1. Nghiên cứu & kinh nghiệm
SỬ DỤNG SƠ ĐỒ TƯ DUY TRONG  GIẢNG DẠY TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN CHO SINH VIÊN
Ngô Hồng Lâm - Học viện Chính trị khu vực III Email: [email protected] Tót tắt: Trong giáo dục hiện đại, sơ đồ tư duy đã được áp dụng rộng rãi vào giảng dạy ở nhiều môn học trong giáo dục đại học nhằm mục đích nâng cao chất lượng giảng dạy. Tuy nhiên, trong giảng dạy triết học Mác - Lênin, việc vận dụng sơ đồ tư duy vào giảng dạy cho sinh viên vẫn rất hạn chế. Bài viết phân tích sự cần thiết của sơ đồ tư duy trong việc giảng dạy triết học Mác - Lênin cho sinh viên, từ đó đề xuất quy trình xây dựng và cách thức sử dụng sơ đồ tư duy trong giảng dạy môn triết học Mác - Lênin. Qua nghiên cứu tác giả nhận thấy giảng viên có thể áp dụng sơ đồ tư duy vào giảng dạy Triết học Mác - Lênin trong các tiết dạy lý thuyết hay trong thảo luận, bên cạnh đó có thể sử dụng sơ đồ tư duy để kiểm tra và đánh giá sinh viên. Các đề xuất của tác giả có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy môn triết học Mác - Lênin cho sinh viên Từ khóa: Triết học Mác - Lênin; sơ đồ tư duy; phương pháp giảng dạy; nâng cao chất lượng giảng dạy.
 Lê Hoàng Quân -  Trường Đại học Đồng Nai Lê Thị Kim Ngọc - Trường THCS Phước Thiền. Tóm tắt: Nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc thiết lập phương trình từ tình huống thực tiễn và thường phụ thuộc vào các bước giải mang tính thủ tục. Về mặt lý luận, các nghiên cứu trước đây chỉ ra hiệu quả riêng lẻ của thẻ đại số, chiến lược làm việc ngược lại và giáo dục toán thực tiễn trong phát triển tư duy đại số và năng lực giải quyết vấn đề, nhưng chưa có nghiên cứu kết hợp đồng thời các tiếp cận này trong cùng một mô hình dạy học. Việc kết hợp các cách tiếp cận trên góp phần nâng cao kết quả học tập, thúc đẩy sự chuyển biến trong tư duy đại số và cải thiện nhận thức, thái độ học toán của học sinh. Kết quả khẳng định ý nghĩa của dạy học theo định hướng giải quyết vấn đề trong phát triển năng lực toán học cho học sinh trung học cơ sở, đồng thời gợi mở hướng mở rộng nghiên cứu với quy mô và thời gian can thiệp lớn hơn nhằm đánh giá tác động lâu dài của các biện pháp sư phạm này. Từ khóa: phương trình bậc nhất một ẩn; dạy học giải toán; thiết kế hoạt động; học sinh trung học cơ sở; năng lực giải quyết vấn đề toán học.
Trần Tính - Trường Đại học Nguyễn Huệ Gmail:[email protected] Tóm tắt: Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số đang tác động mạnh mẽ đến tất cả các lĩnh vực, trong đó có giáo dục quân sự. Hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên tại các trường quân sự đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao trình độ lý luận, kỹ năng thực hành và năng lực sáng tạo. Bài viết phân tích thực trạng ứng dụng chuyển đổi số trong nghiên cứu khoa học của học viên, chỉ ra những khó khăn, thách thức, đồng thời đề xuất các giải pháp đổi mới phương pháp nghiên cứu, nâng cao hiệu quả học tập và rèn luyện. Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc tích hợp công nghệ số vào hoạt động nghiên cứu khoa học không chỉ nâng cao chất lượng học thuật mà còn phát triển kỹ năng mềm, tư duy phản biện và năng lực tự chủ của học viên Từ khóa: Chuyển đổi số, nghiên cứu khoa học, học viên, nhà trường quân sự, đổi mới phương pháp.
