GIẢI PHÁP PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA GIẢNG VIÊN TRƯỜNG SĨ QUAN CHÍNH TRỊ TRONG PHÒNG, CHỐNG “PHI CHÍNH TRỊ HÓA” QUÂN ĐỘI HIỆN NAY

Lê Thế Sơn

Khoa Triết học Mác - Lênin, Trường Sĩ quan Chính trị

Tóm tắt:

Hiện nay, các thế lực thù địch vẫn không ngừng đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, âm mưu “phi chính trị hóa” Quân đội ngày càng tinh vi, phức tạp với những phương thức mới, nhất là trên không gian mạng. Đây là âm mưu cực kỳ nguy hiểm nhằm tách Quân đội nhân dân Việt Nam ra khỏi sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, làm suy giảm bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc của Quân đội. Trong cuộc đấu tranh đó, giảng viên Trường Sĩ quan Chính trị có vai trò đặc biệt quan trọng trong giáo dục chính trị, tư tưởng, xây dựng bản lĩnh chính trị cho học viên; đồng thời là lực lượng nòng cốt trong nghiên cứu khoa học, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong trong tình hình mới. Bài viết tập trung phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp cơ bản phát huy vai trò của giảng viên Trường Sĩ quan Chính trị trong phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội hiện nay.

Từ khóa: Giảng viên; Trường Sĩ quan Chính trị; phi chính trị hóa; Quân đội; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Nhận bài:15/5/2026; Biên tập: 15/5/2026; Phản biện:17/5/2026; Duyệt đăng:19/5/2026.

1. Đặt vấn đề

Trong giai đoạn hiện nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, các thế lực thù địch, phản động và cơ hội chính trị đang triệt để lợi dụng những vấn đề phức tạp về dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo để chống phá cách mạng Việt Nam. Một trong những âm mưu nguy hiểm đó là “phi chính trị hóa” Quân đội nhằm từng bước tách Quân đội ra khỏi sự lãnh đạo của Đảng, làm phai nhạt mục tiêu, lý tưởng chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ. Trong cuộc đấu tranh phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội hiện nay, Trường Sĩ quan Chính trị giữ vị trí đặc biệt quan trọng với chức năng đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị cho toàn quân. Chất lượng giáo dục, đào tạo của Nhà trường có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị. Trong đó, đội ngũ giảng viên là lực lượng trực tiếp truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, trực tiếp đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Do đó, nghiên cứu giải pháp phát huy vai trò của giảng viên Trường Sĩ quan Chính trị trong phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội hiện nay có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc; góp phần giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội, xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị, tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

2. Thực trạng phát huy vai trò của giảng viên Trường Sĩ quan Chính trị trong phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội

Những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường, việc phát huy vai trò của giảng viên Trường Sĩ quan Chính trị trong phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội đã đạt được nhiều kết quả quan trọng: Nhận thức của cấp ủy, chỉ huy các cấp và đội ngũ giảng viên về nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngày càng được nâng cao. Các khoa giáo viên đã chủ động đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy theo hướng tăng cường tính chiến đấu, tính thực tiễn và khả năng định hướng tư tưởng cho học viên. Đội ngũ giảng viên cơ bản có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và nhân dân; tích cực tham gia giảng dạy, nghiên cứu khoa học và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Nhiều giảng viên tích cực nghiên cứu, đăng tải bài viết chất lượngtrên báo chí quân đội và các tạp chí khoa học chuyên ngành. Hoạt động nghiên cứu khoa học, tọa đàm, hội thảo về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội được tổ chức thường xuyên. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy và tuyên truyền ở Nhà trường từng bước được đẩy mạnh.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc phát huy vai trò của giảng viên Trường Sĩ quan Chính trị trong phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội vẫn còn những hạn chế nhất định: Một số giảng viên, nhất là giảng viên trẻ chưa thật sự nhạy bén trong nhận diện âm mưu, thủ đoạn mới của các thế lực thù địch trên không gian mạng; khả năng đấu tranh trực diện, phản bác các luận điệu sai trái còn hạn chế; một số bài viết còn nặng tính tuyên truyền, thiếu tính chiến đấu và sức thuyết phục. Nội dung và hình thức phát huy vai trò của giảng viên trong đấu tranh có thời điểm chưa phong phú, chưa bắt kịp sự phát triển của công nghệ truyền thông hiện đại. Việc khai thác mạng xã hội, nền tảng số để tuyên truyền, định hướng tư tưởng và đấu tranh phản bác thông tin xấu độc còn hạn chế. Công tác sơ kết, tổng kết, nhân rộng mô hình hiệu quả có thời điểm chưa được tiến hành thường xuyên, hiệu quả chưa cao.

