Trung tá, TS Nguyễn Tú Anh - Đại tá, TS Hoàng Đức Thịnh
Viện KHXH$NVQS, Học viện Chính trị
Email: [email protected]
Tóm tắt: Bài viết tập trung làm rõ vai trò của việc tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ở Học viện Chính trị hiện nay. Đánh giá thực trạng thực hiện kỷ cương, kỷ luật trong nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ở Học viện trong thời gian vừa qua. Từ đó, đề xuất các giải pháp tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ở Học viện trong thời gian tời. Thực hiện đồng bộ các giải pháp này sẽ góp phần xây dựng Học viện Chính trị vững mạnh toàn diện, mẫu mực, tiêu biểu. Đồng thời, tạo nền tảng nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong tình hình mới.
Từ khoá: Kỷ cương; kỷ luật; chất lượng giáo dục, đào tạo; Học viện Chính trị.
1. Mở đầu
Học viện Chính trị trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chính trị, giảng viên khoa học xã hội và nhân văn trong Quân đội, chất lượng giáo dục, đào tạo không chỉ quyết định chất lượng đội ngũ cán bộ tương lai mà còn tác động trực tiếp đến sức mạnh chính trị, tư tưởng của Quân đội nhân dân Việt Nam. Để thực hiện mục tiêu đó, việc xây dựng môi trường giáo dục chính quy, mẫu mực, tăng cường kỷ cương, kỷ luật giữ vai trò đặc biệt quan trọng, tạo nền tảng bảo đảm mọi hoạt động giáo dục, đào tạo được tiến hành thống nhất, nghiêm túc, hiệu quả. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Quân đội mạnh là nhờ giáo dục khéo, nhờ chính sách đúng và nhờ kỷ luật nghiêm” (Hồ Chí Minh, 2011, tr. 483). Vì vậy, tăng cường kỷ cương, kỷ luật nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ở Học viện Chính trị hiện nay có ý nghĩa quan trọng về lý luận và thực tiễn, góp phần xây dựng Học viện vững mạnh toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”, đáp ứng yêu cầu đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị trong tình hình mới.
2. Nội dung
2.1. Vai trò của việc tăng cường kỷ cương, kỷ luật nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ở Học viện Chính trị hiện nay
Để nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ở Học viện hiện nay đòi hỏi phải đặc biệt coi trọng việc xây dựng và duy trì kỷ cương, kỷ luật trong toàn bộ hoạt động của Học viện. Đây không chỉ là yêu cầu mang tính nguyên tắc của môi trường sư phạm quân sự mà còn là điều kiện trực tiếp bảo đảm chất lượng giáo dục, đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị cho quân đội. Trong giai đoạn hiện nay, khi nhiệm vụ xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với đội ngũ cán bộ chính trị, việc tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong Học viện càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nếu thiếu kỷ cương, kỷ luật, quá trình đào tạo sẽ dễ bị buông lỏng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo và quá trình hình thành nhân cách, phẩm chất của người cán bộ chính trị tương lai. Vì vậy, tăng cường kỷ cương, kỷ luật vừa là yêu cầu khách quan, vừa là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của Học viện trong tình hình mới. Tăng cường kỷ cương, kỷ luật ở Học viện phải được thể hiện trong việc duy trì nghiêm nền nếp chính quy và thực hiện chặt chẽ các quy chế giáo dục, đào tạo. Mọi hoạt động học tập, công tác, sinh hoạt và rèn luyện của học viên đều phải tuân thủ điều lệnh, điều lệ quân đội và các quy định của Học viện. Việc chấp hành nghiêm thời gian học tập, chế độ trực ban, trực nhật, chế độ báo cáo, kiểm tra, điểm danh và các quy định về tác phong quân nhân sẽ góp phần hình thành ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và tác phong công tác khoa học cho học viên. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để xây dựng môi trường giáo dục chính quy, thống nhất và hiệu quả.
