HÌNH TƯỢNG NGƯỜI LÍNH BIỂN TRONG THƠ VIỆT NAM HIỆN ĐẠI TỪ NĂM 1975 ĐẾN NAY – TỪ BIỂU TƯỢNG SỬ THI ĐẾN NHÂN VẬT TRỮ TÌNH

Từ khóa:
Biển đảo trong văn học Hình tượng văn học Chủ quyền biển đảo Thơ trữ tình và sử thi Văn học Việt Nam sau 1975.
Tóm tắt
Biển đảo luôn giữ vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa, lịch sử và văn học Việt Nam, đồng thời là biểu tượng thiêng liêng của chủ quyền quốc gia và lòng yêu nước. Trong thơ ca hiện đại Việt Nam từ sau năm 1975 đến nay, hình tượng người lính biển được xây dựng như một biểu tượng đặc biệt, phản ánh không chỉ nhiệm vụ bảo vệ đất nước mà còn là biểu hiện sâu sắc của tâm hồn và trách nhiệm dân tộc. Ban đầu, hình tượng này mang đậm nét sử thi, thể hiện tính tập thể và lý tưởng hóa. Tuy nhiên, về sau, thi pháp thơ đã có sự chuyển dịch rõ nét, chuyển từ biểu tượng tập thể sang nhân vật trữ tình với chiều sâu cảm xúc, cá nhân hóa và đa dạng biểu đạt. Bài viết này nhằm khảo sát sự biến chuyển đó trong thơ ca Việt Nam hiện đại, thông qua phân tích các tác phẩm tiêu biểu, để làm rõ vai trò của hình tượng người lính biển trong việc khẳng định chủ quyền biển đảo và góp phần xây dựng bản sắc văn hóa dân tộc trong bối cảnh hội nhập và phát triển.
Tài liệu tham khảo
  1. [1]. Phan Thanh Bình (2020), “Sự chuyển dịch hình tượng người lính trong thơ Việt Nam sau Đổi mới”, Tạp chí Văn học, số 4, tr. 45–53.
  2. [2]. Nguyễn Việt Chiến (2019), Thơ về người lính đảo, Nxb Quân đội Nhân dân, Hà Nội.
  3. [3]. Nguyễn Văn Duy (2025), “Thi pháp trữ tình cá nhân trong thơ biển đảo sau Đổi mới”, Tạp chí Văn học Nghệ thuật, số 1, tr. 56–63.
  4. [4]. Mai Thị Hạnh (2021), “Thi pháp trữ tình trong thơ biển đảo hiện đại”, Tạp chí Nghiên cứu Văn học, số 2, tr. 67–75.
  5. [5]. Lê Thị Thanh Hương (2024), “Cảm hứng sử thi và thi pháp chính luận trong thơ người lính biển giai đoạn 1975–2020”, Tạp chí Nghiên cứu Văn học, số 8, tr. 134–142.
  6. [6]. Nguyễn Thị Lan Hương (2022), “Biểu tượng thiên nhiên trong thơ người lính biển đương đại”, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật, số 6, tr. 112–120.
  7. [7]. Trần Quang Hưng (2023), “Giọng điệu chính luận và thi pháp biểu tượng trong thơ về biển đảo sau 1975”, Tạp chí Văn học Nghệ thuật Quân đội, số 3, tr. 88–95.
  8. [8]. Trần Đăng Khoa (2018), Trường Sa hành, Nxb Văn học, Hà Nội.
  9. [9]. Lê Minh Quốc (2005), Thơ người lính biển, Nxb Hội Nhà văn, Hà Nội.
  10. [10]. Phạm Xuân Nguyên (2014), Văn học Việt Nam hiện đại, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
  11. [11]. Hồ Phương (1990), Người lính biển, Nxb Quân đội Nhân dân, Hà Nội.
  12. [12]. Nguyễn Hữu Sơn (2010), Văn học và chiến tranh Việt Nam, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội.
  13. [13]. Tố Hữu (1991), Tập thơ Tố Hữu, Nxb Văn học, Hà Nội.
  14. [14].Lê Trí Viễn (2012), Hình tượng người lính trong văn học Việt Nam, Nxb Văn hóa Thông tin, Hà Nội.