Mở rộng chính sách đến người học tại cơ sở giáo dục tư thục
Một trong những điểm mới đáng chú ý của dự thảo là mở rộng phạm vi thụ hưởng chính sách trợ cấp đối với người học đủ điều kiện đang theo học tại các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp ngoài công lập.
Thay vì xác định đối tượng hưởng chính sách theo loại hình cơ sở đào tạo như trước đây, dự thảo chuyển sang cách tiếp cận dựa trên hoàn cảnh và đối tượng của người học. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm quyền lợi bình đẳng giữa người học tại cơ sở công lập và tư thục, đồng thời phù hợp với chủ trương xã hội hóa giáo dục của Đảng và Nhà nước.
Mức trợ cấp được điều chỉnh theo lương cơ sở
Dự thảo cũng đề xuất thay đổi cách xác định mức trợ cấp.
Theo đó, thay vì quy định bằng số tiền cố định, mức hỗ trợ sẽ được tính theo mức lương cơ sở. Cách tính mới giúp chính sách tự điều chỉnh khi Nhà nước thay đổi mức lương cơ sở, hạn chế tình trạng giá trị trợ cấp bị giảm do biến động chi phí sinh hoạt.
Bên cạnh đó, dự thảo quy định mức hưởng khác nhau đối với người học thuộc một nhóm chính sách và người học đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng ưu tiên. Quy định này nhằm phản ánh sát hơn mức độ khó khăn của từng trường hợp, giúp người học có thêm điều kiện trang trải chi phí học tập và sinh hoạt, hạn chế nguy cơ bỏ học vì khó khăn kinh tế.
Đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh chuyển đổi số
Một nội dung đáng chú ý khác là cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính.
Theo dự thảo, người học có thể nộp hồ sơ trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính hoặc trên môi trường điện tử. Đồng thời, cơ quan giải quyết sẽ khai thác thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành, thay vì yêu cầu người học phải nộp lại nhiều loại giấy tờ như trước.
Toàn bộ quy trình từ tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, phê duyệt đến chi trả được thiết kế theo hướng thống nhất, minh bạch và thuận tiện hơn.
Đặc biệt, việc chi trả trợ cấp được thực hiện theo hướng không dùng tiền mặt, góp phần giảm thủ tục, hạn chế sai sót, tăng tính công khai, minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý.
Phân cấp rõ trách nhiệm, hạn chế thất thoát ngân sách
Dự thảo cũng quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong quá trình thực hiện chính sách.
Theo đó:
- Bộ GD&ĐT hướng dẫn, kiểm tra, theo dõi và đánh giá việc thực hiện trên phạm vi cả nước.
- UBND cấp tỉnh tổ chức triển khai và bảo đảm nguồn lực theo phân cấp.
- Các cơ sở giáo dục trực tiếp thực hiện chính sách đối với người học thuộc phạm vi quản lý.
- Đối với người học tại cơ sở giáo dục tư thục, UBND cấp xã nơi người học thường trú sẽ thực hiện việc thẩm định, phê duyệt và chi trả trên cơ sở xác nhận của cơ sở giáo dục.
Việc phân cấp này được xây dựng phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, góp phần giảm khâu trung gian, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ và xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan.
Bên cạnh đó, dự thảo còn bổ sung các nguyên tắc xử lý đối với trường hợp người học thuộc nhiều diện hưởng chính sách; quy định cụ thể về tạm dừng, dừng hưởng, truy lĩnh hoặc thu hồi kinh phí nhằm hạn chế tình trạng hưởng trùng, thất thoát ngân sách và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước.
Hướng tới nền giáo dục công bằng và hiện đại
Theo Bộ GD&ĐT, việc xây dựng Nghị định nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Giáo dục và Luật Giáo dục nghề nghiệp, đồng thời thống nhất các chính sách hiện còn phân tán trong nhiều văn bản khác nhau.
Nếu được ban hành, Nghị định sẽ tạo cơ sở pháp lý thống nhất để các chính sách hỗ trợ người học được triển khai kịp thời, minh bạch và hiệu quả hơn; góp phần bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ phát triển đất nước.
Điểm đột phá lớn nhất của dự thảo không chỉ là việc mở rộng đối tượng thụ hưởng sang người học tại cơ sở giáo dục tư thục, mà còn là chuyển từ hỗ trợ theo cơ sở đào tạo sang hỗ trợ theo người học, cùng với cải cách thủ tục hành chính và chi trả không dùng tiền mặt. Đây là những thay đổi có ý nghĩa trong việc bảo đảm công bằng, minh bạch và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách an sinh trong giáo dục.
Ý kiến bạn đọc