DẠY THÊM – HỌC THÊM Ở TRƯỜNG THCS BA ĐÌNH (HÀ NỘI): CẦN NHÌN NHẬN LẠI ĐỂ BẢO VỆ CÔNG LÝ VÀ NHÂN VĂN TRONG GIÁO DỤC

Nữ Hiệu trưởng rơi vào vòng lao lý?

TCGCVN - Hơn mười năm gắn bó với sự nghiệp “trồng người”, bà Nguyễn Thị Bình – nguyên Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình, quận Ba Đình, Hà Nội, không thể ngờ rằng, công việc quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm theo đúng hướng dẫn của cơ quan quản lý giáo dục lại trở thành nguyên nhân khiến bà vướng vòng lao lý suốt nhiều năm.

 Điều khiến dư luận băn khoăn là trước khi bị khởi tố, cả UBND TP. Hà Nội và UBND quận Ba Đình đều đã có văn bản khẳng định: những hạn chế, sai sót trong công tác quản lý của nhà trường không có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự. Thậm chí, việc thu tiền dạy thêm ở mức 15.000 đồng/tiết/học sinh được khẳng định không trái pháp luật tại thời điểm đó. Vậy, điều gì đã khiến một người thầy vướng vào vòng lao lý?

Nhiều lần trả hồ sơ, điều tra bổ sung dấu hiệu của sự lúng túng pháp lý.

Theo cáo trạng ngày 9/11/2024 của Viện Kiểm sát nhân dân quận Ba Đình (cũ), năm học 2013-2014, Trường THCS Ba Đình thu tiền dạy thêm, học thêm ở mức 15.000 đồng/tiết, cao hơn mức trần quy định trong Quyết định 22/2013/QĐ-UBND của UBND TP. Hà Nội.

Từ tháng 12/2013 đến tháng 5/2014, nhà trường thu hơn 2,16 tỷ đồng cho hoạt động này. Cơ quan tố tụng cho rằng số thu “vượt trần” so với quy định là hơn 1,09 tỷ đồng và quy kết đây là thiệt hại đối với phụ huynh. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là vụ án này đã trải qua 2 lần Tòa án trả hồ sơ để điều tra bổ sung, với tổng cộng 3 bản kết luận điều tra, cho thấy sự lúng túng trong việc định tội. Mới đây nhất, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Hà Nội vẫn giữ nguyên quan điểm buộc tội như trước. Cơ quan hành chính lại cho rằng: Sai sót quản lý nhưng không phải tội phạm

Vụ việc bắt đầu từ đơn tố cáo của một giáo viên cũ trong trường đã nhiều năm liền gửi tới UBND quận Ba Đình, UBND TP. Hà Nội. Các cơ quan thanh tra, kiểm tra đã vào cuộc và không kết luận có dấu hiệu hình sự. Kết luận thanh tra của UBND quận Ba Đình năm 2016 nêu rõ:Nhà trường được cấp phép dạy thêm, học thêm đúng quy định; tổ chức dạy thêm theo nguyên tắc tự nguyện.

 Việc thu 15.000 đồng/tiết áp dụng cho lớp 10-20 học sinh là cao hơn mức tối đa quy định, cần rút kinh nghiệm và khắc phục.

Có thiếu sót khi một phần nguồn thu chưa đưa vào sổ sách kế toán đầy đủ. Tuy nhiên, tất cả đều dừng lại ở mức yêu cầu kiểm điểm, khắc phục không có kiến nghị truy cứu trách nhiệm hình sự. UBND TP. Hà Nội thậm chí từng ra thông báo không thụ lý giải quyết lại vì vụ việc đã được giải quyết đúng quy định.

Từ “khuyết điểm quản lý” đến “tội hình sự” ranh giới mong manh và hệ lụy

Với ngành giáo dục, câu chuyện này không chỉ là vụ án của một cá nhân. Nó là lời cảnh báo về nguy cơ hình sự hóa các quan hệ hành chính, chuyên môn trong nhà trường, đặc biệt trong những vấn đề vốn thuộc phạm vi điều chỉnh của các văn bản chuyên ngành, như dạy thêm, học thêm. Nếu mọi sai sót quản lý đều có thể bị đẩy thành án hình sự, sẽ không ít nhà giáo, cán bộ quản lý rơi vào tâm thế e dè, lo sợ, từ đó triệt tiêu sự sáng tạo và nhiệt huyết với nghề.

Không thể phủ nhận, đã là cán bộ quản lý thì phải tuân thủ pháp luật và chịu trách nhiệm về những gì mình làm. Nhưng cũng không thể bỏ qua bối cảnh pháp lý, những hướng dẫn của cơ quan quản lý tại thời điểm đó, cũng như kết luận của chính quyền các cấp rằng không có yếu tố hình sự.

Nguyên Trưởng ban phụ huynh nhà trường khẳng định việc thu tiền học thêm, dạy thêm là minh bạch 

Hãy xem xét một cách thận trọng, công tâm và đặt trong nguyên tắc “suy đoán vô tội” trước khi kết luận: “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” khi không có động cơ vụ lợi, không bỏ túi cá nhân, và không có hậu quả thất thoát cho ngân sách nhà nước. Đây không chỉ là câu chuyện pháp luật. Đây là câu chuyện về niềm tin, danh dự và nhân phẩm của người thầy, những giá trị mà khi đã mất đi thì rất khó lấy lại. Ngành giáo dục cần được bảo vệ khỏi những cách hiểu và áp dụng pháp luật máy móc, để môi trường sư phạm thực sự là nơi tôn nghiêm và nhân văn.

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin tới bạn đọc về diễn biến vụ việc!

Linh Tuệ