ThS Trần Chiến
Hệ 5, Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng
Email: [email protected]
PGS.TS Vũ Thanh Tùng
Khoa Sư phạm quân sự - Học viện Chính trị
Tóm tắt: Trong kỷ nguyên mới, nhiệm vụ xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại ngày càng cao, nhiều thời cơ và thách thức đặt ra. Phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ là một trong những yếu tố quan trọng góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội trong tình hình mới. Bài viết làm rõ bối cảnh mới, yêu cầu và giải pháp phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện nay.
Từ khóa: Phát huy, giá trị, văn hóa, “Bộ đội Cụ Hồ”, sĩ quan trẻ, Quân đội.
Nghĩa tình quân - dân
1. Đặt vấn đề
Giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ không phải tự nhiên mà có, mà là sản phẩm của truyền thống đoàn kết chống giặc ngoại xâm; của văn hóa dân tộc; của truyền thống xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội; là sự cụ thể hóa của phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ”. Nhờ phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới, sĩ quan trẻ giác ngộ sâu sắc mục tiêu, lý tưởng của Đảng, của Quân đội; có bản lĩnh chính trị vững vàng để “nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”. Cùng với quá trình công tác, giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới từng bước được bồi đắp, rèn luyện giúp đội ngũ sĩ quan trẻ hiểu biết và kiên định văn hóa dân tộc, phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ”, trung thành vô hạn với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; tuyệt đối tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước; vững tin vào thắng lợi của sự nghiệp đổi mới và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
2. Yêu cầu đối với phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” của sĩ quan trẻ đáp trong Quân đội hiện nay
Hiện nay, đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen. Tình hình kinh tế - xã hội của đất nước tạo ra thuận lợi và khó khăn đối với quá trình tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện nay. Đại hội XIV của Đảng nhận định: “Sau 4 năm đổi mới, cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của đất nước được nâng lên, là nền tảng quan trọng để đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới” [1, tr. 79]. Nhiệm vụ xây dựng Quân đội, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới đặt ra yêu cầu cao đối với quá trình tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện nay. Việc thực hiện điều chỉnh tổ chức lực lượng ở các cơ quan, đơn vị trong toàn quân ảnh hưởng trực tiếp, toàn diện đến quá trình tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện nay. Trong khi đó, “tình trạng suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong một bộ phận cán bộ, đảng viên còn diễn biến phức tạp, các thế lực thù địch đẩy mạnh hoạt động “diễn biến hòa bình” trên các lĩnh vực và nếu tình trạng này không được ngăn chặn, đẩy lùi “sẽ là thách thức đối với vai trò lãnh đạo của Đảng, sự tồn vong của chế độ” [2, tr. 258-259].
Phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện nay là đòi hỏi khách quan, đồng thời cũng là vấn đề lớn, phải kết hợp được sức mạnh tổng hợp của tất cả các tổ chức, lực lượng trong và ngoài Quân đội. Trong kỷ nguyên mới của đất nước, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xây dựng Quân đội ngày càng cao, đòi hỏi quá trình phát huy phải luôn linh hoạt, sáng tạo, bám sát thực tiễn hoạt động của từng cơ quan, đơn vị, thực hiện tốt các yêu cầu: Một là, tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới phải hướng vào bảo đảm cho đội ngũ sĩ quan trẻ có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện nay. Hai là, tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội phải toàn diện, đồng bộ, sát đối tượng, phù hợp với thực tiễn từng cơ quan, đơn vị. Ba là, kết hợp chặt chẽ giữa cách thức, biện pháp của tổ chức với sự nỗ lực, quyết tâm tu dưỡng, rèn luyện của sĩ quan trẻ trong tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội.
3. Giải pháp tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện nay
Thứ nhất, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể, lực lượng đối với tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện nay.
