YÊU CẦU BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC THỰC TIỄN CỦA ĐỘI NGŨ SĨ QUAN TRẺ NGÀNH HẬU CẦN - KỸ THUẬT QUÂN ĐỘI TRONG GIAI ĐOẠN MỚI

Ngô Tiến Hải

Khoa quân sự chung, trường Cao đẳng công nghiệp quốc phòng

Tóm tắt:

Năng lực thực tiễn là một trong những yếu tố đặc biệt quan trọng, trực tiếp quyết định đến chất lượng, hiệu quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ của cán bộ, sĩ quan Quân đội nói chung và sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật nói riêng. Bài viết tập trung làm rõ vai trò và đề xuất một số yêu cầu để bồi dưỡng năng lực thực tiễn cho đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật  Quân đội trong giai đoạn mới.

Từ khóa: Bồi dưỡng; năng lực thực tiễn; ngành hậu cần - kỹ thuật, sĩ quan trẻ.

1. Đặt vấn đề

Năng lực thực tiễn của đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật là tổng hợp các tri thức, kỹ năng, kinh nghiệm, phương pháp và phẩm chất cá nhân được hình thành, phát triển và thể hiện trong quá trình tổ chức, thực hiện nhiệm vụ hậu cần, kỹ thuật ở các đơn vị, nhằm bảo đảm hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao trong những điều kiện cụ thể. Bồi dưỡng năng lực thực tiễn cho đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật trong giai đoạn mới phản ánh quá trình giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện của cấp ủy, chỉ huy, cơ quan chính trị và tự bồi dưỡng của đội ngũ Sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật quân đội với nội dung, hình thức, biện pháp phong phú, đa dạng gắn với chức trách, nhiệm vụ được giao đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ, sĩ quan Quân đội trong giai đoạn mới.

Đây là quá trình không ngừng thúc đẩy năng lực vận dụng kiến thức, năng lực tổ chức, chỉ huy, quản lý và năng lực xử lý tình huống cả về lý luận và chuyên môn vào thực tiễn công tác. Có như vậy, đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật mới có thể bồi dưỡng hơn nữa phẩm chất chính trị, đạo đức và tác phong công tác luôn thích ứng và đổi mới sáng tạo trong mọi điều kiện hoàn cảnh.

2. Bồi dưỡng năng lực thực tiễn của đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật quân đội

Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng rèn luyện cán bộ, sĩ quan quân đội thông qua thực tiễn cách mạng, Người chỉ rõ: “phải óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm. Chứ không phải nói suông, chỉ ngồi viết mệnh lệnh”[1]. Công tác hậu cần, kỹ thuật là một mặt quan trọng của công tác quân sự. Thấm nhuần lời dạy đó, đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật phải là người tiên phong về hành động thực tiễn thể hiện rõ bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn tích cực, năng động trong mọi điều kiện khó khăn, gian khổ, say mê tâm huyết với nghề, tận tụy phục vụ, giỏi về chuyên môn, là tấm gương sáng về tinh thần tận tụy trong lao động, học tập, nghiên cứu sáng tạo, đổi mới sáng kiến kỹ thuật, chiến đấu và phục vụ chiến đấu.

Sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật là đội ngũ kế cận của cán bộ ngành hậu cần - kỹ thuật, đóng vai trò quan trọng làm kiểu mẫu về cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, không ngừng nêu cao tinh thần tự lực tự cường, chủ động khắc phục khó khăn, tích cực sản xuất, thực hành tiết kiệm để bồi dưỡng đời sống bộ đội; sống trong sạch lành mạnh, đề cao dân chủ, tự phê bình và phê bình, trưng thực mẫu mực, việc gì có lợi cho bộ đội, cho quân đội thì nhất định làm, việc gì có hại đến dân, đến đời sống bộ đội thì phải hết sức tránh, gưỡng mẫu hướng dẫn cán bộ, chiến sĩ thuộc quyền hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Đồng thời, bồi dưỡng năng lực thực tiến cho đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật còn góp phần quyết định đến việc bồi dưỡng chất lượng, hiệu quả quản lý, sử dụng, bảo quản, sửa chữa, cải tiến các loại vũ khí, trang bị kỹ thuật của quân đội, tham gia vào quá trình đào tạo, bồi dưỡng, tăng cường tiềm lực khoa học, công nghệ quốc phòng, đáp ứng yêu cầu phát triển, hiện đại hóa quân đội trong giai đoạn hiện nay.