                                                            GS. TSKH. NGND Nguyễn Mậu Bành   Mở đầu: Đất nước Việt Nam có 4000 năm văn hiến. Trải qua hàng nhiều thế kỷ bị xâm lược của các thế lực Phương Bắc và Phương Tây, nhưng đất nước Việt Nam vẫn tồn tại và phát triển về kinh tế, ngôn ngữ, văn hóa và đang bước vào kỷ nguyên vươn mình phát triển vì con người bằng tri thức, trong đó phát triển giáo dục là một đòn bẩy. Để nâng cao lòng tự tôn dân tộc, phát huy truyền thống nhiều loại hình bảo tàng quốc gia, bảo tàng chuyên ngành đã được thành lập trên cả nước. Riêng lĩnh vực giáo dục chỉ mới có ghi nhận lịch sử bằng các phòng truyền thống của ngành hoặc tại cơ sở trường học. Mong ước của người viết và của nhiều bạn bè, nhà khoa học, của đồng nghiệp là Việt Nam cần có một Bảo tàng quốc gia về giáo dục chính quy và phi chính quy, chính thức và phi chính thức đã đào tạo nên các bậc danh nhân tên tuổi còn lưu đời: Chu Văn An, Nguyễn Trãi, Lê Quý Đôn, Nguyễn Bỉnh Khiêm, ...
ThS. Mai Thị Mai - Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam. Email: [email protected] TS. Đặng Văn Hải - Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An. Email: [email protected]   Tóm tắt: Bài viết tập trung phân tích quá trình triển khai phát triển kỹ năng số cho học sinh phổ thông tại Hoa Kỳ, trên cơ sở đó đề xuất bài học kinh nghiệm phù hợp cho Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng thuật – so sánh, dựa trên phân tích chính sách và quá trình giáo dục kỹ năng số cho học sinh phổ thông ở Hoa Kỳ. Kết quả cho thấy Hoa Kỳ đã kiến tạo hệ sinh thái giáo dục số nhất quán ở từ tiểu học cho tới trung học phổ thông: chuẩn hóa mục tiêu theo khối lớp; triển khai lớp học kết hợp, mô hình 1:1; tích hợp công dân số và an toàn – đạo đức số; thúc đẩy tư duy tính toán, khoa học máy tính và năng lực dữ liệu/AI có trách nhiệm. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở tham khảo cho Việt Nam trong việc xây dựng lộ trình, thiết kế các hoạt động giáo dục kỹ năng số, nâng cao năng lực giáo viên, đầu tư hạ tầng và quản trị dữ liệu giáo dục nhằm phát triển kỹ năng số ở học sinh trong bối cảnh hiện nay đạt hiểu quả. Từ khóa: kỹ năng số, học sinh phổ thông, giáo dục Hoa Kỳ, định hướng cho Việt Nam
TCGCVN - Trong những năm gần đây, vấn đề dạy thêm, học thêm luôn là đề tài nóng, thu hút sự quan tâm của dư luận xã hội. Mặc dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành nhiều văn bản nhằm siết chặt quản lý, đặc biệt là Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT, song thực tế cho thấy tình trạng “lách luật” trong hoạt động dạy thêm, học thêm vẫn diễn ra khá phổ biến ở nhiều địa phương. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về khoảng cách giữa quy định pháp lý và việc tổ chức thực hiện trên thực tế như thế nào.
PGS.TS Trần Đình Tuấn – Viện Nghiên cứu hợp tác phát triển giáo dục   Tóm tắt: Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số, Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ về an ninh phi truyền thống, trong đó “cách mạng màu” là một dạng biến thể tinh vi của chiến lược “diễn biến hòa bình” mà các thế lực thù địch sử dụng nhằm tác động đến hệ thống chính trị, tư tưởng, và đặc biệt là lĩnh vực giáo dục – nơi hình thành hệ giá trị, nhân cách và niềm tin thế hệ trẻ. Bài viết tập trung phân tích bản chất, biểu hiện và nguy cơ xâm nhập của “cách mạng màu” trong môi trường giáo dục, đồng thời đề xuất các giải pháp nhận diện sớm, phòng ngừa và đấu tranh hiệu quả nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin chính trị – xã hội trong giáo dục Việt Nam hiện nay. Từ khóa: Cách mạng màu; giáo dục; an ninh tư tưởng; phòng chống; Việt Nam.
TCGCVN - Ngày 14/01/2026, tại Cung Trí thức Thành phố Hà Nội, Đại hội lần thứ Nhất Hiệp hội Sách Giáo dục và Học liệu Điện tử Việt Nam, nhiệm kỳ 2025 - 2030, sẽ chính thức được tổ chức. Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu sự ra đời của một tổ chức xã hội - nghề nghiệp hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực sách giáo dục và học liệu điện tử, đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong kỷ nguyên số.