Đây là giải pháp hàng đầu, là cơ sở, nền tảng quan trọng để phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện nay. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: “Tư tưởng đúng thì hành động mới khỏi sai lạc và mới làm tròn nhiệm vụ cách mạng được” [3, tr.360]. Thực tế cho thấy, ở đâu, khi nào các chủ thể, lực lượng phát huy, trực tiếp là cấp ủy, cán bộ chủ trì, cơ quan chức năng nâng cao nhận thức, trách nhiệm đúng đắn về vai trò văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới, ý nghĩa phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội thì ở đó hoạt động này sẽ được thực hiện thường xuyên, liên tục, có hiệu quả. Ngược lại, nơi nào những chủ thể nói trên có nhận thức không đầy đủ thì việc phát huy thường bị xem nhẹ, buông lỏng hoặc mang tính đối phó, hình thức, kém hiệu quả. Phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội là vấn đề liên quan đến nhiều tổ chức, nhiều lực lượng; trong đó, thống nhất nhận thức, nâng cao trách nhiệm các chủ thể, lực lượng, trước hết là cấp ủy, cán bộ chủ trì, cơ quan chức năng luôn là yếu tố cơ bản, điều kiện có ý nghĩa quan trọng đầu tiên.
Để nâng cao nhận thức, nâng cao trách nhiệm của các chủ thể, lực lượng đối với phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội, cần tập trung: nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể, lực lượng về vị trí, vai trò của sĩ quan trẻ đối với yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; về vai trò, tầm quan trọng và sự cần thiết, thực trạng phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ; về những thuận lợi, khó khăn, thách thức, phạm vi trách nhiệm, quyền hạn trong tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội.
Thứ hai, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị; cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ chủ trì, cơ quan chính trị đối với tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện nay.
Đây là giải pháp cơ bản, xuyên suốt, quyết định hiệu quả tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội. Trước hết, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị đối với tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội. Từ đó, đưa các nghị quyết, chỉ thị, chương trình, kế hoạch, đề án,… thực sự lan tỏa tại các cơ quan, đơn vị trong toàn quân, thành những đợt sinh hoạt chính trị, phong trào thi đua sâu rộng; vừa bồi dưỡng, rèn luyện sĩ quan trẻ, nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị, vừa góp phần tạo cơ sở để tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội.
Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp đối với tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội ở các cơ quan, đơn vị. Nêu cao tinh thần tiên phong, nêu gương của cán bộ chủ trì là biện pháp quan trọng, trực tiếp có những tác động tích cực đến quá trình tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội. Nghiên cứu, đề ra những biện pháp chỉ huy, quản lý bảo đảm phù hợp, khả thi; tập trung vào hướng dẫn, động viên, khơi dậy ý thức trách nhiệm, tinh thần quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ của sĩ quan trẻ. Cơ quan chính trị các cấp căn cứ vào chức năng, chức trách, nhiệm vụ để chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị thuộc quyền tổ chức thực hiện và trực tiếp tiến hành các nội dung, biện pháp tiếp tục phát huy, cũng như kiểm tra việc tổ chức thực hiện.
Thứ ba, đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, tự tu dưỡng, rèn luyện của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện nay
Đây là một trong những giải pháp quan trọng, có ý nghĩa trực tiếp quyết định đến việc tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện nay. Để đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, tự tu dưỡng, rèn luyện của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện nay, cần nâng cao chất lượng thực hiện Kết luận số 01-KL/TW ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị khóa XII “Về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” và Nghị quyết số 847-NQ/QUTW ngày 28/12/2021 của Quân ủy Trung ương “Về phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới”. Sĩ quan trẻ cần xây dựng kế hoạch học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và quyết tâm thực hiện thắng lợi. Cấp ủy, tổ chức đảng, chỉ huy các cấp thường xuyên theo dõi, kiểm tra, đôn đốc, động viên sĩ quan trẻ trong quá trình thực hiện, đưa kết quả vào nội dung đánh giá cán bộ, bình xét thi đua, khen thưởng hàng năm.
