VAI TRÒ CỦA CHI BỘ TỔ DÂN PHỐ THAM GIA ĐẤU TRANH BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG TRONG KỶ NGUYÊN MỚI

Nguyễn Thị Ba – Trần Đình Tuấn

Chi bộ Tổ dân phố 13 Quang Trung, phường Hà Đông, Hà Nội

Email:[email protected]

Tóm tắt: Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đặt ra nhiều yêu cầu mới cả về nội dung, phương thức và lực lượng tham gia. Chi bộ tổ dân phố – một thiết chế chính trị cơ sở gần dân, sát dân – giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc trực tiếp triển khai, lan tỏa và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong đời sống xã hội. Bài viết phân tích vị trí, vai trò, những lợi thế đặc thù của chi bộ tổ dân phố, đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy hiệu quả nguồn lực đảng viên tại cơ sở trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới.

Từ khóa: Chi bộ tổ dân phố; nền tảng tư tưởng của Đảng; đấu tranh tư tưởng; chuyển đổi số; đảng viên cơ sở.

1. Đặt vấn đề

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ sống còn, có ý nghĩa quyết định đối với sự ổn định chính trị và phát triển bền vững của đất nước. Trong bối cảnh kỷ nguyên số, sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng cùng với sự gia tăng các quan điểm sai trái, thù địch đã tạo ra những thách thức mới đối với công tác tư tưởng.

Trong hệ thống chính trị, chi bộ tổ dân phố là “tế bào” cơ bản của Đảng, là nơi trực tiếp gắn bó với quần chúng nhân dân. Đặc biệt, chi bộ tổ dân phố tập hợp nhiều đảng viên từng công tác ở các cơ quan, đơn vị khác nhau, có trình độ lý luận, kinh nghiệm thực tiễn phong phú. Đây là nguồn lực quan trọng nhưng chưa được khai thác đầy đủ trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Bài viết này nhằm làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của chi bộ tổ dân phố trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới; Phân tích những lợi thế đặc thù của chi bộ tổ dân phố, đặc biệt là nguồn lực đảng viên có trình độ và kinh nghiệm đa dạng, trong tham gia đấu tranh tư tưởng; Đánh giá những khó khăn, hạn chế và thách thức đặt ra đối với hoạt động của chi bộ trong bối cảnh chuyển đổi số; Đề xuất các giải pháp nhằm phát huy hiệu quả vai trò của chi bộ tổ dân phố trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng theo hướng đổi mới, sáng tạo và phù hợp với điều kiện thực tiễn hiện nay.

2. Vai trò của chi bộ tổ dân phố trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

2.1. Chi bộ tổ dân phố – “pháo đài tư tưởng” ở cơ sở

Chi bộ tổ dân phố là nơi trực tiếp triển khai đường lối, chủ trương của Đảng đến từng người dân. Thông qua sinh hoạt chi bộ, các nghị quyết, chỉ thị được cụ thể hóa thành hành động thực tiễn phù hợp với đặc điểm địa bàn.

Trong đấu tranh tư tưởng, chi bộ có vai trò như một “pháo đài” vững chắc ở cơ sở, góp phần định hướng dư luận xã hội, kịp thời phát hiện và xử lý những biểu hiện lệch lạc về nhận thức, tư tưởng trong cộng đồng dân cư.

2.2. Tận dụng nguồn lực đảng viên có trình độ và kinh nghiệm đa dạng

Một đặc điểm nổi bật của chi bộ tổ dân phố là tập hợp nhiều đảng viên đã từng giữ các vị trí công tác khác nhau như quản lý nhà nước, giáo dục, quân đội, công an, khoa học – công nghệ… Đây là những người có nền tảng lý luận chính trị vững vàng; kinh nghiệm thực tiễn phong phú; có kỹ năng phân tích, phản biện và xử lý tình huống.

Nếu được tổ chức, phân công hợp lý, lực lượng này sẽ trở thành “đội ngũ nòng cốt” trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, đặc biệt trên không gian mạng.