Những hạn chế trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân cả khách quan và chủ quan. Trong đó, nguyên nhân chủ yếu là do sự chống phá ngày càng tinh vi của các thế lực thù địch; tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ số; cùng với việc một bộ phận giảng viên chưa tích cực tự học, tự bồi dưỡng kỹ năng đấu tranh trên không gian mạng.

3. Giải pháp phát huy vai trò của giảng viên Trường Sĩ quan Chính trị trong phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội hiện nay

Trước yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị trong tình hình mới, nhiệm vụ phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội đang đặt ra ngày càng cấp thiết. Để phát huy tốt vai trò của giảng viên Trường Sĩ quan Chính trị với vai trò là lực lượng nòng cốt trên “trận địa tư tưởng” đấu tranh phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội hiện nay, cần tiến hành đồng bộ nhiều giải pháp cả về nhận thức, tổ chức, nội dung, phương pháp và cơ chế bảo đảm, trong đó tập trung vào một số giải pháp cơ bản sau:

Thứ nhất, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể về phát huy vai trò của giảng viên trong phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội.

Đây là giải pháp có ý nghĩa nền tảng, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động giữa các tổ chức, lực lượng trong Nhà trường đối với nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội. Do đó, cần tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng về xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị; làm rõ vị trí, vai trò của công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong Quân đội hiện nay. Trọng tâm là quán triệt các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng , Ban Chỉ đạo 35 về đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Cần tập trung giáo dục, quán triệt làm cho đội ngũ giảng viên nhận thức đầy đủ rằng phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng hay lực lượng chuyên trách mà là trách nhiệm trực tiếp của mỗi cán bộ, giảng viên. Trong môi trường đào tạo sĩ quan chính trị, từng bài giảng, từng hoạt động nghiên cứu khoa học, từng phát ngôn của giảng viên đều có tác động đến nhận thức, tư tưởng của học viên.

Việc nâng cao nhận thức phải gắn với xây dựng động cơ, trách nhiệm chính trị và tinh thần tự giác cho giảng viên. Mỗi giảng viên cần xác định rõ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, lâu dài; đồng thời là trách nhiệm danh dự của người giảng viên quân đội. Cùng với giáo dục nhận thức, cần tăng cường trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp đối với hoạt động phát huy vai trò của giảng viên. Các khoa giáo viên cần đưa nội dung đấu tranh phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội vào nghị quyết lãnh đạo, kế hoạch công tác hằng năm; xác định rõ nội dung, chỉ tiêu, biện pháp thực hiện phù hợp với đặc điểm từng khoa, từng bộ môn. Phát huy tốt vai trò của các tổ chức quần chúng, hội đồng khoa học, Ban Chỉ đạo 35 trong định hướng, tổ chức các hoạt động đấu tranh tư tưởng, lý luận. Việc phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong Nhà trường phải chặt chẽ, đồng bộ nhằm tạo sức mạnh tổng hợp trong phát huy vai trò của đội ngũ giảng viên.

Thứ hai, đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp phát huy vai trò của giảng viên trong phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội.

Đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao tính hiệu quả, tính thuyết phục và sức lan tỏa của hoạt động đấu tranh tư tưởng, lý luận trong tình hình hiện nay. Trước hết, cần đổi mới nội dung giảng dạy theo hướng tăng cường tính cập nhật, tính thực tiễn và tính chiến đấu. Nội dung các bài giảng không chỉ dừng lại ở truyền đạt kiến thức lý luận cơ bản mà cần phân tích sâu các vấn đề thực tiễn mới nảy sinh; đặc biệt là những âm mưu, thủ đoạn chống phá mới của các thế lực thù địch trên internet và mạng xã hội.