Khoa Ngôn ngữ Pháp, Đại học Phenikaa Email: [email protected]   Tóm tắt: Truyện Kiều của Nguyễn Du là một tác phẩm tiêu biểu, thể hiện đặc trưng phong phú của văn học Việt Nam qua ngôn ngữ thơ tinh tế và hình ảnh văn hóa đặc sắc. Gồm 3.254 câu thơ lục bát, tác phẩm sử dụng đa dạng thành ngữ, tục ngữ, điển cố lịch sử và các biện pháp tu từ, trong đó nổi bật là hệ thống ẩn dụ liên quan đến bốn mùa. Bài viết này tập trung khảo sát hình ảnh ẩn dụ về mùa, chủ yếu là mùa xuân, nhằm phân tích giá trị ngôn ngữ và ý nghĩa văn hóa mà chúng mang lại trong mạch truyện. Kết quả nghiên cứu cho thấy chủ đề về mùa là một yếu tố phổ quát trong văn học thế giới, vì nó phản ánh sâu sắc những trải nghiệm của con người. Qua việc phân tích kỹ lưỡng các ẩn dụ mùa xuân trong Truyện Kiều, bài viết làm sáng tỏ nhiều tầng nghĩa phong phú như tuổi trẻ, tình yêu, vẻ đẹp và dòng chảy của thời gian. Đồng thời, bằng cách đối chiếu với truyền thống văn học phương Đông và phương Tây, nghiên cứu chỉ ra ý nghĩa vừa phổ quát vừa mang tính bối cảnh đặc thù của các ẩn dụ về mùa xuân, góp phần làm sâu sắc thêm nhận thức về nghệ thuật ngôn từ của Nguyễn Du cũng như giá trị văn hóa của tác phẩm. Từ khóa: Nguyễn Du, ẩn dụ, mùa, văn học Việt Nam, ngôn ngữ.
Quách Hồng Hồng - Trường Đại học Phenikaa Email: [email protected]   Tóm tắt: Nghiên cứu này tập trung vào khảo sát mức độ tương đương ngữ nghĩa giữa các quán dụng ngữ tiếng Hàn chứa yếu tố “손” (tay) và các cách diễn đạt tiếng Việt có yếu tố “tay”. Dựa trên 124 quán dụng ngữ được trích từ Đại từ điển Quốc ngữ Chuẩn của Hàn Quốc, chúng tôi phân loại và liên hệ với các cách diễn đạt tương ứng trong tiếng Việt theo ba mức độ: tương đương hoàn toàn về hình thức và ý nghĩa, tương đương một phần (về hình thức hoặc ý nghĩa). Kết quả phân tích cho thấy có nhiều điểm tương đồng về mặt biểu tượng và tư duy hình tượng, khi “tay” trong cả hai ngôn ngữ đều đại diện cho hành động, kỹ năng, cảm xúc, quyền lực và quan hệ xã hội. Đồng thời, bài viết cũng chỉ ra những khác biệt trong văn hóa và tư duy ngôn ngữ của hai nước. Từ khóa: Quán dụng ngữ, tiếng Hàn, tay, mức độ tương đương
Tác giả: Đại uý Phan Huy Đức; Binh nhất Nguyễn Hoàng Quân Đơn vị: Tiểu đoàn 1, Trường Sĩ quan Lục quân 2   Tóm tắt: “Khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc” của học viên các trường Quân đội chịu tác động của nhiều yếu tố, nhất là xu thế toàn cầu hóa, tác động của mặt trái kinh tế thị trường và sự chống phá của các thế lực thù địch. Vì vậy, giáo dục khát vọng xây dựng phát triển đất nước cho học viên trong các trường quân đội là yêu cầu quan trọng, là trách nhiệm của nhà trường, Quân đội và hệ thống chính trị. Trên cơ sở làm rõ những nội dung đặt ra trong giáo dục khát vọng phát triển đất nước phồn vinh hạnh phúc cho học viên, tác giả đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao chất lượng, hiểu quả giáo dục nội dung này đối với học viên các trường Quân đội trong giai đoạn hiện nay. Từ khóa: Khát vọng phát triển đất nước phồn vinh hạnh phúc, cống hiến; lòng yêu nước; giáo dục.
