BÀI HỌC KINH NGHIỆM THÍCH ỨNG VỚI THIÊN TAI, DỊCH BỆNH TRONG VÈ DÂN GIAN NAM BỘ

Nhận bài ngày:                   Biên tập: 27/7/2026                       Duyệt đăng:28/7/2026

Tóm tắt: Vè dân gian Nam Bộ viết về thiên tai, dịch bệnh là phương tiện ngữ liệu cốt lõi có thể tiếp cận với nhiều góc nhìn khác nhau. Trong đó, những bài học kinh nghiệm để ứng phó với thiên tai, dịch bệnh của lưu dân Nam Bộ buổi đầu khẩn hoang được gợi ra mang giá trị thực tiễn nghiên cứu không chỉ có giá trị học thuật mà còn là tri thức thực tiễn hữu ích. Bài viết dưới góc nhìn nghiên cứu liên ngành đi vào phân tích những văn bản viết về thiên tai, dịch bệnh thuộc thể loại vè dân gian Nam Bộ. Kết quả khảo sát vượt lên chức năng phản ánh thời sự hay giải trí đơn thuần, vè dân gian Nam Bộ với cấu trúc tự sự đã vận hành như một liệu pháp tâm lý nhóm và cơ chế tự chữa lành mang tính bản địa. Từ đó, ý thức về môi trường tự nhiên dần được hình thành và hiển thị với hai trục ứng xử chính: kháng thể lạc quan, tư duy biện chứng sẵn sàng thương thảo với tự nhiên và tiếng nói đồng cảm sâu sắc gắn kết cộng đồng tổn thương. Việc nhận diện các trải nghiệm thích ứng không chỉ làm sáng tỏ sức sống nội tại của thể loại vè dân gian Nam Bộ mà còn mở ra tầm nhìn về tâm thế cộng sinh bền vững giữa con người và tự nhiên trước cuộc khủng hoảng sinh thái toàn cầu đương đại.