ĐỐI CHIẾU NGỮ NGHĨA VÀ HÀM Ý VĂN HÓA CỦA TỪ NGỮ CHỨA YẾU TỐ “地/ĐỊA (ĐẤT)” TRONG TIẾNG HÁN VÀ TIẾNG VIỆT

Tóm tắt: Yếu tố “地/địa (đất)” giữ một vị trí quan trọng trong đời sống văn hoá và kho tàng văn học của nhân dân hai nước Việt Nam và Trung Quốc. Trong quá trình phát triển ngôn ngữ và tích lũy kinh nghiệm sống, người dân hai nước đã xây dựng một hệ thống từ ngữ và thành ngữ phong phú liên quan đến “地/ địa (đất)”, phản ánh những đặc trưng văn hóa và tư duy dân tộc. Trên cơ sở khảo sát và đối chiếu các từ ngữ chứa yếu tố “地/ địa (đất)” trong tiếng Hán và tiếng Việt, bài viết phân tích những điểm tương đồng và khác biệt về đặc điểm ngữ nghĩa cũng như hàm ý văn hóa của lớp từ ngữ này. Kết quả nghiên cứu cho thấy, bên cạnh những nét tương đồng trong cách tri nhận và biểu đạt khái niệm “đất”, vốn từ ngữ của hai ngôn ngữ cũng thể hiện những khác biệt nhất định do tác động của các yếu tố văn hóa, môi trường sống và phong tục tập quán. Nghiên cứu góp phần làm rõ đặc trưng ngôn ngữ - văn hóa của tiếng Hán và tiếng Việt, đồng thời cung cấp tài liệu tham khảo cho việc giảng dạy, học tập và nghiên cứu tiếng Hán.