2.3. Cầu nối giữa Đảng với nhân dân trong không gian thực và không gian số

Chi bộ tổ dân phố không chỉ hoạt động trong đời sống thực mà còn ngày càng mở rộng ảnh hưởng trên môi trường số thông qua các nhóm mạng xã hội, diễn đàn cộng đồng. Vai trò cầu nối được thể hiện ở việc truyền tải thông tin chính thống, kịp thời; giải thích, định hướng dư luận trước các vấn đề nhạy cảm; phản bác thông tin sai lệch ngay từ cơ sở

Nhờ sự gần gũi và uy tín của đảng viên, các thông tin được lan tỏa có tính thuyết phục cao hơn so với các kênh truyền thông chính thức đơn thuần.

2.4. Phát huy tính chủ động, sáng tạo trong phương thức đấu tranh

Chi bộ tổ dân phố có điều kiện linh hoạt trong tổ chức hoạt động, từ đó có thể triển khai các hình thức đấu tranh phù hợp như tọa đàm, sinh hoạt chuyên đề; tuyên truyền qua các nhóm Zalo, Facebook; lồng ghép nội dung tư tưởng trong các phong trào quần chúng

Sự linh hoạt này giúp công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng trở nên gần gũi, dễ tiếp cận và hiệu quả hơn.

3. Cảnh giác với những quan điểm lệch lạc về vai trò của chi bộ tổ dân phố

Bên cạnh những hạn chế về tổ chức và năng lực hoạt động, một thách thức mang tính chiều sâu hiện nay là sự tồn tại của các quan điểm sai trái, phiến diện hoặc chưa đầy đủ về vai trò của chi bộ tổ dân phố. Những nhận thức lệch lạc này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của chi bộ mà còn đi ngược lại quan điểm, đường lối của Đảng về xây dựng hệ thống chính trị cơ sở và bảo vệ nền tảng tư tưởng.

Trước hết, có quan điểm cho rằng chi bộ tổ dân phố chỉ mang tính hình thức, chủ yếu thực hiện các nhiệm vụ hành chính, không giữ vai trò quan trọng trong công tác tư tưởng. Đây là nhận thức sai lầm về bản chất. Theo Nghị quyết số 35-NQ/TW, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là “nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân” . Điều này khẳng định rõ: mọi tổ chức đảng, trong đó có chi bộ tổ dân phố, đều là chủ thể trực tiếp tham gia đấu tranh tư tưởng, chứ không phải chỉ là cấp thực thi thụ động. Thực tiễn tại các địa phương cho thấy, chính ở cơ sở – nơi “sát dân, gần dân” – mới là không gian đầu tiên phát sinh và xử lý các vấn đề tư tưởng xã hội.

Thứ hai, một số ý kiến cho rằng đảng viên ở chi bộ tổ dân phố, nhất là cán bộ nghỉ hưu, thiếu tính năng động, hạn chế về công nghệ nên không phù hợp với đấu tranh tư tưởng trong môi trường số. Cách nhìn này mang tính định kiến và phiến diện. Trên thực tế, nhiều đảng viên cao tuổi tại các phường đô thị như Hà Đông (Hà Nội) là những người từng giữ vị trí lãnh đạo, quản lý hoặc chuyên gia trong các lĩnh vực khác nhau, có bản lĩnh chính trị vững vàng và kinh nghiệm xử lý tình huống phong phú. Nếu được tổ chức hợp lý và bồi dưỡng kỹ năng số, lực lượng này không chỉ không “lạc hậu” mà còn trở thành lực lượng nòng cốt trong định hướng dư luận, phản bác thông tin sai trái bằng lập luận sắc bén và uy tín cá nhân.

Thứ ba, xuất hiện quan điểm sai lệch cho rằng đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng là nhiệm vụ riêng của các cơ quan chuyên trách như Ban Tuyên giáo, lực lượng an ninh hoặc báo chí. Quan điểm này trái với tinh thần của Đảng về xây dựng “thế trận tư tưởng toàn dân”. Các văn kiện của Đảng nhấn mạnh đây là nhiệm vụ “tự giác, thường xuyên của cấp ủy, tổ chức đảng và mỗi cán bộ, đảng viên” . Như vậy, việc tách chi bộ tổ dân phố ra khỏi nhiệm vụ này là thu hẹp vai trò của tổ chức đảng cơ sở, làm suy yếu “thế trận lòng dân” – yếu tố cốt lõi trong bảo vệ nền tảng tư tưởng.