TCGCVN. Chiều ngày 10/01/2026, tại phường Đông Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng, Câu lạc bộ Blue Sky trực thuộc Đoàn Phân hiệu Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam đã tổ chức thành công chương trình tình nguyện “Gắn kết yêu thương - Đong đầy hạnh phúc” lần thứ 6/2026. Đây là hoạt động thiện nguyện giàu ý nghĩa nhân văn, hướng tới cộng đồng, góp phần sẻ chia khó khăn, mang đến niềm vui và hơi ấm yêu thương cho người dân và các em thiếu nhi vùng cao.
PGS.TS. Tô Bá Trượng - Viện Nghiên cứu hợp tác phát triển giáo dục   1. Mở đầu Ngày 2 tháng 9 năm 1945, đất nước Việt Nam bước sang một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập, tự do. Và chỉ ít ngày sau, vào dịp khai giảng đầu tiên của nền giáo dục cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư cho học sinh cả nước. Bức thư không dài nhưng hàm chứa những tư tưởng giáo dục sâu sắc, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Bác đối với thế hệ trẻ – chủ nhân tương lai của đất nước. Dù đã gần 80 năm trôi qua, những giá trị trong bức thư vẫn còn nguyên vẹn, mang tính định hướng và truyền cảm hứng mạnh mẽ trong kỷ nguyên phát triển, vươn mình của dân tộc Việt Nam hôm nay.
TS. Trần Văn Hiếu -ThS. Võ Phú Hữu - Đại học Cần Thơ Tóm tắt: Bài viết phân tích hiện tượng bẫy thu nhập trung bình trong tiến trình phát triển kinh tế, tập trung làm rõ kinh nghiệm vượt bẫy của Nhật Bản và Hàn Quốc. Thông qua phân tích vai trò của Nhà nước, chính sách công nghiệp chủ động, đầu tư vào giáo dục – đào tạo và đổi mới sáng tạo, nghiên cứu chỉ ra các động lực then chốt giúp nâng cao năng suất và giá trị gia tăng. Trên cơ sở đó, bài viết đánh giá thực trạng phát triển của Việt Nam trong bối cảnh đang ở ngưỡng thu nhập trung bình. Kết quả nghiên cứu cung cấp các hàm ý chính sách quan trọng nhằm hỗ trợ Việt Nam tránh nguy cơ mắc kẹt trong bẫy thu nhập trung bình. Từ khóa: Bẫy thu nhập trung bình; Chính sách công nghiệp; Đổi mới sáng tạo; Vốn nhân lực; Phát triển kinh tế.
TCGCVN - Bộ GD&ĐT vừa công bố dự thảo Quyết định phê duyệt Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân và dự thảo Quyết định phê duyệt Khung trình độ quốc gia Việt Nam trên Cổng thông tin điện tử của Bộ để lấy ý kiến góp ý theo quy định.
Nguyễn Thế Cường - Trường Đại học Nguyễn Huệ Email: [email protected] Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, học tập của người lớn ngày càng trở nên đa dạng, linh hoạt và gắn liền với công nghệ. Bài viết phân tích những quan điểm và đóng góp của PGS, TS Tô Bá Trượng trong cuốn sách “Học tập của người lớn trong kỷ nguyên số” (NXB Tri thức, 2025), đồng thời làm nổi bật các xu hướng, cơ hội và thách thức đối với học tập người lớn trong kỷ nguyên số. Qua đó, bài viết cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc phát triển các chương trình đào tạo, nâng cao năng lực và thúc đẩy học tập suốt đời. Từ khóa: Học tập người lớn, kỷ nguyên số, học tập suốt đời, chuyển đổi số, công nghệ giáo dục.
TS. Trần Văn Hiếu, ThS. Võ Phú Hữu - Đại học Cần Thơ Tóm tắt: Bài viết phân tích vai trò tất yếu của trí tuệ nhân tạo trong tiến trình đổi mới giáo dục hiện đại ở Việt Nam gắn với chuyển đổi số quốc gia. Trên cơ sở các văn kiện của Đảng và Nhà nước, bài viết làm rõ thực trạng, định hướng và yêu cầu đặt ra đối với việc ứng dụng AI trong giáo dục. Đặc biệt, bài viết nhấn mạnh đạo đức và trách nhiệm như điều kiện tiên quyết nhằm bảo đảm AI phục vụ con người và các giá trị nhân văn. Từ đó, đề xuất các giải pháp về thể chế, phát triển nguồn nhân lực và cơ chế giám sát. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định chính sách AI trong giáo dục Việt Nam. Từ khóa: Trí tuệ nhân tạo; giáo dục; đạo đức AI; chuyển đổi số; Việt Nam.