Bồi dưỡng năng lực thực tiễn giúp đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật vận dụng những kiến thức đã được học, lĩnh hội ở các môi trường giáo dục, đào tạo vào giải quyết tình huống, sự việc xảy ra ở đơn vị, nhà trường; củng cố, bồi đắp thêm tri thức mới, nhất là kỹ năng nghiệp vụ quản lý, chỉ huy đơn vị đoàn kết, ổn định, phát triển hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao; là tiêu chí quan trọng để đánh giá, phân biệt năng lực giữa đội ngũ Sĩ quan trẻ với nhau, nhất là trong xem xét, bổ nhiệm, xắp xếp ở vị trí cao hơn, phù hợp với năng lực, trình độ. Cũng thông qua quá trình này, sẽ rèn luyện phương pháp, tác phong công tác ở từng cương vị, chức trách được giao. Đây là quá trình giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện của cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan chính trị, cơ quan hậu cần - kỹ thuật và tự bồi dưỡng của đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật với nội dung, hình thức, biện pháp phong phú, đa dạng hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Hoạt động bồi dưỡng năng lực thực tiễn là quá trình thường xuyên, lâu dài, liên tục gắn với chức trách, nhiệm vụ của đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật, được biểu hiện thông qua kết quả hoàn thành nhiệm vụ.

Hiện nay, trong kỷ nguyên mới, sự nghiệp xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đòi hỏi đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật phải có phẩm chất, năng lực toàn diện, nhất là năng lực hoạt động thực tiễn đủ đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công việc. Quá trình này hướng họ vào thực hiện tốt các nhiệm vụ chuyên môn nghiên cứu, ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ, chuyển đổi số vào quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, bồi dưỡng năng lực thực tiễn còn giúp đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật làm chủ kiến thức về kỹ năng số, an toàn thông tin, an ninh mạng; tích cực ứng dụng kỹ thuật, công nghệ hiện đại, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật vào sửa chữa, bảo quản, bảo dưỡng, niêm cất, kiểm tra, kiểm định chất lượng vũ khí, trang bị kỹ thuật, đẩy mạnh ứng dụng khoa học vào chăm sóc sức khỏe bộ đội, phòng, chống dịch bệnh; hiện đại hóa trang bị nhà ăn, nhà bếp, đẩy mạnh tăng gia sản xuất… nhằm không ngừng bồi dưỡng chất lượng công tác bảo đảm, nuôi dưỡng bộ đội.

3. Một số yêu cầu bồi dưỡng năng lực thực tiễn của đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật quân đội trong giai đoạn mới

Thứ nhất, chú trọng tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng trong bồi dưỡng năng lực thực tiễn cho đội ngũ sĩ quan trẻ hậu cần - kỹ thuật 

Đây là nhân tố và yêu cầu giữ vai trò quyết định đối với quá trình hình thành, rèn luyện và phát triển năng lực thực tiễn của đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật. Trong điều kiện công tác hậu cần, kỹ thuật ngày càng phức tạp, gắn trực tiếp với quản lý, khai thác, sử dụng nguồn lực vật chất, tài chính và vũ khí trang bị kỹ thuật, nếu cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan hậu cần - kỹ thuật không quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện việc bồi dưỡng năng lực thực tiễn của đội ngũ sĩ quan trẻ thì sẽ thiếu đi tính định hướng đúng đắn, không phát huy hết hiệu quả các nguồn lực, nhiệm vụ của công tác hậu cần, kỹ thuật.

