Khi “học tự nguyện”, “liên kết” trở thành áp lực trong ngành giáo dục

12:48 | 03/12/2024
TCGCVN - Việc tổ chức các môn học liên kết trong trường công lập đang gây nhiều tranh cãi khi không chỉ tạo áp lực học tập lên học sinh mà còn khiến phụ huynh rơi vào tình trạng "trăm dâu đổ đầu tằm". Mặc dù Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đã nhiều lần yêu cầu rà soát, chấn chỉnh nhưng tình trạng biến tướng các môn học tự nguyện này vẫn tiếp diễn dưới nhiều hình thức.

TCGCVN - Việc tổ chức các môn học liên kết trong trường công lập đang gây nhiều tranh cãi khi không chỉ tạo áp lực học tập lên học sinh mà còn khiến phụ huynh rơi vào tình trạng "trăm dâu đổ đầu tằm". Mặc dù Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đã nhiều lần yêu cầu rà soát, chấn chỉnh nhưng tình trạng biến tướng các môn học tự nguyện này vẫn tiếp diễn dưới nhiều hình thức.

Khi “học tự nguyện”, “liên kết” trở thành áp lực trong ngành giáo dục

Phụ huynh ở nhiều nơi phản ánh rằng các tiết học liên kết thường bị xếp vào khung giờ chính khóa, buộc họ phải cho con tham gia dù không có nhu cầu, với mức phí không nhỏ. Chẳng hạn, chương trình tiếng Anh thông qua môn Toán hay Khoa học tự nhiên, vốn không thực sự cần thiết đối với học sinh lớp 1-2, nhưng lại được một số trường áp dụng như "bắt buộc".

Sai quy định nhưng vẫn tái diễn

Theo quy định, các môn học chính khóa trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018 được thiết kế 7 tiết/ngày, đảm bảo tính công bằng và đúng chuẩn mực giáo dục. Các hoạt động tăng cường, bổ trợ phải được tổ chức ngoài giờ học chính và trên nguyên tắc tự nguyện, không gắn với tiết học chính khóa.

Khi “học tự nguyện”, “liên kết” trở thành áp lực trong ngành giáo dục

Thời khóa biểu chèn các môn tự nguyện, liên kết khiến phụ huynh bức xúc ( Ảnh phụ huynh học sinh cung cấp)

Ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục tiểu học (Bộ GD-ĐT), nhấn mạnh: "Việc chèn các môn học tự nguyện vào giờ chính khóa là sai quy định." Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều trường vẫn lách luật, gắn các môn học như tiếng Anh, kỹ năng sống vào khung giờ chính, buộc phụ huynh phải chi trả khoản phí mà họ không thực sự tự nguyện.

Khi “học tự nguyện”, “liên kết” trở thành áp lực trong ngành giáo dục

Quảng cáo

Báo cáo của Ủy ban Dân nguyện Quốc hội cũng chỉ ra, việc đưa các môn học liên kết vào giờ chính khóa khiến phụ huynh rơi vào thế bị động, không thể từ chối. Điều này tạo cảm giác như một hình thức "dạy thêm - học thêm trá hình," làm gia tăng áp lực tài chính lẫn học tập lên HS và phụ huynh.

Học sinh quá tải và mất cân bằng

Khi “học tự nguyện”, “liên kết” trở thành áp lực trong ngành giáo dục

Ảnh minh họa

Các chuyên gia cảnh báo, việc ép buộc HS tham gia hàng loạt môn học tăng cường đang vượt quá sức chịu đựng của các em. PGS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, nhận định: "Học thêm chỉ thực sự hiệu quả khi được thiết kế vừa sức, không mang tính áp lực. Ngược lại, ép học sẽ làm giảm khả năng sáng tạo và gia tăng căng thẳng ở trẻ."

Bên cạnh đó, tình trạng phân biệt đối xử giữa HS tham gia và không tham gia các môn học liên kết cũng khiến môi trường học đường trở nên thiếu công bằng.

Cần minh bạch và sòng phẳng

Để giải quyết tận gốc vấn đề, Bộ GD-ĐT cần có các biện pháp mạnh mẽ hơn, như kiểm tra đột xuất, đánh giá định kỳ các chương trình học liên kết. Hiệu trưởng các trường cần khảo sát nhu cầu thực sự của phụ huynh và HS, tránh áp đặt, đồng thời đảm bảo mọi hoạt động ngoài giờ phải được tổ chức minh bạch, hợp lý.