TS Phạm Văn Long - ThS Phạm Văn Định - Trường Đại học Chính trị   Tóm tắt: Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục – đào tạo trong quân đội, việc đổi mới phương pháp giảng dạy các môn lý luận chính trị nói chung, môn Chủ nghĩa xã hội khoa học nói riêng là yêu cầu cấp thiết. Bài viết phân tích thực trạng, chỉ ra những hạn chế trong phương pháp giảng dạy truyền thống, đồng thời đề xuất các giải pháp đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy, góp phần hình thành bản lĩnh chính trị, thế giới quan khoa học, niềm tin và động lực cách mạng cho học viên Trường Sĩ quan Chính trị trong giai đoạn hiện nay. Từ khóa: Đổi mới phương pháp giảng dạy, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Sĩ quan chính trị, giáo dục lý luận chính trị, Trường Sĩ quan Chính trị.
Hoàng Văn Hoạt - Khoa Anh văn, Trường Đại học Phenikaa Email: [email protected]   Tóm tắt: Bài báo này phân tích vai trò ngày càng quan trọng của trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là các mô hình ngôn ngữ lớn (Large Language Models – LLMs) như GPT-3 và GPT-4, trong lĩnh vực dịch thuật và giảng dạy ngôn ngữ. Với khả năng xử lý ngữ cảnh phức tạp và tạo sinh văn bản tự nhiên, các mô hình này đã mở ra nhiều cơ hội trong việc hỗ trợ người học phát triển kỹ năng ngôn ngữ và dịch thuật. Tuy nhiên, sự xuất hiện của AI cũng tạo nên những phản ứng đa chiều trong giới học thuật. Một số nghiên cứu nhấn mạnh tiềm năng tích hợp AI có kiểm soát nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo, trong khi các nghiên cứu khác cảnh báo về nguy cơ suy giảm năng lực tư duy phản biện và ngôn ngữ nếu lạm dụng công nghệ. Trên cơ sở đó, bài báo đề xuất một hướng tiếp cận chiến lược trong thiết kế mô hình giảng dạy tích hợp AI, chú trọng phát triển kỹ năng hậu kiểm, tư duy phản biện và năng lực văn hóa, nhằm đảm bảo sự cân bằng giữa khai thác lợi ích công nghệ và phát triển toàn diện năng lực dịch thuật của người học. Từ khóa: Trí tuệ nhân tạo (AI); Mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs); Dịch máy; Giảng dạy ngôn ngữ; Xử lý ngữ cảnh
 (TCGCVN - Ngày 26/12/2025, Bộ GD&ĐT đã ban hành Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT, công bố lựa chọn bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” (Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam) làm bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc từ năm học 2026–2027.
Nguyễn Thuý Yên, Đinh Diệu Anh Khoa Ngôn ngữ Pháp - Đại học Phenikaa, Hà Nội Email: [email protected] [email protected] Tóm tắt: Những năm gần đây, việc ứng dụng công nghệ đã trở nên thiết yếu trong hoạt động giáo dục và đào tạo. Nghiên cứu của các tác giả trong bài này cho thấy việc ứng dụng Quizizz vào giờ dạy thực hành biên - phiên dịch cho sinh viên ngành ngôn ngữ Pháp đã nhận được những phản hồi rất tích cực từ cả hai phía: người dạy và người học. Căn cứ vào kết quả và các đánh giá tích cực từ nghiên cứu này, tác giả đưa ra đề xuất áp dụng Quizizz trong giảng dạy biên - phiên dịch cũng như nêu các khuyến nghị nhằm tối ưu hóa việc lắp đặt phòng lab luyện thực hành dịch trực tuyến tại các khoa đào tạo thuộc khối ngành Ngoại ngữ- Khoa học xã hội- Đại học Phenikaa. Từ khoá: Quizizz, giảng dạy biên- phiên dịch, ứng dụng công nghệ thông tin, phòng lab.
TCGCVN - Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa đăng tải dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT ngày 30/12/2024 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quy định về dạy thêm, học thêm để lấy ý kiến góp ý của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ GD&ĐT.