Cấp ủy, tổ chức đảng các cấp cần bồi dưỡng nhận thức, trách nhiệm trong lãnh đạo công tác bồi dưỡng năng lực thực tiễn cho đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật, coi đây là nội dung quan trọng trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ. Nội dung này phải được cụ thể hóa trong nghị quyết lãnh đạo, kế hoạch công tác hằng năm của cấp ủy, gắn chặt với yêu cầu nhiệm vụ chính trị của đơn vị và đặc thù công tác hậu cần, kỹ thuật. Thông qua đó, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn đơn vị, tránh tình trạng coi trọng đào tạo lý luận, chuyên môn nhưng xem nhẹ rèn luyện năng lực thực tiễn. Cấp ủy, tổ chức đảng cần lãnh đạo chặt chẽ việc gắn bồi dưỡng năng lực thực tiễn với xây dựng phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ sĩ quan trẻ hậu cần - kỹ thuật. Thực tiễn cho thấy, năng lực thực tiễn chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được đặt trên nền tảng bản lĩnh chính trị vững vàng, ý thức trách nhiệm cao và đạo đức công vụ trong sáng. Do đó, cần lãnh đạo thực hiện nghiêm các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Quân ủy Trung ương về xây dựng Đảng, xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị; kết hợp chặt chẽ giữa rèn luyện năng lực chuyên môn, kỹ năng thực hành với giáo dục ý thức chấp hành kỷ luật, phòng chống tham nhũng, lãng phí trong công tác hậu cần, kỹ thuật. Tăng cường vai trò lãnh đạo của cấp ủy trong công tác quản lý, sử dụng và rèn luyện thông qua thực tiễn nhiệm vụ. Cấp ủy, chỉ huy các cấp cần chủ động bố trí, giao nhiệm vụ phù hợp, tạo môi trường để họ được trực tiếp tham gia tổ chức thực hiện các hoạt động hậu cần, kỹ thuật, xử lý các tình huống thực tế, qua đó tích lũy kinh nghiệm, từng bước hoàn thiện năng lực thực tiễn. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời uốn nắn những biểu hiện lệch lạc, đánh giá đúng năng lực, kết quả rèn luyện, bảo đảm việc bồi dưỡng năng lực thực tiễn diễn ra đúng định hướng, hiệu quả và bền vững.

Thứ hai, phải phát huy vai trò nêu gương của cán bộ cấp trên đối với việc bồi dưỡng năng lực thực tiễn cho sĩ quan trẻ hậu cần - kỹ thuật 

Trong quá trình bồi dưỡng năng lực thực tiễn cho đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật, vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ cấp trên giữ vị trí đặc biệt quan trọng, có tác động trực tiếp và sâu sắc đến nhận thức, thái độ, phương pháp và hiệu quả rèn luyện. Thực tiễn công tác cho thấy, tấm gương của cán bộ lãnh đạo, chỉ huy không chỉ là phương thức giáo dục hiệu quả mà còn là “chuẩn mực sống” để đội ngũ sĩ quan trẻ noi theo, học tập và rèn luyện năng lực thực tiễn trong môi trường đơn vị.

Cán bộ cấp trên cần nêu gương về bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và ý thức trách nhiệm trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ hậu cần, kỹ thuật. Đối với lĩnh vực công tác gắn trực tiếp với quản lý, sử dụng vật chất, tài chính, vũ khí trang bị kỹ thuật, việc nêu gương về tính trung thực, liêm chính, chấp hành nghiêm nguyên tắc, quy trình nghiệp vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi cán bộ cấp trên thực sự gương mẫu, nói đi đôi với làm, làm việc khoa học, công khai, minh bạch thì sẽ tạo niềm tin, động lực và định hướng hành vi đúng đắn cho họ trong quá trình rèn luyện năng lực thực tiễn. Cán bộ cấp trên phải nêu gương về trình độ chuyên môn, phương pháp và tác phong công tác thực tiễn. Trong bối cảnh nhiệm vụ hậu cần, kỹ thuật ngày càng đòi hỏi cao về tính chính xác, kịp thời và hiệu quả, cán bộ chỉ huy, quản lý cần thường xuyên tự học, tự bồi dưỡng, cập nhật kiến thức mới, làm chủ công nghệ, quy trình kỹ thuật hiện đại. Thông qua việc trực tiếp hướng dẫn, kèm cặp, “cầm tay chỉ việc”, cán bộ cấp trên giúp họ tích lũy kinh nghiệm thực tiễn, từng bước hình thành kỹ năng tổ chức, chỉ huy và xử lý tình huống trong công tác hậu cần, kỹ thuật. Phát huy vai trò nêu gương của cán bộ cấp trên trong phong cách lãnh đạo, quản lý và sử dụng cán bộ. Cán bộ lãnh đạo, chỉ huy cần thể hiện rõ tinh thần dân chủ, công tâm, khách quan trong đánh giá năng lực, kết quả công tác của đội ngũ sĩ quan trẻ; mạnh dạn giao việc, giao trách nhiệm gắn với kiểm tra, giám sát, uốn nắn kịp thời. Thông qua đó, tạo môi trường rèn luyện thực tiễn lành mạnh, khuyến khích sĩ quan trẻ chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, từng bước bồi dưỡng năng lực thực tiễn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của đơn vị và ngành hậu cần - kỹ thuật trong thời kỳ mới.

