội cho sinh viên. Trong điều kiện hiện nay, công tác giáo dục chính trị tư tưởng cần được đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung lẫn phương thức triển khai nhằm phù hợp với đặc điểm tâm lý, nhu cầu tiếp nhận thông tin và môi trường sống của thế hệ trẻ. Thực tế cho thấy, một bộ phận sinh viên hiện nay có biểu hiện giảm sút niềm tin, thiếu định hướng lý tưởng, dễ dao động trước các luồng thông tin trái chiều trên không gian mạng. Điều này xuất phát không chỉ từ tác động của mặt trái kinh tế thị trường mà còn do phương thức giáo dục ở một số nơi còn nặng tính lý thuyết, khô cứng, thiếu tính đối thoại và chưa gắn chặt với thực tiễn đời sống sinh viên. Vì vậy, việc giáo dục lý tưởng cách mạng cần chuyển mạnh từ truyền thụ một chiều sang định hướng nhận thức, khơi gợi tư duy phản biện và tạo môi trường trải nghiệm thực tiễn để sinh viên tự hình thành hệ giá trị tích cực. Với sinh viên Học viện Báo chí, giáo dục lý tưởng cách mạng cần gắn chặt với trách nhiệm nghề nghiệp của người làm báo chí, truyền thông và lý luận chính trị trong tương lai. Sinh viên cần được bồi dưỡng sâu sắc về vai trò của báo chí, lý luận chính trị, trách nhiệm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đạo đức nghề nghiệp và ý thức phụng sự nhân dân. Đây là cơ sở để hình thành bản lĩnh chính trị và thái độ nghề nghiệp đúng đắn trong bối cảnh môi trường truyền thông số có nhiều biến động phức tạp. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh vai trò của giáo dục lý tưởng và đạo đức đối với thế hệ trẻ, theo Người: “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”[5]. Quan điểm đó cho thấy việc giáo dục thanh niên không chỉ nhằm trang bị tri thức mà còn hướng tới xây dựng nhân cách, lý tưởng và trách nhiệm công dân đối với đất nước.
Thêm nữa, cần chú trọng xây dựng hệ giá trị sống tích cực cho sinh viên trong điều kiện xã hội hiện đại như yêu nước, trung thực, trách nhiệm, sáng tạo, nhân ái, khát vọng vươn lên và tinh thần cống hiến cần được cụ thể hóa trong hoạt động học tập, rèn luyện và phong trào thanh niên. Việc hình thành hệ giá trị tích cực sẽ giúp sinh viên có khả năng “đề kháng” trước các biểu hiện lệch chuẩn về lối sống, chủ nghĩa cá nhân cực đoan và xu hướng thực dụng đang tác động ngày càng mạnh đến giới trẻ hiện nay.
Thứ hai, xây dựng môi trường học tập và sáng tạo khuyến khích sinh viên cống hiến
Khát vọng cống hiến không thể hình thành chỉ bằng những lời kêu gọi mang tính khẩu hiệu mà cần được nuôi dưỡng thông qua môi trường học tập, rèn luyện và trải nghiệm thực tiễn tích cực. Vì vậy, Học viện cần xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, năng động, sáng tạo nhằm tạo điều kiện để sinh viên phát huy năng lực bản thân và khẳng định trách nhiệm xã hội. Một trong những yêu cầu quan trọng hiện nay là nâng cao chất lượng đào tạo gắn với thực tiễn nghề nghiệp. Việc tiếp cận thực tiễn không chỉ giúp người học nâng cao kỹ năng nghề nghiệp mà còn góp phần hình thành tư duy xã hội, tinh thần trách nhiệm và khả năng thích ứng với yêu cầu nghề nghiệp trong thời đại số. Bên cạnh đó, Học viện cần tạo điều kiện thuận lợi để sinh viên tham gia nhiều hơn nữa các diễn đàn học thuật, cuộc thi nghiên cứu khoa học, hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và các chương trình giao lưu quốc tế. Đây là môi trường quan trọng giúp sinh viên phát triển tư duy độc lập, năng lực sáng tạo và khát vọng khẳng định bản thân thông qua những giá trị tích cực cho cộng đồng và xã hội. Đặc biệt, cần tăng cường nhiều hơn nữa các hoạt động thực tiễn chính trị - xã hội như tình nguyện cộng đồng, hỗ trợ vùng khó khăn, tham gia hoạt động an sinh xã hội, bảo vệ môi trường và truyền thông vì cộng đồng. Chính quá trình dấn thân và trải nghiệm thực tế sẽ giúp sinh viên hiểu rõ hơn trách nhiệm công dân, giá trị của sự sẻ chia và ý nghĩa của tinh thần cống hiến đối với xã hội.
