BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH CHO HỌC VIÊN SĨ QUAN CẤP PHÂN ĐỘI Ở TRƯỜNG SĨ QUAN CHÍNH TRỊ

Khổng Việt Hưng

Tiểu đoàn 11, Trường Sĩ quan Chính trị (Bộ Quốc phòng)

Email: [email protected]

Tóm tắt: Kỹ năng thuyết trình là một trong những kỹ năng nghề nghiệp quan trọng của đội ngũ cán bộ chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Đối với học viên sĩ quan cấp phân đội ở Trường Sĩ quan Chính trị, kỹ năng thuyết trình có vai trò trực tiếp trong tiến hành công tác đảng, công tác chính trị ở đơn vị cơ sở sau khi ra trường. Những năm qua, Nhà trường đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức nhiều hoạt động bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình cho học viên, đạt được những kết quả tích cực. Tuy nhiên, trước yêu cầu xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị trong tình hình mới, hoạt động này vẫn còn một số hạn chế cần tiếp tục khắc phục. Bài viết tập trung làm rõ thực trạng và đúc rút một số kinh nghiệm trong bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình cho học viên sĩ quan cấp phân đội ở Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay.

Từ khóa: Kỹ năng thuyết trình; học viên sĩ quan cấp phân đội; công tác đảng, công tác chính trị; Trường Sĩ quan Chính trị.

1. Đặt vấn đề

Kỹ năng thuyết trình giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động lãnh đạo, quản lý, giáo dục, tuyên truyền và định hướng tư tưởng. Sinh thời, Hồ Chí Minh luôn đặc biệt coi trọng công tác tuyên truyền và nghệ thuật diễn đạt. Người khẳng định: “Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm” (1). Điều đó cho thấy hiệu quả của hoạt động tuyên truyền không chỉ phụ thuộc vào nội dung mà còn phụ thuộc rất lớn vào khả năng diễn đạt, truyền cảm hứng và sức thuyết phục của người nói.

Đối với đội ngũ cán bộ chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam, kỹ năng thuyết trình là năng lực quan trọng để tiến hành công tác tuyên truyền, giáo dục, định hướng tư tưởng, xây dựng bản lĩnh chính trị và củng cố sự thống nhất trong đơn vị. Người cán bộ chính trị có kỹ năng thuyết trình tốt sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác đảng, công tác chính trị; tạo niềm tin, cổ vũ tinh thần và thúc đẩy cán bộ, chiến sĩ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Học viên sĩ quan cấp phân đội ở Trường Sĩ quan Chính trị là lực lượng trực tiếp học tập, rèn luyện để trở thành cán bộ chính trị ở đơn vị cơ sở. Trong quá trình đào tạo, học viên thường xuyên tham gia các hoạt động diễn đàn thanh niên, tọa đàm, sinh hoạt chính trị, tuyên truyền miệng, thực hành giảng bài chính trị và nhiều hoạt động tập thể khác. Đây là môi trường thuận lợi để hình thành và phát triển kỹ năng thuyết trình cho học viên. Tuy nhiên, trước yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị trong tình hình mới, hoạt động bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình cho học viên vẫn còn một số hạn chế nhất định cần tiếp tục nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện.

2. Nội dung nghiên cứu

2.1. Thực trạng bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình cho học viên sĩ quan cấp phân đội ở Trường Sĩ quan Chính trị

Những năm qua, Trường Sĩ quan Chính trị luôn quan tâm đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giáo dục, đào tạo; chú trọng bồi dưỡng kỹ năng nghề nghiệp cho học viên, trong đó có kỹ năng thuyết trình. Các chủ thể giáo dục, đào tạo đã tích cực đổi mới nội dung, hình thức, biện pháp bồi dưỡng; gắn lý luận với thực hành, chính khóa với ngoại khóa, góp phần nâng cao khả năng diễn đạt, trình bày và thuyết phục của học viên.