Chuyên gia giáo dục Nguyễn Quốc Vương đề xuất: "Hãy thử lấy ý kiến phụ huynh bằng cách bỏ phiếu kín, tránh áp lực từ nhà trường. Đây sẽ là cách để xác định sự tự nguyện thật sự."

Giáo dục cần đặt lợi ích và sức khỏe của HS lên hàng đầu. Việc chèn ép các môn học tự nguyện không chỉ làm giảm chất lượng giáo dục mà còn tạo nên gánh nặng không đáng có. Bộ GD-ĐT cần hành động quyết liệt hơn để trả lại sự công bằng và minh bạch cho nền giáo dục, đồng thời đảm bảo sự phát triển toàn diện, hài hòa cho các thế hệ học sinh tương lai.

Từ khóa:

Ý kiến bạn đọc

Phát huy vai trò của Hội Cựu giáo chức qua 5 năm thực hiện chủ trương “bốn cùng”

Tại Hội nghị Tổng kết năm học của Ngành GD&ĐT Nghệ An do UBND tổ chức ngày 17/8/2026

CHI HỘI CỰU GIÁO CHỨC ĐẠI HỌC ĐỒNG NAI TRAO TẶNG SÁCH GIÁO KHOA CHO HỌC SINH CÓ HOÀN CẢNH KHÓ KHĂN TRƯỜNG TIỂU HỌC, TRUNG HỌC CƠ SỞ TRẦN VĂN ƠN- XÃ BOM BO THÀNH PHỐ ĐỒNG NAI

TCGCVN - Chi hội Cựu giáo chức Trường Đại học Đồng Nai là tổ chức xã hội trực thuộc Trường Đại học Đồng Nai, Hội Cựu Giáo Chức thành phố Đồng Nai, tập hợp các cán bộ, giáo viên hưu trí của trường. Chi hội thực hiện vai trò chăm lo đời sống tinh thần cho hội viên, giữ gìn truyền thống đạo lý "tôn sư trọng đạo" và tham gia các hoạt động văn hóa, xã hội góp phần xây dựng địa phương và giáo dục thế hệ trẻ…

TẠP CHÍ GIÁO CHỨC VIỆT NAM – Hành trình 20 năm xây dựng và trưởng thành

Tạp chí Giáo chức Việt Nam tròn 20 năm xây dựng và phát triển là một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt đối với những người làm báo, làm khoa học giáo dục và các thế hệ nhà giáo Việt Nam. Từ những ngày đầu hoạt động trong điều kiện còn nhiều thiếu thốn, Tạp chí đã từng bước khẳng định vị trí là một diễn đàn khoa học giáo dục, nơi kết nối, chia sẻ và lan tỏa tri thức trong cộng đồng nhà giáo. Hai thập kỷ đã đi qua, hành trình ấy được ghi dấu không chỉ bằng hàng trăm số báo và hàng nghìn công trình khoa

Lan tỏa triết lý giáo dục, khẳng định bản sắc của một ngôi trường tiên phong đổi mới

TCGCVN - Chiều ngày 08/8/2026, tại Trường THPT Đông Đô (Hà Nội), Trường THPT Đông Đô phối hợp với Nhà xuất bản Đại học Sư phạm tổ chức Hội thảo khoa học giới thiệu cuốn sách "Bản sắc Đông Đô trong tiến trình đổi mới giáo dục Việt Nam" của TS. Võ Thế Quân, Chủ tịch Hội đồng Trường THPT Đông Đô. Sự kiện là một trong những hoạt động trọng điểm chào mừng 35 năm thành lập Trường THPT Đông Đô (1991–2026), thu hút sự tham dự của đông đảo các nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục, nhà giáo lão thành, đại d

GIÁO SƯ, VIỆN SĨ PHẠM MINH HẠC – NHÀ KHOA HỌC XUẤT SẮC VỚI NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ GIÁ TRỊ KHAI SÁNG VỀ TRIẾT LÝ GIÁO DỤC VIỆT NAM ĐẦU THẾ KỶ XXI

TCGCVN - Ngày 31/7/2026, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học, Viện sĩ, Nhà giáo Nhân dân Phạm Minh Hạc đã từ trần, hưởng thọ 91 tuổi. Sự ra đi của ông là mất mát lớn đối với nền giáo dục, khoa học tâm lý và khoa học giáo dục Việt Nam. Với lòng biết ơn và sự kính trọng sâu sắc, Tạp chí điện tử Giáo chức Việt Nam trân trọng giới thiệu bài viết này như một nén tâm hương tưởng nhớ, tri ân cuộc đời và sự nghiệp của một nhà giáo dục lớn, người đã cống hiến trọn đời cho sự phát triển của nền giáo dục nước nhà.