Bàn thêm về cách dùng điển trong văn học trung đại Việt Nam và vấn đề dạy học cho người nước ngoài (Trường hợp điển trong Chinh phụ ngâm khúc và Cung oán ngâm khúc)

Đọc và dạy văn học trung đại Việt Nam cho người Việt Nam cũng như người nước ngoài, chắc chắn không thể không quan tâm đến một vấn đề rất quan trọng của thi pháp văn học cổ: vấn đề sử dụng điển cố và điển tích. Với đặc điểm cô đọng, súc tích, khả năng dung chứa nhiều hàm lượng ngữ nghĩa, điển khi được sử dụng đã mang lại cho lời thơ, diễn ngôn thơ nói riêng, diễn ngôn của loại hình tác phẩm trữ tình trung đại nói chung những trường tri nhận nghĩa rất lớn. Giáo viên khi giảng dạy các tác phẩm thuộc loại hình trữ tình này bắt buộc cần dành thời gian để cung cấp và hướng dẫn cho người học tiếp cận nội hàm nghĩa của điển, từ đó có thể phân tích, bình giá chính xác hơn, sâu hơn nội dung tư tưởng cũng như thông điệp của thi nhân muốn truyền đạt đến người đọc. Khảo sát toàn văn một số tác phẩm văn học trung đại được đưa vào trích giảng trong môn Văn học cho người nước ngoài tại Khoa Việt Nam học, Trường Đại học Hà Nội nói riêng và tại các cơ sở đào tạo khác nói chung… thì hai tác phẩm Chinh phụ ngâm khúc của Đặng Trần Côn (bản dịch Nôm tương truyền của Đoàn Thị Điểm) và Cung oán ngâm khúc của Nguyễn Gia Thiều sử dụng lượng điển khá lớn và có nhiều thú vị. Mặc dù việc giải mã các điển này là rất khó với người nước ngoài, song chúng tôi nghĩ, nếu giảng viên kiên trì và người học có vốn tiếng Việt tốt thì hoàn có thể thực hiện được.