Thông qua các hoạt động như hội thi báo cáo viên, tuyên truyền viên, diễn đàn thanh niên, tọa đàm, sinh hoạt ngoại khóa, thực hành công tác đảng, công tác chính trị…, học viên có điều kiện vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn, từng bước hình thành phong cách trình bày, khả năng giao tiếp và xử lý tình huống trong thuyết trình. Nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy, cơ quan chức năng, khoa giáo viên, cán bộ quản lý đối với hoạt động bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình từng bước được nâng lên.

Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình cho học viên vẫn còn một số hạn chế. Nhận thức, trách nhiệm của một số tổ chức, lực lượng có mặt chưa đầy đủ; nội dung, hình thức và biện pháp bồi dưỡng ở một số thời điểm chưa thật sự linh hoạt, sát thực tiễn. Một bộ phận học viên còn thiếu tính tích cực, chủ động trong tự học tập, tự rèn luyện; khả năng diễn đạt, xử lý tình huống và phong cách trình bày trước tập thể còn hạn chế; tâm lý thiếu tự tin khi thuyết trình vẫn còn xuất hiện ở một số học viên.

Hiện nay, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp; các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị không ngừng đẩy mạnh chống phá Đảng, Nhà nước và Quân đội trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa. Điều đó đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với đội ngũ cán bộ chính trị, nhất là năng lực tuyên truyền, giáo dục, định hướng tư tưởng và kỹ năng thuyết trình. Vì vậy, việc nghiên cứu, đúc rút kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình cho học viên sĩ quan cấp phân đội ở Trường Sĩ quan Chính trị là yêu cầu cần thiết hiện nay.

2.2. Một số kinh nghiệm bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình cho học viên sĩ quan cấp phân đội ở Trường Sĩ quan Chính trị

Một là, thường xuyên nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng đối với hoạt động bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình cho học viên.

Thực tiễn cho thấy, chất lượng và hiệu quả bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình phụ thuộc rất lớn vào nhận thức và trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng tham gia. Khi các chủ thể nhận thức đúng vị trí, vai trò của kỹ năng thuyết trình thì sẽ có sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát đúng; lựa chọn nội dung, hình thức, biện pháp phù hợp và phát huy tốt trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.

Vì vậy, cần thường xuyên làm tốt công tác giáo dục, quán triệt nhằm nâng cao nhận thức cho cấp ủy, chỉ huy, cơ quan chức năng, khoa giáo viên, cán bộ quản lý và học viên về vai trò của kỹ năng thuyết trình đối với hoạt động công tác đảng, công tác chính trị và thực hiện chức trách của người cán bộ chính trị sau khi ra trường. Đồng thời, cần phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng; đề cao trách nhiệm của các lực lượng tham gia bồi dưỡng; gắn trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân với kết quả rèn luyện kỹ năng thuyết trình của học viên.

Hai là, tiến hành bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình thường xuyên, liên tục; chú trọng lựa chọn nội dung, hình thức và biện pháp phù hợp.

Bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình cho học viên đào tạo sĩ quan chính trị cấp phân đội là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, liên tục và có phương pháp tổ chức khoa học. Vì vậy, hoạt động bồi dưỡng cần được tiến hành thường xuyên, gắn chặt với quá trình học tập, rèn luyện và thực hiện nhiệm vụ của học viên; tránh biểu hiện làm theo phong trào hoặc chỉ tập trung trong từng thời điểm nhất định.

Quá trình tổ chức bồi dưỡng cần căn cứ vào đặc điểm đối tượng học viên, yêu cầu đào tạo và điều kiện thực tiễn để lựa chọn nội dung, hình thức và biện pháp phù hợp. Đồng thời, cần đổi mới nội dung, đa dạng hóa hình thức bồi dưỡng theo hướng tăng cường thực hành, phát huy tính chủ động của học viên; kết hợp chặt chẽ giữa học tập trên lớp với hoạt động ngoại khóa, diễn đàn, hội thi và thực hành nghề nghiệp.