Đổi mới phương pháp giảng dạy cũng là yêu cầu cấp thiết. Giảng viên cần chuyển mạnh từ phương pháp truyền thụ một chiều sang phương pháp phát huy tính chủ động, tư duy phản biện và khả năng tranh luận của học viên. Tổ chức có hiệu quả các buổi tọa đàm, diễn đàn thanh niên, thảo luận nhóm, xử lý tình huống, phản biện học thuật nhằm rèn luyện cho học viên kỹ năng đấu tranh tư tưởng, lý luận. Đa dạng hóa các hình thức đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Ngoài hoạt động giảng dạy trên lớp, giảng viên cần tích cực tham gia viết bài phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên báo chí, tạp chí khoa học, website và mạng xã hội. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động đấu tranh tư tưởng, lý luận. Khai thác có hiệu quả thư viện số, cơ sở dữ liệu điện tử, diễn đàn học thuật trực tuyến phục vụ hoạt động nghiên cứu và giảng dạy. Tăng cường tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cho giảng viên kỹ năng sử dụng mạng xã hội, kỹ năng truyền thông số, kỹ năng phân tích và xử lý thông tin trên internet.

Thứ ba, xây dựng đội ngũ giảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ lý luận sâu sắc và năng lực đấu tranh cao.

Đây là giải pháp cốt lõi, trực tiếp quyết định hiệu quả phát huy vai trò của giảng viên trong phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội. Trong điều kiện hiện nay, yêu cầu đối với giảng viên Trường Sĩ quan Chính trị không chỉ dừng lại ở trình độ chuyên môn nghiệp vụ mà còn đòi hỏi bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy khoa học sắc bén và khả năng đấu tranh tư tưởng, lý luận hiệu quả.

Trước hết, cần thường xuyên bồi dưỡng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và cập nhật những vấn đề mới về lý luận chính trị, quân sự, quốc phòng cho đội ngũ giảng viên. Đây là cơ sở để giảng viên có đủ khả năng lý giải những vấn đề thực tiễn đặt ra và phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Chú trọng nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn và tư duy phản biện cho giảng viên. Một giảng viên muốn đấu tranh có hiệu quả phải có khả năng lập luận logic, luận giải chặt chẽ và có cơ sở khoa học, thực tiễn thuyết phục. Do đó, Nhà trường cần tạo điều kiện để giảng viên tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học, hội thảo, tọa đàm và hoạt động tổng kết thực tiễn tại đơn vị cơ sở. Việc gắn nghiên cứu khoa học với thực tiễn hoạt động quân sự, quốc phòng sẽ giúp giảng viên có luận cứ thực tiễn phong phú, nâng cao chất lượng bài giảng và các sản phẩm đấu tranh tư tưởng.

Chú trọng bồi dưỡng kỹ năng đấu tranh trên không gian mạng cho đội ngũ giảng viên gắn với xây dựng đội ngũ giảng viên theo hướng “vừa hồng, vừa chuyên”, có đạo đức nghề nghiệp trong sáng, lối sống lành mạnh và tác phong mẫu mực. Trong môi trường quân sự, nhân cách của người giảng viên có sức ảnh hưởng rất lớn đối với học viên. Mỗi giảng viên phải thực sự là tấm gương về bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, tinh thần trách nhiệm và phong cách làm việc khoa học. Ngoài ra, cần có chính sách phát hiện, đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giảng viên trẻ có tiềm năng; xây dựng lực lượng chuyên gia đầu ngành trong các lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn quân sự. Đây là nguồn lực quan trọng để bảo đảm tính kế thừa và phát triển lâu dài trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thứ tư, gắn phát huy vai trò của giảng viên với xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự lành mạnh

Môi trường văn hóa sư phạm quân sự có tác động trực tiếp đến quá trình hình thành phẩm chất, nhân cách và bản lĩnh chính trị của học viên. Vì vậy, phát huy vai trò của giảng viên phải gắn chặt với xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong Nhà trường. Do đó, cần quan tâm xây dựng môi trường chính trị tư tưởng trong sạch, đoàn kết, dân chủ và kỷ luật nghiêm minh. Mọi hoạt động trong Nhà trường phải hướng tới mục tiêu xây dựng bản lĩnh chính trị, lý tưởng cách mạng và tinh thần trách nhiệm cho cán bộ, giảng viên và học viên. Các khoa giáo viên cần duy trì nghiêm nền nếp sinh hoạt đảng, sinh hoạt chuyên môn, thông tin thời sự và định hướng tư tưởng; kịp thời phát hiện, ngăn chặn những biểu hiện lệch lạc về tư tưởng, đạo đức, lối sống. Chú trọng xây dựng môi trường học thuật dân chủ, khuyến khích tranh luận khoa học trên tinh thần xây dựng. Đây là điều kiện quan trọng để giảng viên phát huy tư duy sáng tạo, khả năng phản biện và năng lực nghiên cứu khoa học. Phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng, các thiết chế văn hóa trong xây dựng đời sống văn hóa tinh thần lành mạnh, góp phần hạn chế sự tác động tiêu cực của thông tin xấu độc trên internet và mạng xã hội.