Tăng cường kỷ cương, kỷ luật tạo môi trường giáo dục lành mạnh, dân chủ, đoàn kết, góp phần phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của các chủ thể trong quá trình giáo dục, đào tạo. Dân chủ và kỷ luật không đối lập mà thống nhất biện chứng với nhau; dân chủ phải được thực hiện trong khuôn khổ của pháp luật và kỷ luật, còn kỷ luật chỉ phát huy giá trị khi dựa trên nền tảng dân chủ. V.I.Lênin đã chỉ rõ: “Muốn chiến thắng, muốn thiết lập và củng cố chủ nghĩa xã hội. Giai cấp vô sản phải… làm cho hết thảy quần chúng lao động và bị bóc lột… đi theo mình vào con đường kiến thiết kinh tế mới, vào con đường tạo ra những quan hệ xã hội mới, một kỷ luật lao động mới” (V.I.Lênin, 2005, tr.20). Môi trường giáo dục có kỷ cương, kỷ luật sẽ tạo điều kiện thuận lợi để giảng viên đổi mới phương pháp giảng dạy, học viên phát huy năng lực tự học, tự nghiên cứu, đồng thời hạn chế những biểu hiện tiêu cực làm ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo.
2.2. Thực trạng thực hiện kỷ cương, kỷ luật nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ở Học viện Chính trị thời gian vừa qua
Thời gian vừa qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, trực tiếp là Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện, công tác tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong giáo dục, đào tạo đã được triển khai đồng bộ, nghiêm túc và đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và xây dựng Học viện vững mạnh toàn diện. Các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, khoa, đơn vị luôn quán triệt và thực hiện nghiêm các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo gắn với xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật. Nhờ đó, nhận thức và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, giảng viên, học viên đối với việc chấp hành kỷ cương, kỷ luật ngày càng được nâng lên, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động, coi kỷ luật vừa là yêu cầu quản lý, vừa là yếu tố quyết định chất lượng giáo dục, đào tạo.
Các quy chế, quy định về quản lý giáo dục, đào tạo, quản lý học viên, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập và rèn luyện được Học viện xây dựng, bổ sung, hoàn thiện tương đối đồng bộ và tổ chức thực hiện nghiêm túc. Các hoạt động giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học, thi, kiểm tra và quản lý học viên cơ bản được duy trì đúng kế hoạch, đúng quy trình và đúng quy chế; nền nếp chính quy trong giảng đường, thư viện và đơn vị quản lý học viên từng bước được củng cố.
Đội ngũ giảng viên thực hiện nghiêm quy chế chuyên môn, tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục; học viên có ý thức tự giác hơn trong học tập, nghiên cứu, chấp hành nghiêm thời gian, kế hoạch và các quy định của Học viện.
Công tác kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết việc thực hiện kỷ cương, kỷ luật trong giáo dục, đào tạo được tiến hành thường xuyên, gắn với đánh giá kết quả hoàn thành nhiệm vụ của tập thể và cá nhân. Nhiều mô hình, cách làm hiệu quả trong quản lý, giáo dục học viên, xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự được nhân rộng, góp phần phòng ngừa, hạn chế các biểu hiện vi phạm quy chế đào tạo, vi phạm kỷ luật và bệnh hình thức trong dạy học. Việc kết hợp giữa giáo dục, thuyết phục với kiểm tra, nhắc nhở và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm đã tạo tính răn đe, đồng thời nâng cao ý thức tự giác chấp hành kỷ luật của mọi chủ thể trong quá trình giáo dục, đào tạo.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, việc tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong giáo dục, đào tạo ở Học viện vẫn còn một số hạn chế. Ở một số thời điểm, việc chấp hành nền nếp, quy chế giáo dục, đào tạo của một số cán bộ, giảng viên và học viên chưa thật sự nghiêm túc; ý thức tự giác trong học tập, nghiên cứu và rèn luyện chưa cao. Công tác kiểm tra, giám sát, phát hiện và chấn chỉnh vi phạm có nội dung, thời điểm chưa kịp thời; việc ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý giáo dục còn chưa đồng đều. Một số phương pháp quản lý, giáo dục còn thiên về hành chính, chưa phát huy đầy đủ tính tự giác, sáng tạo của người học.