Thứ tư, trong bối cảnh truyền thông số phát triển, có quan điểm cho rằng hoạt động tuyên truyền của chi bộ tổ dân phố trở nên kém hiệu quả, bị lấn át bởi mạng xã hội. Đây là cách tiếp cận phiến diện, chưa thấy rõ sự chuyển hóa vai trò của chi bộ trong môi trường mới. Thực tiễn triển khai Nghị quyết 35 cho thấy, hiệu quả của công tác tư tưởng không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà còn dựa vào uy tín chính trị và mối quan hệ xã hội trực tiếp. Chính sự gần gũi, tin cậy của đảng viên tại khu dân cư giúp thông tin chính thống được tiếp nhận dễ dàng hơn, góp phần tạo “thế trận lòng dân” vững chắc .

Thứ năm, tại một số địa bàn đô thị như phường Hà Đông (Hà Nội), còn tồn tại biểu hiện coi nhẹ vai trò của chi bộ trong xử lý các vấn đề tư tưởng phát sinh từ đời sống dân cư đô thị, như thông tin sai lệch trên mạng xã hội, mâu thuẫn cộng đồng, hoặc các vấn đề liên quan đến quản lý đô thị. Trong khi đó, thực tiễn cho thấy nhiều chi bộ đã chủ động tổ chức sinh hoạt chuyên đề, sử dụng các nhóm mạng xã hội cộng đồng để định hướng dư luận, qua đó góp phần giải quyết hiệu quả các vấn đề ngay từ cơ sở. Điều này khẳng định: nếu được phát huy đúng mức, chi bộ tổ dân phố không chỉ là “người truyền đạt” mà còn là “chủ thể xử lý” các vấn đề tư tưởng tại địa bàn.

Từ những phân tích trên có thể thấy, các quan điểm sai trái và chưa phù hợp về vai trò của chi bộ tổ dân phố chủ yếu xuất phát từ nhận thức phiến diện, tách rời giữa lý luận và thực tiễn, giữa trung ương và cơ sở. Việc nhận diện và phê phán những quan điểm này không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn là cơ sở quan trọng để khẳng định lại vị trí trung tâm của chi bộ tổ dân phố trong “thế trận tư tưởng toàn dân”, từ đó nâng cao hiệu quả đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới.

4. Giải pháp phát huy vai trò của chi bộ tổ dân phố trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

4.1. Đổi mới nội dung và phương thức sinh hoạt chi bộ

Sinh hoạt chi bộ là hình thức lãnh đạo trực tiếp, là “kênh truyền dẫn” chủ yếu để triển khai công tác tư tưởng của Đảng ở cơ sở. Đổi mới sinh hoạt chi bộ sẽ tạo nền tảng để nâng cao chất lượng nhận thức, tăng tính chiến đấu và sức lan tỏa của chi bộ trong cộng đồng dân cư. Mục tiêu của giải pháp này nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ theo hướng thiết thực, hiệu quả; Gắn nội dung sinh hoạt với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; Tăng cường khả năng định hướng tư tưởng cho đảng viên và quần chúng

Nội dung chủ yếu của giải pháp này gồm: Tổ chức sinh hoạt chuyên đề định kỳ về đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái; Lồng ghép nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng trong sinh hoạt thường kỳ; Tăng cường thảo luận, phản biện, xử lý tình huống thực tiễn; Sử dụng tài liệu thời sự, thông tin chính thống làm cơ sở sinh hoạt

Cách thức tổ chức thực hiện giải pháp như sau: Cấp ủy chi bộ xây dựng kế hoạch sinh hoạt theo quý, theo chủ đề cụ thể; Phân công đảng viên chuẩn bị nội dung chuyên đề theo lĩnh vực chuyên môn; Ứng dụng công nghệ (trình chiếu, tài liệu số) để nâng cao chất lượng sinh hoạt; Đánh giá, rút kinh nghiệm sau mỗi kỳ sinh hoạt để điều chỉnh phù hợp

Liên hệ thực tiễn cho thấy, tại một số tổ dân phố trên địa bàn phường Hà Đông, việc đổi mới sinh hoạt chi bộ đã được triển khai thông qua mô hình “sinh hoạt chuyên đề gắn với vấn đề thời sự địa phương”. Ví dụ, khi xuất hiện thông tin chưa chính xác liên quan đến quy hoạch đô thị hoặc quản lý trật tự xây dựng, chi bộ đã kịp thời tổ chức sinh hoạt chuyên đề, mời cán bộ có chuyên môn hoặc đảng viên từng công tác trong lĩnh vực quản lý đô thị tham gia phân tích, làm rõ bản chất vấn đề.

