Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đọc Tuyên ngôn Độc lập, trịnh trọng tuyên bố trước quốc dân và thế giới sự ra đời của một nhà nước Việt Nam độc lập. Đây là một văn kiện có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử dân tộc, đồng thời là một tác phẩm chính luận tiêu biểu kết tinh tư tưởng về quyền con người, quyền dân tộc, độc lập, tự do và quyền tự quyết. Bằng việc vận dụng sáng tạo những giá trị phổ quát của nhân loại, kết hợp với cơ sở thực tiễn của cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xây dựng một lập luận vừa có cơ sở pháp lý, vừa có sức thuyết phục chính trị và sức lay động nhân văn sâu sắc. Bài viết phân tích bối cảnh ra đời, những nội dung chủ yếu, những dấu ấn đặc biệt thể hiện tài năng và tầm nhìn của Chủ tịch Hồ Chí Minh; từ đó làm rõ giá trị lịch sử, giá trị tư tưởng và ý nghĩa thời đại của Tuyên ngôn Độc lập. Qua đó, bài viết khẳng định sức sống lâu bền của tư tưởng độc lập dân tộc gắn với tự do, hạnh phúc của nhân dân và những giá trị có ý nghĩa định hướng đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.