Thứ ba, phải tích cực rèn luyện sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật trong thực tiễn qua những nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất

Thực tiễn công tác là môi trường trực tiếp, sinh động và hiệu quả nhất để hình thành, củng cố và phát triển năng lực thực tiễn của đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật. Trong điều kiện nhiệm vụ của Quân đội ngày càng đa dạng, phức tạp, gắn với yêu cầu sẵn sàng chiến đấu, huấn luyện, phòng chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn và xử lý các tình huống an ninh phi truyền thống, việc tích cực rèn luyện họ thông qua các nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo trong nhà trường và yêu cầu thực tiễn ở đơn vị.

Cần chú trọng rèn luyện đội ngũ Sĩ quan trẻ hậu cần, kỹ thuật thông qua các nhiệm vụ thường xuyên tại đơn vị cơ sở. Các nhiệm vụ như quản lý, bảo quản, cấp phát vật chất hậu cần; khai thác, bảo dưỡng, sửa chữa vũ khí trang bị kỹ thuật; quản lý tài chính, doanh trại, xăng dầu, vận tải… là môi trường thực tiễn trực tiếp giúp họ vận dụng kiến thức lý luận, chuyên môn vào thực hành. Thông qua việc giao nhiệm vụ cụ thể, phù hợp với chức trách, cấp ủy và chỉ huy các cấp tạo điều kiện để sĩ quan trẻ từng bước tích lũy kinh nghiệm, hình thành phương pháp, tác phong công tác khoa học, bồi dưỡng năng lực tổ chức, quản lý và xử lý các tình huống phát sinh trong công tác hậu cần, kỹ thuật. Tăng cường rèn luyện họ thông qua các nhiệm vụ đột xuất, nhiệm vụ khó, phức tạp. Thực tiễn cho thấy, chính trong những tình huống khẩn trương, bất ngờ, năng lực thực tiễn của đội ngũ sĩ quan trẻ được thử thách và bộc lộ rõ nhất. Việc tham gia bảo đảm hậu cần, kỹ thuật cho các nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, diễn tập, cơ động lực lượng, phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, khắc phục hậu quả sự cố… giúp họ rèn luyện bản lĩnh, khả năng xử lý tình huống nhanh nhạy, linh hoạt, sáng tạo; đồng thời bồi dưỡng ý thức trách nhiệm và tinh thần chịu đựng gian khổ trong thực hiện nhiệm vụ. Kết hợp chặt chẽ giữa giao nhiệm vụ với hướng dẫn, kiểm tra, tổng kết rút kinh nghiệm. Trong quá trình rèn luyện qua thực tiễn, cấp ủy, chỉ huy và cán bộ có kinh nghiệm cần thường xuyên theo dõi, kèm cặp, uốn nắn kịp thời những hạn chế của đội ngũ Sĩ quan trẻ; đồng thời tổ chức sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm sau mỗi nhiệm vụ. Thông qua đó, giúp đội ngũ Sĩ quan trẻ nhận thức đúng ưu điểm, khuyết điểm của bản thân, từng bước hoàn thiện năng lực thực tiễn, đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ của ngành hậu cần - kỹ thuật và Quân đội trong thời kỳ mới.

Thứ tư, phải đề cao tính tích cực chủ động trong tự bồi dưỡng, tự bồi dưỡng năng lực thực tiễn cho sĩ quan trẻ hậu cần - kỹ thuật 

Đây là yêu cầu giữ vai trò đặc biệt quan trọng, mang tính quyết định từ bên trong đối với chất lượng và hiệu quả phát triển năng lực thực tiễn. thực tiễn cho thấy, năng lực thực tiễn chỉ được củng cố bền vững khi mỗi đội ngũ sĩ quan trẻ có ý thức tự giác, tinh thần cầu thị và động cơ phấn đấu đúng đắn trong học tập, rèn luyện.