Một tình huống điển hình là việc lan truyền thông tin trên mạng xã hội về “dự án giải tỏa không minh bạch”. Chi bộ đã chủ động tổ chức họp nhanh, cung cấp thông tin chính thống; Phân công đảng viên giải thích trực tiếp tới từng hộ dân; Định hướng dư luận thông qua các nhóm cộng đồng

Kết quả là hạn chế được tâm lý hoang mang, củng cố niềm tin của người dân. Mô hình này cho thấy, khi nội dung sinh hoạt gắn sát thực tiễn, chi bộ không chỉ là nơi học tập nghị quyết mà còn là “trung tâm xử lý thông tin tư tưởng tại chỗ”.

4.2. Phát huy hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao trong chi bộ

Đội ngũ đảng viên trong chi bộ tổ dân phố là nguồn lực trí tuệ quan trọng. Việc khai thác hiệu quả nguồn lực này sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp trong đấu tranh tư tưởng. Mục tiêu của giải pháp này nhằm huy động tối đa tri thức, kinh nghiệm của đảng viên; hình thành lực lượng nòng cốt trong đấu tranh tư tưởng tại cơ sở; nâng cao chất lượng phản biện và định hướng dư luận.

Nội dung chủ yếu của giải pháp này gồm: Phân loại đảng viên theo chuyên môn, kinh nghiệm; Thành lập các nhóm nòng cốt (tuyên truyền, phản biện, công nghệ…); Khuyến khích đảng viên viết bài, tham gia diễn đàn, mạng xã hội; Tận dụng vai trò cố vấn của đảng viên có uy tín

Cách thức tổ chức thực hiện giải pháp này như sau: Cấp ủy xây dựng cơ sở dữ liệu về năng lực, kinh nghiệm đảng viên; Giao nhiệm vụ cụ thể gắn với thế mạnh từng cá nhân; Tổ chức các buổi trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm trong chi bộ; Khen thưởng, biểu dương kịp thời các cá nhân tích cực.

Liên hệ thực tiễn cho thấy, phường Hà Đông có nhiều chi bộ tổ dân phố với tỷ lệ đảng viên là cán bộ nghỉ hưu khá cao, trong đó có những người từng công tác trong lĩnh vực giáo dục, quân đội, công an, hành chính nhà nước. Một số chi bộ đã chủ động xây dựng mô hình “nhóm đảng viên nòng cốt theo lĩnh vực”, ví dụ: Nhóm đảng viên có kinh nghiệm giáo dục phụ trách tuyên truyền, giải thích chủ trương; Nhóm đảng viên từng công tác trong lực lượng vũ trang tham gia định hướng, phản bác thông tin sai trái; Nhóm đảng viên am hiểu công nghệ hỗ trợ hoạt động trên mạng xã hội.

Một tình huống thực tế, khi xuất hiện các bài viết xuyên tạc về tình hình chính trị – xã hội, nhóm đảng viên nòng cốt đã phối hợp phân tích nội dung sai lệch; soạn thảo nội dung phản biện ngắn gọn, dễ hiểu; chia sẻ trong các nhóm cộng đồng. Qua đó, uy tín cá nhân của đảng viên kết hợp với lập luận chặt chẽ đã tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực, góp phần định hướng dư luận ngay từ cơ sở.

4.3. Nâng cao năng lực số và kỹ năng đấu tranh trên không gian mạng

Không gian mạng là “mặt trận mới” trong đấu tranh tư tưởng. Nâng cao năng lực số giúp chi bộ thích ứng với phương thức đấu tranh hiện đại. Mục tiêu của giải pháp này nhằm trang bị kỹ năng số cơ bản và nâng cao cho đảng viên; tăng cường khả năng nhận diện, phản bác thông tin sai trái; mở rộng ảnh hưởng của chi bộ trên môi trường số.

Nội dung chủ yếu của giải pháp này gồm: Tập huấn sử dụng mạng xã hội an toàn, hiệu quả; Hướng dẫn kỹ năng kiểm chứng thông tin; Xây dựng nội dung tuyên truyền ngắn gọn, dễ tiếp cận; Hình thành các kênh truyền thông cộng đồng (Zalo, Facebook…).