Thứ năm, hoàn thiện cơ chế, chính sách và điều kiện bảo đảm để giảng viên phát huy tốt vai trò trong phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội.

Đây là giải pháp quan trọng nhằm tạo động lực và điều kiện thuận lợi cho đội ngũ giảng viên thực hiện tốt nhiệm vụ. Cấp ủy, chỉ huy các cấp cần xác định rõ trách nhiệm của từng tổ chức, từng cá nhân trong phát huy vai trò của giảng viên. Nhà trường cần có cơ chế khuyến khích giảng viên tham gia nghiên cứu khoa học, viết bài đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; đồng thời có chính sách khen thưởng kịp thời đối với những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị công nghệ thông tin và hệ thống dữ liệu phục vụ giảng dạy, nghiên cứu khoa học và đấu tranh trên không gian mạng. Nghiên cứu, xây dựng kế hoạch tạo điều kiện để giảng viên được tham gia thực tế tại các đơn vị cơ sở, tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên sâu về lý luận chính trị, truyền thông số và đấu tranh trên không gian mạng. Thường xuyên làm tốt công tác sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm; xây dựng và nhân rộng các mô hình, điển hình tiên tiến trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

4. Kết luận

Phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng nhằm giữ vững sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong cuộc đấu tranh đó, giảng viên Trường Sĩ quan Chính trị giữ vai trò nòng cốt trong giáo dục chính trị, tư tưởng, nghiên cứu khoa học và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Những năm qua, việc phát huy vai trò của giảng viên Nhà trường trong phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội đã đạt được nhiều kết quả tích cực. song vẫn còn những hạn chế, bất cập cần khắc phục triệt để nhằm phát huy hiệu quả vai trò của giảng viên Trường Sĩ quan Chính trị trong phòng, chống “phi chính trị hóa” Quân đội hiện nay, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội, xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị, tuyệt đối trung thành và thực sự là công cụ bạo lực sắc bén của Đảng, là đầy tớ tin cậy của nhân dân./.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1]. Ban Tuyên giáo Trung ương (2020), Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

[2]. Bùi Quang Cường (2019), Lý luận và thực tiễn xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị - Tập 6: Phòng, chống “Phi chính trị hóa” Quân đội nhân dân Việt Nam, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.

[3]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

[5]. Tổng cục Chính trị (2020), Tăng cường công tác tư tưởng, lý luận trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay, Hà Nội.

[6]. Trường Sĩ quan Chính trị (2025), Báo cáo kết quả 05 năm thực hiện Nghị quyết số 35 của Bộ Chính trị, Hà Nội.

SOLUTIONS TO PROMOTING THE ROLE OF LECTURERS

AT THE POLITICAL OFFICERS COLLEGE IN PREVENTING AND COMBATING THE “DEPOLITICIZATION” OF THE MILITARY TODAY

Le The Son

Faculty of Marxist-Leninist Philosophy, Political Officers College

Abstract:

Currently, hostile forces continue to intensify the strategy of “peaceful evolution” and promote “self-evolution” and “self-transformation,” while the scheme of “depoliticizing” the military is becoming increasingly sophisticated and complex, especially in cyberspace. This is an extremely dangerous plot aimed at separating the Vietnam People’s Army from the leadership of the Communist Party of Vietnam, thereby undermining the Army’s working-class nature, its people-oriented character, and its national character. In this struggle, lecturers at the Political Officers Training College play a particularly important role in political and ideological education, as well as in fostering political steadfastness among cadets. They also serve as a core force in scientific research, in refuting wrongful and hostile viewpoints, and in protecting the Party’s ideological foundation in the new situation. The article focuses on analyzing the current situation and proposing fundamental solutions to promote the role of lecturers at the Political Officers Training College in preventing and combating the “depoliticization” of the military today.

Keywords: Lecturers; Political Officers College; depoliticization; military; protection of the Party’s ideological foundation.