2.3. Một số nội dung, biện pháp tăng cường kỷ cương, kỷ luật nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ở Học viện Chính trị hiện nay
Một là, đối với đội ngũ giảng viên, tăng cường kỷ cương, kỷ luật thể hiện ở việc chấp hành nghiêm kế hoạch, chương trình đào tạo, không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, phương pháp sư phạm và tinh thần trách nhiệm trong giảng dạy. Giảng viên không chỉ là người truyền đạt tri thức mà còn là lực lượng trực tiếp giáo dục, rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật và phẩm chất chính trị cho học viên. Vì vậy, mỗi giảng viên phải thực sự gương mẫu về đạo đức, tác phong, phương pháp làm việc và ý thức chấp hành kỷ luật. Sự gương mẫu của giảng viên có tác động trực tiếp đến nhận thức, thái độ và hành vi của học viên trong quá trình học tập và rèn luyện.
Hai là, đối với học viên, tăng cường kỷ luật không chỉ là yêu cầu trong chấp hành quy định mà còn là quá trình rèn luyện bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và tác phong của người cán bộ quân đội. Học viên Học viện sau khi tốt nghiệp sẽ trở thành cán bộ chính trị ở các đơn vị cơ sở, trực tiếp làm công tác giáo dục, quản lý bộ đội. Vì vậy, ngay trong quá trình đào tạo, học viên phải được rèn luyện nghiêm về ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, tác phong chính quy và phương pháp công tác khoa học. Việc duy trì nghiêm nền nếp học tập, rèn luyện sẽ góp phần giúp học viên hình thành khả năng tự quản lý, tự rèn luyện và thích ứng với môi trường công tác sau khi ra trường.
Ba là, đối với đơn vị quản lý học viên, nâng cao hiệu quả công tác quản lý giáo dục - đào tạo. Hệ quản lý học viên phải phối hợp chặt chẽ với khoa giáo viên trong quản lý, duy trì nền nếp và kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của học viên. Công tác quản lý cần được tiến hành đồng bộ từ quản lý học tập, quản lý sinh hoạt đến quản lý tư tưởng và các mối quan hệ xã hội của học viên. Đồng thời, cần phát huy vai trò của các tổ chức đảng, tổ chức quần chúng và đội ngũ cán bộ quản lý trong duy trì kỷ luật và xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh.
Trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu tăng cường kỷ cương, kỷ luật ở Học viện Chính trị càng trở nên cấp thiết trước tác động của mặt trái cơ chế thị trường và sự phát triển mạnh mẽ của internet, mạng xã hội. Một số biểu hiện như tâm lý ngại rèn luyện, thiếu ý thức tự giác, lối sống thực dụng hoặc sử dụng mạng xã hội thiếu kiểm soát có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập, rèn luyện của học viên. Các thế lực thù địch cũng tăng cường sử dụng không gian mạng để chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng, tác động vào tư tưởng, nhận thức của cán bộ, học viên quân đội. Điều đó đặt ra yêu cầu Học viện phải tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng; nâng cao “sức đề kháng” trước các thông tin xấu độc; đồng thời quản lý chặt chẽ việc sử dụng internet, mạng xã hội của học viên theo đúng quy định của quân đội.
Bốn là, gắn với xây dựng môi trường văn hóa sư phạm quân sự mẫu mực ở Học viện. Môi trường văn hóa có vai trò rất lớn trong hình thành phẩm chất, nhân cách và ý thức tổ chức kỷ luật của học viên. Vì vậy, cần xây dựng môi trường học tập dân chủ, cởi mở, chân thành, thực sự nhân văn nhưng nghiêm túc; đoàn kết nhưng chặt chẽ về nguyên tắc; phát huy tính chủ động, sáng tạo nhưng không buông lỏng quản lý. Việc duy trì lễ tiết, tác phong quân nhân, xây dựng cảnh quan môi trường chính quy, xanh, sạch, đẹp “Mẫu mực, tiêu biểu”; thực hiện chuẩn mực giao tiếp, ứng xử văn hóa trong Học viện sẽ góp phần xây dựng nền nếp chính quy và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, hướng tới giá trị chân -thiện-mỹ của từng lực lượng, bộ phận trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao.