Cách thức tổ chức thực hiện giải pháp như sau: Phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức tập huấn định kỳ; Lựa chọn đảng viên trẻ làm lực lượng hỗ trợ kỹ thuật; Xây dựng quy chế sử dụng mạng xã hội trong chi bộ; Khuyến khích chia sẻ thông tin chính thống trong cộng đồng

Liên hệ thực tiễn trên địa bàn phường Hà Đông, nhiều chi bộ đã bước đầu thích ứng với môi trường số thông qua việc sử dụng các nhóm Zalo của tổ dân phố. Một số chi bộ triển khai mô hình “chi bộ số – tổ dân phố điện tử” với các đặc điểm như mỗi tổ dân phố có nhóm Zalo chung, có sự tham gia của đảng viên và đại diện hộ dân; thông tin chính thống được cập nhật thường xuyên; các vấn đề phát sinh được trao đổi, xử lý kịp thời.

Ví dụ, khi có thông tin sai lệch liên quan đến chính sách an sinh xã hội, chi bộ đã đăng tải văn bản chính thức kèm giải thích ngắn gọn; trả lời trực tiếp các thắc mắc của người dân; hướng dẫn cách nhận diện thông tin giả.

Một điểm đáng chú ý là sự phối hợp giữa đảng viên trẻ và đảng viên lớn tuổi, đảng viên trẻ hỗ trợ kỹ thuật, còn đảng viên có kinh nghiệm đảm nhiệm nội dung, tạo nên sự kết hợp hiệu quả giữa “công nghệ” và “bản lĩnh chính trị”.

4.4. Tăng cường phối hợp với các tổ chức trong hệ thống chính trị và cộng đồng dân cư

Đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng là nhiệm vụ tổng hợp, cần sự tham gia của nhiều lực lượng. Chi bộ tổ dân phố giữ vai trò trung tâm trong việc kết nối, điều phối.

Mục tiêu của giải pháp này nhằm tạo sự đồng thuận, thống nhất trong hệ thống chính trị ở cơ sở; phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức và nhân dân; nâng cao hiệu quả lan tỏa của công tác tư tưởng

Nội dung chủ yếu của giải pháp này gồm: Phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể; tổ chức các hoạt động tuyên truyền, sinh hoạt cộng đồng; xây dựng mạng lưới tuyên truyền viên cơ sở; lồng ghép nội dung tư tưởng vào các phong trào quần chúng

Cách thức tổ chức thực hiện giải pháp như sau: Ký kết quy chế phối hợp giữa chi bộ và các tổ chức; phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng tổ chức, cá nhân; tổ chức hội nghị liên tịch định kỳ để đánh giá, điều chỉnh; phát huy vai trò người có uy tín trong cộng đồng.

Liên hệ thực tiễn tại phường Hà Đông, một số chi bộ đã triển khai hiệu quả cơ chế phối hợp với Ban công tác Mặt trận và các đoàn thể thông qua mô hình “liên kết 3 chủ thể: chi bộ – tổ dân phố – đoàn thể”.

Cụ thể, chi bộ định hướng nội dung tư tưởng; Mặt trận và đoàn thể tổ chức triển khai tuyên truyền; người dân tham gia phản hồi, giám sát. Một tình huống thực tế là việc xử lý mâu thuẫn trong cộng đồng liên quan đến sử dụng không gian chung. Chi bộ đã phối hợp với Mặt trận tổ chức đối thoại; lồng ghép tuyên truyền về đoàn kết cộng đồng; phân công đảng viên có uy tín tham gia hòa giải. Kết quả không chỉ giải quyết được mâu thuẫn mà còn tăng cường sự đồng thuận xã hội, qua đó góp phần củng cố “thế trận lòng dân” – yếu tố cốt lõi trong bảo vệ nền tảng tư tưởng.

4.5. Xây dựng cơ chế đánh giá, khuyến khích và nhân rộng mô hình hiệu quả

Cơ chế đánh giá và khuyến khích là động lực thúc đẩy đảng viên và chi bộ tích cực tham gia đấu tranh tư tưởng. Mục tiêu của giải pháp này nhằm đưa hoạt động bảo vệ nền tảng tư tưởng trở thành tiêu chí đánh giá quan trọng; tạo động lực thi đua, khuyến khích sáng tạo; nhân rộng các mô hình, cách làm hiệu quả.