TS Hồ Thị Hồng Cúc - Khoa Giáo dục Chính trị và quản lý giáo dục, Trường Đại học Đồng Tháp Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số và đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, giảng dạy lý luận chính trị trong các cơ sở giáo dục đại học đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ. Đội ngũ giảng viên lý luận chính trị giữ vai trò quan trọng trong việc truyền bá nền tảng tư tưởng của Đảng, định hướng nhận thức và hành động cho sinh viên. Bài viết phân tích những yêu cầu mới đặt ra đối với đội ngũ giảng viên lý luận chính trị trong kỷ nguyên số, đồng thời đánh giá khái quát thực trạng đội ngũ hiện nay. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu giảng dạy lý luận chính trị trong giai đoạn hiện nay. Từ khóa: giảng viên lý luận chính trị; chuyển đổi số; kỷ nguyên vươn mình; giáo dục đại học; phát triển đội ngũ.
PGS.TS Trần Đình Tuấn - Viện Nghiên cứu hợp tác phát triển giáo dục   Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số toàn diện của xã hội, việc xây dựng và phát triển văn hóa học đường trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm góp phần hình thành và bồi dưỡng đạo đức, nhân cách cho thế hệ trẻ. Bài viết phân tích vai trò của giáo dục văn hóa học đường trong việc hình thành các giá trị đạo đức, nhân văn, lối sống tích cực cho học sinh, sinh viên; đồng thời chỉ ra những thách thức của kỷ nguyên số đối với quá trình này. Từ đó, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục văn hóa học đường, góp phần phát triển toàn diện nhân cách học sinh, sinh viên trong bối cảnh mới. Từ khóa: văn hóa học đường, đạo đức, nhân cách, học sinh, sinh viên, kỷ nguyên số, chuyển đổi số trong giáo dục.
Nguyễn Thị Hồng Phượng - Trường Đại học Nguyễn Huệ Gmail: [email protected] Tóm tắt: Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và quá trình chuyển đổi số đang diễn ra sâu rộng, giáo dục – đào tạo trong Quân đội đứng trước yêu cầu đổi mới toàn diện về nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học. Đội ngũ giảng viên, trong đó có nữ giảng viên, giữ vai trò trực tiếp quyết định chất lượng và hiệu quả chuyển đổi số ở Nhà trường Quân đội. Bài viết phân tích yêu cầu đặt ra đối với nữ giảng viên trong quá trình chuyển đổi số giáo dục – đào tạo, đánh giá thực trạng tham gia chuyển đổi số của nữ giảng viên ở Nhà trường Quân đội hiện nay, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của nữ giảng viên, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội trong tình hình mới. Từ khóa: Nữ giảng viên; chuyển đổi số; giáo dục – đào tạo; Nhà trường Quân đội.
PGS.TS Tô Bá Trượng - Viện Nghiên cứu hợp tác phát triển giáo dục   1. Mở đầu Chủ tịch Hồ Chí Minh, người lãnh đạo vĩ đại của dân tộc Việt Nam, không chỉ được biết đến như một nhà cách mạng kiệt xuất, mà còn là biểu tượng của sự minh triết, sự sáng suốt trong tư duy và hành động. Minh triết của Hồ Chí Minh không chỉ thể hiện qua những chiến lược lãnh đạo tài tình, mà còn ẩn chứa trong tư tưởng nhân văn sâu sắc, tầm nhìn xa trông rộng và lối sống giản dị mà giàu triết lý. Những giá trị ấy không chỉ đã dẫn dắt dân tộc Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành độc lập và xây dựng đất nước, mà còn để lại cho hậu thế một di sản vô giá về trí tuệ và đạo đức. Minh triết của Người là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống văn hóa Á Đông và tinh hoa của tri thức hiện đại, là kim chỉ nam cho mọi hành động, hướng tới một xã hội công bằng, tự do, hạnh phúc.
PGS. TS Nguyễn Gia Cầu - Tổng biên tập Tạp chí Giáo chức Việt Nam   Tóm tắt: Trên cơ sở cắt nghĩa, phân tích, luận giải một số cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn của yêu cầu đổi mới vai trò người học trong cơ chế dạy học mới, bài viết khẳng định: Đổi mới vai trò của người học không chỉ là yêu cầu mang tính phương pháp, mà còn là sự thay đổi về nhận thức, văn hóa và triết lý giáo dục. Điều này góp phần bồi dưỡng, hình thành những công dân học tập suốt đời, có tư duy độc lập, năng lực thích ứng cao và bản lĩnh trong kỷ nguyên số, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của xã hội hiện đại. Từ khóa: Cơ sở lí luận, cơ sở thực tiễn; đổi mới vai trò người học; cơ chế dạy học mới. Nhận bài: 10/12/2025; Biên tập: 11/12/2025; Phản biện: 14/12/2025; Duyệt đăng: 25/12/2025.
