TÂM LÝ HỌC GIÁ TRỊ

Từ khóa:
văn hóa bản sắc giá trị nhân cách hệ giá trị trong cấu trúc nhân cách.
Tóm tắt
Bài viết tập trung làm rõ sự hình thành và phát triển của Tâm lý học giá trị như một ngành nghiên cứu quan trọng trong tâm lý học hiện đại. Trước tiên, bài viết trình bày quá trình ra đời của tâm lý học giá trị trong bối cảnh thế giới, nhấn mạnh vai trò của các lý thuyết nền tảng như lý thuyết của M. Rokeach và S.H. Schwartz trong việc xác định nội dung, cấu trúc và chức năng của hệ giá trị cá nhân. Thư hai, bài viết phân tích bước đầu trong quá trình xây dựng tâm lý học giá trị tại Việt Nam, với việc vận dụng các khái niệm công cụ quan trọng như: văn hóa, bản sắc cá nhân, giá trị nhân cách, hệ giá trị trong cấu trúc nhân cách và các phương pháp tiếp cận nghiên cứu giá trị trong bối cảnh xã hội Việt Nam. Những khái niệm này được xem như nền tảng lý luận cần thiết để phát triển các nghiên cứu tâm lý học về giá trị phù hợp với đặc điểm văn hóa và lịch sử Việt Nam. Qua đó, bài viết góp phần khẳng định vai trò của tâm lý học giá trị trong việc nhận diện, lý giải và định hướng hành vi con người, cũng như mở ra triển vọng ứng dụng trong giáo dục, phát triển nhân cách và xây dựng văn hóa con người Việt Nam hiện đại.
Tài liệu tham khảo
  1. [1].Schwartz, S. H. (1992). Universals in the content and structure of values: Theoretical advances and empirical tests in 20 countries - Đây là công trình nền tảng của Shalom H. Schwartz – người xây dựng Lý thuyết giá trị phổ quát (Schwartz Theory of Basic Human Values), một trong những lý thuyết ảnh hưởng lớn nhất trong tâm lý học giá trị.
  2. [2].Rokeach, M. (1973). The Nature of Human Values - Milton Rokeach là người đầu tiên hệ thống hóa các giá trị con người theo dạng "giá trị đích đến" và "giá trị phương tiện", rất có ảnh hưởng trong lĩnh vực giáo dục và truyền thông.
  3. [3].Hitlin, S., & Piliavin, J. A. (2004). Values: Reviving a dormant concept. Annual Review of Sociology, 30, 359–393 - Bài viết tổng quan lại lịch sử và vai trò của khái niệm “giá trị” trong xã hội học và tâm lý học.
  4. [4].Schwartz, S. H. et al. (2012). Refining the theory of basic individual values. Journal of Personality and Social Psychology, 103(4), 663–688 - Phát triển thêm các yếu tố trong mô hình 10 giá trị cơ bản, mở rộng thành mô hình 19 giá trị chi tiết.
  5. [6].Feather, N. T. (1995). Values, valences, and choice: The influence of values on the perceived attractiveness and choice of alternatives. Journal of Personality and Social Psychology, 68(6), 1135–1151.
  6. [7].Nguyễn Quang Uẩn (2000),Tâm lý học đại cương. NXB Đại học Sư phạm Hà Nội.
  7. [8].Lê Thị Hòa (2015), Tâm lý học nhân cách. NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
  8. [9].Trần Trọng Thủy (2012), Tâm lý học xã hội. NXB Giáo dục Việt Nam.
  9. [10].Trần Văn Hiếu (2019), Giá trị sống và giáo dục giá trị sống cho học sinh trung học phổ thông. Tạp chí Tâm lý học, số