Nội dung chủ yếu của giải pháp này gồm: Xây dựng tiêu chí đánh giá cụ thể, định lượng; khen thưởng các cá nhân, tập thể tiêu biểu; tổng kết, rút kinh nghiệm và nhân rộng mô hình; gắn kết quả với đánh giá, xếp loại đảng viên.

Cách thức tổ chức thực hiện giải pháp như sau: Cấp ủy ban hành tiêu chí đánh giá phù hợp với thực tiễn; tổ chức sơ kết, tổng kết định kỳ; công khai kết quả đánh giá trong chi bộ; phối hợp với cấp trên để nhân rộng mô hình hiệu quả.

Liên hệ thực tiễn cho thấy, một số chi bộ tại phường Hà Đông đã đưa nội dung tham gia đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng vào tiêu chí đánh giá đảng viên cuối năm. Các biểu hiện tích cực được ghi nhận như chủ động phát hiện, phản ánh thông tin sai trái; tích cực tham gia tuyên truyền, định hướng dư luận; có bài viết, ý kiến phản biện chất lượng.

Bên cạnh đó, mô hình “đảng viên gương mẫu trên không gian mạng” được bước đầu triển khai, trong đó mỗi đảng viên cam kết sử dụng mạng xã hội đúng quy định; chia sẻ thông tin chính thống; không tham gia hoặc lan truyền thông tin chưa kiểm chứng. Việc biểu dương kịp thời các cá nhân tiêu biểu trong sinh hoạt chi bộ đã tạo động lực rõ rệt, góp phần hình thành môi trường thi đua tích cực trong đấu tranh tư tưởng.

4.6. Gắn công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng với giải quyết các vấn đề thực tiễn tại cơ sở

Thực tiễn là môi trường kiểm nghiệm hiệu quả của công tác tư tưởng. Gắn với thực tiễn giúp nâng cao tính thuyết phục và hiệu quả đấu tranh. Mục tiêu của giải pháp này nhằm giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh tại địa bàn; tăng cường niềm tin của nhân dân đối với Đảng; nâng cao hiệu quả “thế trận lòng dân”.

Nội dung chủ yếu của giải pháp này gồm: Nắm bắt tình hình dư luận xã hội; xử lý kịp thời các vấn đề nhạy cảm, phức tạp; lồng ghép công tác tư tưởng trong giải quyết mâu thuẫn cộng đồng; tăng cường đối thoại giữa đảng viên và nhân dân.

Cách thức tổ chức thực hiện giải pháp như sau: Thiết lập kênh tiếp nhận thông tin từ người dân; phân công đảng viên phụ trách từng khu vực, nhóm dân cư; tổ chức đối thoại định kỳ hoặc đột xuất; phối hợp với chính quyền địa phương để xử lý vấn đề

Liên hệ thực tiễn cho thấy, đặc thù đô thị của phường Hà Đông đặt ra nhiều vấn đề thực tiễn như quản lý trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, an ninh trật tự… Đây cũng là những lĩnh vực dễ phát sinh thông tin sai lệch hoặc bức xúc xã hội.

Một số chi bộ đã triển khai mô hình “đảng viên phụ trách địa bàn dân cư”. Theo đó, mỗi đảng viên theo dõi một nhóm hộ dân; chủ động nắm bắt dư luận; kịp thời báo cáo và xử lý vấn đề phát sinh.

Ví dụ, khi có phản ánh về tình trạng ô nhiễm môi trường, chi bộ đã cử đảng viên xác minh thực tế; phối hợp với chính quyền xử lý; thông tin công khai kết quả cho người dân. Qua đó, việc giải quyết vấn đề thực tiễn gắn liền với công tác tư tưởng đã nâng cao niềm tin của nhân dân, hạn chế “khoảng trống thông tin” – nguyên nhân dễ bị các thế lực xấu lợi dụng.

Thực tiễn tại phường Hà Đông cho thấy, khi các giải pháp được triển khai một cách linh hoạt, sáng tạo và phù hợp với đặc điểm địa bàn, chi bộ tổ dân phố có thể phát huy rõ vai trò là “hạt nhân chính trị – trung tâm tư tưởng” ở cơ sở. Những mô hình như sinh hoạt chuyên đề gắn thực tiễn, nhóm đảng viên nòng cốt, chi bộ số hay đảng viên phụ trách địa bàn không chỉ có giá trị trước mắt mà còn có thể nhân rộng trong toàn hệ thống.