TCGCVN - Trong hệ thống đào tạo giáo viên ngành giáo dục mầm non của trường Đại học Hải Dương, Trường mầm non Thực hành Hoa Sen giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là nơi kết nối giữa lý thuyết sư phạm và thực tiễn nghề nghiệp. Được thành lập vào tháng 4 năm 2014, trải qua gần 12 năm xây dựng và trưởng thành, nhà trường không ngừng nỗ lực vượt qua khó khăn, từng bước hoàn thiện về tổ chức, đội ngũ và chất lượng chăm sóc - giáo dục trẻ. Đây chính là một mô hình tiêu biểu cho định hướng đào tạo gắn học với hành, nơi sinh viên vừa học nghề, vừa từng bước làm quen và trưởng thành trong môi trường giáo dục mầm non thực tế.
Trần Thị Thanh Hải - Trường Đại học Nguyễn Huệ Gmail: [email protected]   Tóm tắt: Hành vi vi phạm pháp luật trong lứa tuổi thanh niên học đường có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp trong bối cảnh xã hội hiện nay. Từ góc nhìn tâm lý học, bài báo phân tích các đặc điểm phát triển tâm lý, nhu cầu – động cơ, ảnh hưởng nhóm bạn bè, áp lực học tập – xã hội, cùng sự định hướng giá trị chưa đầy đủ, nhằm lý giải cơ sở hình thành hành vi vi phạm pháp luật. Kết quả phân tích cho thấy hành vi lệch chuẩn của học sinh, sinh viên không chỉ bắt nguồn từ cá nhân mà còn từ môi trường giáo dục, gia đình và xã hội. Bài báo đề xuất một số định hướng nhằm góp phần phòng ngừa và giảm thiểu các hành vi vi phạm pháp luật trong nhà trường. Từ khóa: Tâm lý lứa tuổi; thanh niên học đường; hành vi vi phạm pháp luật; lệch chuẩn xã hội; tâm lý học đường.
TCGCVN – Buổi sáng ngày 30/12/2025, tại Hội trường Nhà khách Trung ương, số 8 Chu Văn An, Ba Đình, Hà Nội, Hội CGC cơ quan Bộ GD&ĐT đã tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề: “Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng trong các có sở giáo dục”.
PGS.TS Trần Đình Tuấn – Viện Nghiên cứu hợp tác phát triển giáo dục TS Nguyễn Thị Kim Oanh – Viện Nghiên cứu Danh nhân   Tóm tắt: Hội thảo khoa học là diễn đàn quan trọng để trao đổi, thảo luận và phát triển tri thức, góp phần kết nối giới học thuật với thực tiễn xã hội. Tuy nhiên, việc lan tỏa các giá trị của hội thảo khoa học vào đời sống thực tiễn vẫn còn hạn chế do thiếu chiến lược truyền thông, ứng dụng và kết nối sau hội thảo. Bài viết tập trung phân tích ý nghĩa, thực trạng, đề xuất các giải pháp và giới thiệu cách làm mới của một hội thảo gần đây, nhằm tăng cường khả năng lan tỏa giá trị của hội thảo khoa học trong môi trường giáo dục, nghiên cứu và quản lý. Những giải pháp và cách làm này hướng đến việc phát huy vai trò của hội thảo như một công cụ chuyển giao tri thức, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học. Từ khóa: hội thảo khoa học, lan tỏa giá trị, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Danh nhân, Thi hào, Giá trị di sản.
PGS.TS Tô Bá Trượng - Viện Nghiên cứu hợp tác phát triển giáo dục   Tóm tắt: Chuyển đổi số nông thôn là một trong những nội dung trọng tâm của quá trình xây dựng nông thôn mới và phát triển bền vững ở Việt Nam hiện nay. Bài viết tập trung phân tích cơ sở lý luận về chuyển đổi số nông thôn theo hướng tiếp cận bao trùm, coi người dân nông thôn là chủ thể trung tâm của quá trình chuyển đổi. Trên cơ sở tổng hợp kinh nghiệm quốc tế và phân tích một số mô hình, kết quả triển khai thực tiễn tại các địa phương ở Việt Nam, bài viết chỉ ra những kết quả bước đầu, đồng thời làm rõ các hạn chế, bất cập trong việc triển khai chính sách chuyển đổi số nông thôn hiện nay. Từ đó, bài viết nhấn mạnh rằng chuyển đổi số nông thôn không thể thành công nếu thiếu yếu tố bao trùm, đặc biệt là bảo đảm khả năng tiếp cận, năng lực sử dụng và lợi ích thực chất của người dân. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số định hướng và hàm ý chính sách nhằm thúc đẩy chuyển đổi số nông thôn theo hướng hiệu quả, bền vững và không để ai bị bỏ lại phía sau. Từ khóa: Chuyển đổi số nông thôn; chuyển đổi số bao trùm; nông thôn mới; khoảng cách số; chính sách chuyển đổi số.