Để thực hiện hiệu quả nội dung này, Học viện cần tiếp tục đổi mới phương pháp quản lý giáo dục, đào tạo theo hướng khoa học, hiện đại và hiệu quả. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý học tập, kiểm tra, đánh giá và theo dõi kết quả rèn luyện của học viên cần được đẩy mạnh nhằm nâng cao tính chính xác, công khai và minh bạch trong quản lý. Đồng thời, phải kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục, thuyết phục với kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm kỷ luật. Việc xử lý phải đúng nguyên tắc, khách quan, công bằng và mang tính giáo dục cao, tránh biểu hiện nể nang hoặc áp đặt cứng nhắc.
Ngoài ra, cần phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ chủ trì, cán bộ quản lý và giảng viên trong thực hiện kỷ luật. Theo tư tưởng của V.I.Lênin, kỷ luật muốn được thực hiện nghiêm túc thì trước hết người lãnh đạo phải gương mẫu trong chấp hành và tổ chức thực hiện. Vì vậy, cán bộ các cấp ở Học viện phải thực sự mẫu mực về phẩm chất đạo đức, tác phong công tác và ý thức tổ chức kỷ luật; nói đi đôi với làm; công tâm, khách quan trong quản lý và giáo dục học viên.
Tăng cường kỷ cương, kỷ luật nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ở Học viện là nội dung trọng tâm trong vận dụng tư tưởng của V.I.Lênin về mối quan hệ giữa dân chủ và tăng cường kỷ cương xã hội. Thực hiện tốt nội dung này sẽ góp phần giữ vững nền nếp chính quy, nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục - đào tạo, xây dựng môi trường sư phạm quân sự mẫu mực và đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị có bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực toàn diện, phẩm chất đạo đức tốt và ý thức tổ chức kỷ luật cao, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong kỷ nguyên phát triển mới.
- Kết luận
Tăng cường kỷ cương, kỷ luật nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ở Học viện Chính trị là yêu cầu khách quan, đồng thời là giải pháp có ý nghĩa chiến lược trong xây dựng Học viện vững mạnh toàn diện, đáp ứng yêu cầu đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị cho Quân đội nhân dân Việt Nam trong tình hình mới. Kỷ cương, kỷ luật không chỉ bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức, quản lý và điều hành quá trình giáo dục, đào tạo mà còn góp phần hình thành bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, ý thức trách nhiệm và tác phong công tác khoa học cho mỗi cán bộ, giảng viên và học viên. Chỉ trên nền tảng kỷ cương nghiêm minh, tự giác và trách nhiệm cao mới có thể không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, khẳng định vị thế của Học viện Chính trị là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chính trị hàng đầu của Quân đội, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị, đủ sức hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó.
Tài liệu tham khảo
[1]. Hồ Chí Minh (2011). Toàn tập (Tập 5). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
[2].V.I.Lênin (2005).Toàn tập (Tập 39). Nxb. Chính trị quốc gia.
[3]. Bộ Chính trị khoá XII (2025). Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22-8-2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
[4]. Bộ Quốc phòng, Học viện Chính trị (2025). Triết lý giáo dục của Học viện Chính trị.
STRENGTHENING DISCIPLINE AND ORDER TO IMPROVE THE QUALITY OF EDUCATION AND TRAINING AT THE POLITICAL ACADEMY TODAY
Lieutenant Colonel, PhD Nguyen Tu Anh
Institute of Military Social Sciences and Humanities, Political Academy
Email: [email protected]
Abstract:This article focuses on clarifying the role of strengthening discipline in improving the quality of education and training at the Political Academy today. It assesses the current state of discipline implementation in improving the quality of education and training at the Academy over the past period. Based on this, it proposes solutions to strengthen discipline in improving the quality of education and training at the Academy in the future. Implementing these solutions comprehensively will contribute to building a strong, exemplary, and outstanding Political Academy. Simultaneously, it will create a foundation for improving the quality of training for political officers to meet the requirements of building a revolutionary, regular, elite, and modern Vietnamese People's Army in the new situation.
Key words:Discipline; order; quality of education and training; Political Academy.
