Giải quyết khó khăn, vướng mắc trong giáo dục khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp

TCGCVN - Ngày 15/8/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) ban hành Công văn số 4798/BGDĐT-NGCBQLGD gửi Ủy ban nhân dân (UBND) các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, hướng dẫn một số nội dung nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của địa phương trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo khi áp dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Công văn được ban hành trên cơ sở các quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Nghị định số 142/2025/NĐ-CP, Nghị định số 150/2025/NĐ-CP, Thông tư số 15/2025/TT-BGDĐT, Thông tư số 20/2023/TT-BGDĐT… nhằm đảm bảo sự đồng bộ, thông suốt trong quản lý nhà nước về giáo dục.

1. Bố trí và hỗ trợ chuyên môn cho công chức cấp xã phụ trách giáo dục

Trong khi chờ Chính phủ ban hành Nghị định mới thay thế Nghị định số 62/2020/NĐ-CP về vị trí việc làm và biên chế công chức, Bộ GD&ĐT đề nghị UBND các tỉnh:

• • Rà soát và phân bổ hợp lý biên chế công chức cấp xã, bảo đảm đủ số lượng, chất lượng và đúng người, đúng vị trí theo tiêu chuẩn chức danh mới.
  • Huy động nguồn nhân lực đã từng công tác tại Phòng GD&ĐT hoặc cán bộ quản lý, giáo viên có kinh nghiệm, đủ điều kiện để đảm nhiệm vị trí phụ trách giáo dục ở cấp xã.
  • Thành lập Hội đồng tư vấn giáo dục cấp xã hoặc tổ/nhóm cán bộ quản lý giáo dục cốt cán (có thể là nhà giáo đang công tác hoặc đã nghỉ hưu) để hỗ trợ triển khai hoạt động giáo dục tại địa phương. Các tổ chức này hoạt động kiêm nhiệm, không phát sinh thêm đơn vị hành chính.

- Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng quản lý, công nghệ thông tin và ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho đội ngũ công chức cấp xã phụ trách giáo dục; chuyển từ mô hình quản lý hành chính sang mô hình kiến tạo, trao quyền và hỗ trợ phát triển.

2. Phân cấp, ủy quyền trong lĩnh vực giáo dục

Bộ GD&ĐT đề nghị UBND cấp tỉnh:

• • Giao Sở GD&ĐT chủ trì việc tuyển dụng, tiếp nhận, điều động, biệt phái, thuyên chuyển giáo viên và nhân viên trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn.
    Đây là giải pháp giúp giảm khâu trung gian, đảm bảo chất lượng tuyển dụng thống nhất, tiết kiệm chi phí, đồng thời khắc phục tình trạng thừa – thiếu cục bộ giáo viên.

- Các nhiệm vụ khác trong lĩnh vực giáo dục cần được phân cấp, ủy quyền hợp lý, bảo đảm Sở GD&ĐT phát huy vai trò cơ quan chuyên môn, tham mưu cho UBND tỉnh trong quản lý nhà nước về giáo dục.

3. Bảo đảm đội ngũ giáo viên, nhân viên cho năm học 2025–2026

Để chuẩn bị cho năm học mới, UBND cấp tỉnh cần:

Giữ ổn định và bổ sung kịp thời đội ngũ giáo viên, nhân viên; thực hiện tuyển dụng theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng tại Công điện số 61/CĐ-TTg.

Trường hợp chưa kịp tuyển dụng, cần ký hợp đồng lao động hoặc điều động, biệt phái, bố trí liên trường, liên cấp để đáp ứng đủ nhân lực.

Quan tâm cải thiện cơ sở vật chất, nhà công vụ, chính sách hỗ trợ nhằm đảm bảo điều kiện sinh hoạt và làm việc cho giáo viên khi phải điều động, biệt phái.

4. Sử dụng văn bản, chứng nhận và điều chỉnh bổ nhiệm sau sáp nhập

- Các văn bản, chứng nhận của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên được cấp trước ngày 1/7/2025 tiếp tục có giá trị theo quy định tại Nghị định số 142/2025/NĐ-CP.

-Khi thay đổi địa giới hành chính dẫn đến thay đổi cơ quan quản lý trường học, việc điều chỉnh hoặc bổ nhiệm lại cán bộ quản lý thực hiện theo Nghị định số 85/2023/NĐ-CP.

5. Thực hiện quy định về vị trí việc làm sau sáp nhập xã

- Cách tính định mức giáo viên theo vùng giữ nguyên như trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, cho đến khi có hướng dẫn mới.

- Trường hợp đặc biệt cần bố trí sĩ số học sinh/lớp thấp hơn hoặc cao hơn mức bình quân, UBND cấp tỉnh quyết định theo đề xuất của hiệu trưởng và UBND cấp xã, bảo đảm phù hợp điều kiện thực tế.

Bộ GD&ĐT ban hành Công văn số 4798 không chỉ giải quyết các vướng mắc kỹ thuật trong phân cấp quản lý giáo dục mà còn tạo hành lang pháp lý, cơ chế linh hoạt để các địa phương chủ động sắp xếp, sử dụng nguồn nhân lực hiệu quả sau khi sáp nhập đơn vị hành chính.
Đặc biệt, việc chú trọng đào tạo kỹ năng công nghệ thông tin và ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho đội ngũ công chức giáo dục cấp xã là bước đi quan trọng, phù hợp xu hướng chuyển đổi số và quản trị giáo dục hiện đại.

Bộ GD&ĐT cũng đề nghị trong quá trình triển khai, nếu phát sinh khó khăn, các địa phương cần chủ động phản ánh về Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục để được hỗ trợ, hướng dẫn kịp thời.