Thứ ba, phát huy vai trò của tổ chức Đoàn Thanh niên, Câu lạc bộ trong truyền cảm hứng cho sinh viên
Trong môi trường đại học, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Liên chi Đoàn các Khoa, Câu lạc bộ...giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tập hợp, giáo dục, định hướng và phát huy vai trò của thanh niên. Trước yêu cầu mới hiện nay, hoạt động của tổ chức Đoàn, Câu lạc bộ cần được đổi mới theo hướng thực chất, sáng tạo, gần gũi với nhu cầu của sinh viên và phù hợp với xu hướng phát triển của xã hội số. Các phong trào thanh niên cần hướng mạnh vào việc khơi dậy tinh thần trách nhiệm xã hội, ý chí lập thân lập nghiệp và khát vọng phụng sự đất nước trong sinh viên. Những chương trình như “Thanh niên tình nguyện”, “Mùa hè xanh”, “Tiếp sức mùa thi”, diễn đàn “Sinh viên với chuyển đổi số”, các cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hay hoạt động truyền thông cộng đồng cần được tổ chức theo hướng thiết thực, có chiều sâu và tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ.
Bên cạnh việc tổ chức phong trào, Đoàn, Câu lạc bộ cần chú trọng xây dựng các mô hình truyền cảm hứng tích cực cho sinh viên thông qua việc tôn vinh những cá nhân tiêu biểu trong học tập, nghiên cứu khoa học, hoạt động xã hội và đổi mới sáng tạo. Những tấm gương sống đẹp, có trách nhiệm với cộng đồng sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa tích cực và góp phần hình thành môi trường văn hóa học đường lành mạnh.
Thứ tư, phát huy vai trò tự giáo dục, tự rèn luyện của sinh viên trong quá trình hình thành khát vọng cống hiến, gắn khát vọng cá nhân với khát vọng phát triển đất nước
Bên cạnh vai trò của nhà trường và các tổ chức đoàn thể, bản thân sinh viên giữ vai trò quyết định trong quá trình hình thành và phát triển khát vọng cống hiến. Mỗi sinh viên cần chủ động xây dựng mục tiêu học tập, định hướng nghề nghiệp và lý tưởng sống rõ ràng; không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời đại mới. Trong môi trường cạnh tranh và biến đổi nhanh chóng hiện nay, sinh viên không thể thụ động tiếp nhận tri thức mà cần chủ động học tập suốt đời, nâng cao kỹ năng số, năng lực ngoại ngữ và khả năng thích ứng với xu thế phát triển của truyền thông hiện đại. Đồng thời, cần xây dựng thái độ nghề nghiệp trung thực, trách nhiệm, khách quan và nhân văn - những phẩm chất cốt lõi của người làm báo chí và công tác tư tưởng. Quan trọng hơn, sinh viên cần nhận thức rõ rằng giá trị của tuổi trẻ không nằm ở sự hưởng thụ hay thành công cá nhân đơn thuần mà được khẳng định thông qua những đóng góp cho cộng đồng, xã hội và đất nước.