Đẩy mạnh tự tu dưỡng, rèn luyện của đội ngũ sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện nay. Sĩ quan trẻ ở các cơ quan, đơn vị chủ động xây dựng kế hoạch tự tu dưỡng, rèn luyện một cách khoa học và quyết tâm thực hiện nghiêm túc các nội dung, biện pháp tự tu dưỡng, rèn luyện để tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội. Nội dung tự tu dưỡng, rèn luyện phải toàn diện, trong đó, sĩ quan trẻ cần tập trung tự bồi dưỡng về phẩm chất đạo đức; bản lĩnh chính trị; trình độ, năng lực công tác gắn với nhiệm vụ đơn vị và chức trách, nhiệm vụ của bản thân; kinh nghiệm tham gia hoạt động dân vận, xây dựng cơ sở chính trị tại địa phương; kinh nghiệm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái;… Hình thức, biện pháp tự tu dưỡng, rèn luyện của sĩ quan trẻ phải được tiến hành đa dạng, phong phú. Từng sĩ quan trẻ thường xuyên tự kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch tự tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới; kịp thời bổ sung, điều chỉnh kế hoạch sát với tình hình thực tiễn và yêu cầu xây dựng Quân hiện nay.
Thứ tư, xây dựng các tổ chức trong cơ quan, đơn vị vững mạnh, có môi trường văn hóa quân sự mẫu mực gắn với quan tâm, thực hiện tốt các chế độ, chính sách nhằm tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện nay
Đây là giải pháp quan trọng, là điều kiện bảo đảm, động lực để tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội đạt hiệu quả cao nhất. Xây dựng một tập thể vững mạnh, có môi trường văn hóa mẫu mực, sẽ tạo “sức đề kháng” ngăn chặn, đẩy lùi những tác động tiêu cực đối với văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ. Do vậy, trước mắt cần xây dựng các tổ chức trong cơ quan, đơn vị vững mạnh, có môi trường văn hóa quân sự mẫu mực. Xây dựng hệ thống tổ chức Đảng, tổ chức quần chúng gắn với phát huy dân chủ, tăng cường kỷ luật, xây dựng mối quan hệ đoàn kết, gắn bó tại các cơ quan, đơn vị. Các tổ chức: Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Công đoàn và Hội đồng quân nhân cần được củng cố, kiện toàn về mọi mặt, phát huy dân chủ trong quá trình hoạt động, tập trung được trí tuệ, tình cảm của tập thể cùng hướng vào tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ gắn với xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”.
Quan tâm, thực hiện tốt các chế độ, chính sách nhằm tiếp tục phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội. Cần tập trung thực hiện tốt các chế độ, chính sách của Nhà nước trong Quân đội, bảo đảm tốt đời sống vật chất và tinh thần như: chính sách nhà ở; tạo điều kiện tối đa để họ hợp lý hóa gia đình; được đào tạo và đào tạo tại chỗ nhằm nâng cao trình độ, năng lực; chăm lo đảm bảo tốt nhu cầu văn hóa - tinh thần chính đáng;... Cơ quan chức năng các cấp cần chủ động rà soát quá trình thực hiện các chính sách này để phát hiện những bất cập, kịp thời điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn. Tiếp tục nghiên cứu để bổ sung, hoàn thiện hệ thống chế độ chính sách cho phù hợp với điều kiện hiện nay, đáp ứng ngày càng tốt hơn những yêu cầu của lực lượng vũ trang nói chung, sĩ quan trẻ nói riêng. Tăng cường cơ chế ưu đãi đối với những sĩ quan trẻ có thành tích xuất sắc trên các lĩnh vực; có chính sách thu hút vào Quân đội những thanh niên có trình độ cao, phẩm chất tốt; quan tâm phát hiện, bồi dưỡng, đào tạo và phát triển tài năng trẻ quân sự.
4. Kết luận
Phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới là tất yếu khách quan, động lực, trách nhiệm để sĩ quan trẻ hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ ở từng cơ quan, đơn vị. Thực hiện điều này đòi hỏi sự chung tay của mọi tổ chức, lực lượng, trên cơ sở vai trò xung kích, năng động, tích cực của lực lượng sĩ quan trẻ. Cùng với đó, phải không ngừng hoàn thiện tư duy, phát triển lý luận gắn với thực tiễn phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới của sĩ quan trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện nay.
Tài liệu tham khảo
[3]. Hồ Chí Minh toàn tập, tập 6, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011.
[4]. Quân ủy Trung ương, Nghị quyết số 847-NQ/QUTW, ngày 28/12/2021 về phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới, Hà Nội, 2021.
Ý kiến bạn đọc