Ba là, thường xuyên gắn bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình với các hoạt động thực tiễn của học viên

Thực tiễn giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với quá trình hình thành và phát triển kỹ năng thuyết trình của học viên đào tạo sĩ quan chính trị cấp phân đội. Thông qua các hoạt động thực tiễn, học viên có điều kiện vận dụng kiến thức đã học vào rèn luyện kỹ năng giao tiếp, diễn đạt, xử lý tình huống và nâng cao bản lĩnh trước tập thể.

Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, ở những đơn vị duy trì tốt các hoạt động như hội thi báo cáo viên, tuyên truyền viên, diễn đàn thanh niên, tọa đàm, sinh hoạt ngoại khóa, thực hành công tác đảng, công tác chính trị…, kỹ năng thuyết trình của học viên thường có sự tiến bộ rõ nét. Vì vậy, các tổ chức, lực lượng cần quan tâm tổ chức hiệu quả các hoạt động thực tiễn phục vụ bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình; đồng thời bảo đảm tốt cơ sở vật chất, phương tiện, môi trường và thời gian thực hành cho học viên.

Bốn là, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong tự học tập, tự rèn luyện và tự bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình của học viên.

Chất lượng bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình phụ thuộc trực tiếp vào tinh thần tự học tập, tự rèn luyện và ý thức phấn đấu của mỗi học viên. Hoạt động bồi dưỡng của tổ chức chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi học viên có nhận thức đúng đắn, thái độ nghiêm túc và quyết tâm cao trong quá trình rèn luyện.

Mỗi học viên cần nhận thức rõ kỹ năng thuyết trình là yêu cầu nghề nghiệp thiết yếu của người cán bộ chính trị cấp phân đội; từ đó chủ động xây dựng kế hoạch tự học tập, tự bồi dưỡng phù hợp với khả năng và yêu cầu nhiệm vụ của bản thân. Đồng thời, tích cực nghiên cứu tài liệu, học hỏi kinh nghiệm, tham gia các hoạt động ngoại khóa, diễn đàn, hội thi và thực hành nghề nghiệp để nâng cao khả năng giao tiếp, diễn đạt và xử lý tình huống trong thuyết trình.

3. Kết luận

Bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình cho học viên sĩ quan cấp phân đội ở Trường Sĩ quan Chính trị là nội dung quan trọng trong quá trình giáo dục, đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị cho Quân đội hiện nay. Đây không chỉ là quá trình trang bị kỹ năng nghề nghiệp mà còn là quá trình rèn luyện bản lĩnh chính trị, phong cách công tác và năng lực tuyên truyền, giáo dục cho học viên.

Những năm qua, hoạt động bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình ở Trường Sĩ quan Chính trị đã đạt được nhiều kết quả tích cực; nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng từng bước được nâng lên; nội dung, hình thức, biện pháp bồi dưỡng có nhiều đổi mới; kỹ năng của học viên ngày càng được cải thiện. Tuy nhiên, trước yêu cầu xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị trong tình hình mới, hoạt động này cần tiếp tục được quan tâm đổi mới đồng bộ, toàn diện và thiết thực hơn.

Những kinh nghiệm được đúc rút từ thực tiễn nếu được vận dụng linh hoạt, sáng tạo sẽ góp phần nâng cao chất lượng bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình cho học viên sĩ quan cấp phân đội ở Trường Sĩ quan Chính trị; qua đó góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị tương lai có bản lĩnh, trí tuệ, phương pháp tác phong công tác khoa học, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Hồ Chí Minh (2011), Người tuyên truyền và cách tuyên truyền, Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, tr. :191.

2. Tổng cục Chính trị (2020), Tài liệu học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020-2025, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.

3. Trường Sĩ quan Chính trị (2025), Báo cáo Tổng kết năm học 2024 - 2025, số 2478/BC-SQCT, ngày 07 tháng 8 năm 2025, Hà Nội.

4. Trường Sĩ quan Chính trị (2022), Báo cáo Tổng kết 15 năm thực hiện Chỉ thị số 17-CT/TW của Ban Bí Thư (khóa X) về “Tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền miệng trong tình hình mới tại Trường Sĩ quan Chính trị”, số 2106/BC-SQCT, ngày 14 tháng 7 năm 2022, Hà Nội.