Có thể thấy, sự phát triển của đất nước luôn gắn liền với vai trò, trách nhiệm và tinh thần cống hiến của thế hệ trẻ. Đối với sinh viên nói chung, đặc biệt là sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, việc xác lập mối quan hệ hài hòa giữa khát vọng phát triển cá nhân với khát vọng phát triển dân tộc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là yêu cầu về nhận thức chính trị mà còn là nền tảng để hình thành lý tưởng nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và động lực cống hiến trong thời đại mới. Khi mỗi cá nhân biết gắn khát vọng phát triển bản thân với khát vọng phát triển dân tộc thì tinh thần cống hiến sẽ trở thành động lực nội sinh mạnh mẽ thúc đẩy quá trình hoàn thiện bản thân và phụng sự xã hội. Nội dung văn kiện Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh phải “khơi dậy mạnh mẽ truyền thống yêu nước, khát vọng phát triển”[6]. Đó không chỉ là mục tiêu chiến lược của quốc gia mà còn là định hướng quan trọng đối với việc giáo dục lý tưởng sống cho thanh niên và sinh viên hiện nay. Khát vọng phát triển đất nước cần được chuyển hóa thành động lực học tập, nghiên cứu, sáng tạo và cống hiến trong mỗi sinh viên. Đối với sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, việc gắn khát vọng cá nhân với khát vọng phát triển đất nước trước hết thể hiện ở ý thức học tập nghiêm túc, chủ động nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực công nghệ và bản lĩnh chính trị để đáp ứng yêu cầu phát triển trong thời đại số.
Có thể khẳng định rằng, khi khát vọng phát triển cá nhân hòa quyện với khát vọng phát triển dân tộc, sinh viên sẽ có thêm động lực để học tập, rèn luyện và cống hiến. Đây chính là cơ sở quan trọng để hình thành lớp thanh niên trí thức vừa có năng lực nghề nghiệp, vừa có trách nhiệm xã hội, góp phần xây dựng Việt Nam phát triển nhanh, bền vững và hùng cường trong kỷ nguyên mới.
4. Kết luận
Khơi dậy khát vọng cống hiến của sinh viên nói chung trong đó có sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền không chỉ là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, của các tổ chức Đoàn, Hội, mà còn là ý thức, nỗ lực vươn lên của chính bản thân mỗi sinh viên. Trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và cạnh tranh thông tin ngày càng gay gắt, sinh viên Học viện cần phát huy truyền thống cách mạng, tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường và trách nhiệm xã hội để không ngừng học tập, rèn luyện và cống hiến; đồng thời, Học viện Báo chí, tổ chức Đoàn - Hội và gia đình, xã hội cần chung tay xây dựng môi trường thuận lợi để sinh viên phát triển toàn diện, nuôi dưỡng khát vọng vươn lên và tinh thần phụng sự Tổ quốc. Khơi dậy khát vọng cống hiến không chỉ nhằm đào tạo những người giỏi chuyên môn, nghiệp vụ mà còn góp phần hình thành thế hệ trí thức trẻ có bản lĩnh chính trị, đạo đức tốt, tinh thần trách nhiệm và khát vọng đưa đất nước Việt Nam phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới/.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, 15 tập, Nxb Chính trị quốc gia, H, 2011, t.5, tr. 216.
[2] Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tr.124.
[3] Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tr. 26.
[4] Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tr. 25.
[5] Hồ Chí Minh:
[6] Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tr. 26.
AWAKENING THE ASPIRATION FOR CONTRIBUTION AMONG STUDENTS OF THE ACADEMY OF JOURNALISM AND COMMUNICATION TO MEET NATIONAL DEVELOPMENT REQUIREMENTS IN THE NEW ERA
Dr. Nguyen Thi Minh Thuy
Pham Thi Thuy Linh
Academy of Journalism and Communication (AJC)
Abstract
In the context of digital transformation and deep international integration, inspiring the aspiration to contribute among Vietnamese students in general, including students of the Academy of Journalism and Communication, is of great significance for the development of high-quality human resources. This article analyzes the necessity of fostering the aspiration to contribute in students’ learning, self-improvement, and the formation of professional competence and integrity. At the same time, it clarifies the new requirements posed by the digital era for future journalism and communication professionals. On that basis, the article proposes several solutions to enhance social responsibility, political steadfastness, and the spirit of serving the nation among students of the Academy of Journalism and Communication, thereby contributing to the development of a young intellectual workforce capable of meeting the country’s development demands in the new era.
Keywords: Aspiration for dedication; students; Academy of Journalism and Communication; new era;Toàn tập, Sđd, t.15, tr.622.
Ý kiến bạn đọc