GS. TS Nguyễn Văn Tài - Nguyên Phó GĐ Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng   Tóm tắt: Giáo dục giữ vai trò quyết định đối với sự phát triển của con người và tiến bộ xã hội. Tư tưởng của Mác – Lênin và Hồ Chí Minh đều khẳng định vị trí nền tảng của giáo dục trong xây dựng chế độ mới và phát triển con người toàn diện. Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn coi giáo dục – đào tạo là quốc sách hàng đầu, gắn với từng giai đoạn cách mạng từ kháng chiến, thống nhất đất nước, Đổi mới, đến hội nhập quốc tế và thời đại chuyển đổi số. Quá trình phát triển này tuân theo những quy luật khách quan, phản ánh mối quan hệ biện chứng giữa giáo dục với chính trị, kinh tế, khoa học – công nghệ, xã hội và con người: Thứ nhất, giáo dục gắn chặt với đường lối chính trị và mục tiêu phát triển đất nước, được cụ thể hóa qua các nghị quyết của Đảng và định hướng xây dựng con người mới. Thứ hai, giáo dục biến đổi theo nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội, nhất là trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Thứ ba, giáo dục chịu tác động mạnh mẽ của tiến bộ khoa học – công nghệ, đặc biệt là chuyển đổi số và Cách mạng công nghiệp 4.0. Thứ tư, giáo dục hướng tới phát triển con người Việt Nam toàn diện về phẩm chất và năng lực. Thứ năm, giáo dục gắn liền với quá trình xã hội hóa, huy động sự tham gia của toàn xã hội. Việc nhận diện và vận dụng các quy luật này có ý nghĩa quan trọng trong hoạch định chính sách và đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục – đào tạo, nhằm thực hiện khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong giai đoạn mới. Từ khóa: quy luật, phát triển giáo dục, bối cảnh mới, xã hội hóa giáo dục
Nguyễn Thị Huệ Học viện Chính trị khu vực I, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Email: [email protected] Tóm tắt: Độc lập, tự chủ và hợp tác quốc tế là tư duy nổi bật trong tư tưởng Hồ Chí Minh, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt đường lối cách mạng, đường lối đối ngoại thời kì đổi mới của Đảng và Nhà nước ta. Hiện nay, tình hình quốc tế đang có sự chuyển biến nhanh chóng, phức tạp, yêu cầu về giữ vững độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế được đặt ra với sự quan tâm đặc biệt. Bài viết tập trung phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập, tự chủ, hợp tác quốc tế và sự vận dụng của Đảng và Nhà nước Việt Nam hiện nay. Từ khóa: Tư tưởng Hồ Chí Minh; độc lập, tự chủ; hợp tác quốc tế; Đảng Cộng sản Việt Nam; Nhà nước Việt Nam.
Trần Tính Trường Đại học Nguyễn Huệ Email:[email protected] Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, Trí tuệ Nhân tạo (AI) đang trở thành công cụ quan trọng hỗ trợ hoạt động dạy – học trong giáo dục đại học. Các ứng dụng như trợ lý học tập thông minh, hệ thống gợi ý cá nhân hóa, phân tích dữ liệu học tập hay chatbot giáo dục góp phần nâng cao hiệu quả tự học và năng lực nghiên cứu của sinh viên. Tuy nhiên, việc ứng dụng AI cũng đặt ra nhiều thách thức liên quan đến đạo đức học thuật, tính phụ thuộc công nghệ, nguy cơ sai lệch thông tin và khoảng cách năng lực số giữa các nhóm sinh viên. Bài báo tập trung phân tích các cơ hội và thách thức của AI đối với quá trình học tập trong bối cảnh giáo dục số, từ đó đề xuất gợi ý nhằm giúp sinh viên khai thác AI hiệu quả, có trách nhiệm và bền vững. Từ khóa: Trí tuệ nhân tạo; giáo dục số; sinh viên; học tập; chuyển đổi số; hỗ trợ học tập.