Sĩ quan trẻ hậu cần - kỹ thuật cần chủ động xây dựng kế hoạch tự học, tự bồi dưỡng phù hợp với chức trách, nhiệm vụ được giao và yêu cầu phát triển của ngành. Nội dung tự bồi dưỡng phải toàn diện, kết hợp chặt chẽ giữa bồi dưỡng trình độ chuyên môn, nghiệp vụ hậu cần, kỹ thuật với bồi dưỡng kỹ năng thực hành, kỹ năng tổ chức, quản lý và xử lý tình huống thực tiễn. Đồng thời, cần chú trọng tự học tập lý luận chính trị, pháp luật, điều lệnh, điều lệ, các quy định của Quân đội, làm nền tảng định hướng đúng đắn cho việc vận dụng năng lực thực tiễn trong thực hiện nhiệm vụ. Phát huy tinh thần tự rèn luyện thông qua thực tiễn công tác hằng ngày. Mỗi Sĩ quan trẻ cần coi mỗi nhiệm vụ, mỗi cương vị công tác là một “bài học thực tiễn” để tự soi, tự sửa, tự hoàn thiện. Thông qua quá trình chủ động nhận việc, tích cực giải quyết công việc khó, việc mới, sĩ quan trẻ từng bước tích lũy kinh nghiệm, hình thành phương pháp, tác phong công tác khoa học, bồi dưỡng năng lực thực tiễn một cách bền vững. Việc thường xuyên tự đánh giá kết quả công tác, nghiêm túc tiếp thu ý kiến góp ý của chỉ huy và đồng chí, đồng đội là yếu tố quan trọng giúp họ điều chỉnh kịp thời hạn chế, thiếu sót. Bồi dưỡng ý thức tự học, tự bồi dưỡng gắn với yêu cầu đổi mới, sáng tạo và thích ứng với chuyển đổi số trong công tác hậu cần, kỹ thuật. Trong bối cảnh khoa học - công nghệ phát triển nhanh, đội ngũ Sĩ quan trẻ cần chủ động tiếp cận, làm chủ các công nghệ mới, phương thức quản lý hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số vào thực tiễn công tác. Thông qua đó, không chỉ bồi dưỡng hiệu quả công việc mà còn từng bước hình thành năng lực thích ứng, đổi mới sáng tạo - một thành tố quan trọng của năng lực thực tiễn trong thời kỳ mới.

4. Kết luận

Bồi dưỡng năng lực thực tiễn cho đội ngũ sĩ quan trẻ ngành hậu cần - kỹ thuật Quân đội trong thời kỳ mới là yêu cầu khách quan, cấp thiết, có ý nghĩa quyết định đối với việc bồi dưỡng chất lượng hoàn thành nhiệm vụ, xây dựng đội ngũ cán bộ hậu cần, kỹ thuật vững mạnh, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Việc triển khai đồng bộ, hiệu quả các yêu cầu nêu trên sẽ góp phần hình thành đội ngũ đội ngũ sĩ quan trẻ hậu cần, kỹ thuật có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn, kỹ năng thực tiễn và khả năng thích ứng cao, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình hiện nay.

Tài liệu tham khảo

1. Quân ủy Trung ương (2022), Nghị quyết số 1658-NQ/QUTW ngày 20-12-2022 của Quân ủy Trung ương về Công tác hậu cần Quân đội đến năm 2030 và những năm tiếp theo, Hà Nội.

2. Quân ủy Trung ương (2022), Nghị quyết số 1656-NQ/QUTW ngày 20-12-2022 của Quân ủy Trung ương về lãnh đạo công tác kỹ thuật đến năm 2030 và những năm tiếp theo, Hà Nội.

REQUIREMENTS FOR DEVELOPING THE PRACTICAL COMPETENCE OF YOUNG LOGISTICS AND TECHNICAL OFFICERS IN THE MILITARY IN THE NEW PERIOD

Ngo Tien Hai
Faculty of General Military Education, College of Defense Industry

Abstract:
Practical competence is one of the particularly important factors that directly determines the quality and effectiveness of military officers in performing their functions and duties in general, and young logistics and technical officers in particular. This article focuses on clarifying the role and proposing several requirements for developing the practical competence of young logistics and technical officers in the military in the new period.

Keywords: Development, practical competence, logistics and technical sector, young officers.