5. Kết luận

Trong bối cảnh kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế sâu rộng, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đang đứng trước những yêu cầu mới với tính chất ngày càng phức tạp, đa chiều và liên thông giữa không gian thực và không gian mạng. Điều này đòi hỏi phải phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn hệ thống chính trị, trong đó chi bộ tổ dân phố giữ vai trò đặc biệt quan trọng với tư cách là “pháo đài tư tưởng” ở cơ sở.

Bài viết đã làm rõ rằng, chi bộ tổ dân phố không chỉ là nơi triển khai chủ trương, đường lối của Đảng mà còn là chủ thể trực tiếp tham gia đấu tranh, định hướng và xử lý các vấn đề tư tưởng trong cộng đồng dân cư. Với đặc điểm tập hợp đội ngũ đảng viên có trình độ lý luận và kinh nghiệm thực tiễn đa dạng, nếu được tổ chức, khai thác hiệu quả, chi bộ có thể trở thành lực lượng nòng cốt, tạo nên “thế trận tư tưởng từ cơ sở” vững chắc và bền vững.

Thông qua việc phân tích các quan điểm sai trái, phiến diện về vai trò của chi bộ tổ dân phố, bài viết khẳng định rằng: mọi sự xem nhẹ vai trò của tổ chức đảng ở cơ sở đều đi ngược lại quan điểm của Đảng về xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh toàn diện và “thế trận lòng dân”. Đồng thời, những hạn chế về năng lực số, phương thức hoạt động hay cơ chế phối hợp cũng chỉ ra rằng, việc phát huy vai trò của chi bộ cần được đặt trong tiến trình đổi mới đồng bộ, phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số.

Các giải pháp được đề xuất trong bài viết – từ đổi mới sinh hoạt chi bộ, phát huy nguồn nhân lực đảng viên, nâng cao năng lực số, tăng cường phối hợp, đến xây dựng cơ chế khuyến khích và gắn với thực tiễn địa phương – không chỉ mang tính lý luận mà còn có giá trị thực tiễn cao. Liên hệ tại phường Hà Đông (Hà Nội) cho thấy, khi các giải pháp được triển khai linh hoạt, sáng tạo, chi bộ tổ dân phố hoàn toàn có thể phát huy vai trò là trung tâm đoàn kết, hạt nhân chính trị và lực lượng nòng cốt trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Từ những kết quả nghiên cứu, có thể rút ra một số hàm ý quan trọng.

Thứ nhất, cần tiếp tục khẳng định và nâng cao nhận thức về vai trò của chi bộ tổ dân phố trong toàn hệ thống chính trị, coi đây là lực lượng “tuyến đầu” trong công tác tư tưởng.

Thứ hai, việc phát huy vai trò của chi bộ phải gắn với đổi mới phương thức lãnh đạo, đặc biệt là thích ứng với môi trường số.

Thứ ba, cần xây dựng cơ chế đồng bộ để huy động, tổ chức và phát huy hiệu quả nguồn lực đảng viên tại cơ sở – yếu tố then chốt quyết định chất lượng đấu tranh tư tưởng.

Trong thời gian tới, cùng với sự phát triển của công nghệ và sự biến đổi nhanh chóng của môi trường thông tin, vai trò của chi bộ tổ dân phố sẽ không giảm đi mà càng trở nên quan trọng hơn với tư cách là “điểm tựa niềm tin” của nhân dân đối với Đảng. Do đó, việc tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện mô hình tổ chức và phương thức hoạt động của chi bộ tổ dân phố trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là hướng đi cần thiết, có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn.

Tài liệu tham khảo

[1]. Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (2018), Nghị quyết số 35-NQ/TW về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội.

[2]. Ban Chấp hành Trung ương (2023), Về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới. Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/11/2023

[3]. Ban Tuyên giáo Trung ương (2022), Tài liệu bồi dưỡng công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

[4]. Bộ Chính trị (2024), Về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới. Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024

[5]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Tập 1, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, 2026

[6]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Tập II, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, 2026

[7]. Nguyễn Phú Trọng (2022), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội.

[8]. Trần Đình Tuấn (20212), Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.