Tuyển sinh 2025: Hơn 222.000 thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 vào ngành STEM – Dịch chuyển mạnh theo xu thế phát triển công nghệ cao

TCGCVN – Mùa tuyển sinh đại học năm 2025 ghi nhận sự gia tăng đáng kể về số lượng thí sinh lựa chọn nhóm ngành STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học) ở nguyện vọng 1. Theo thống kê, đã có 222.454 thí sinh đăng ký, tăng 41.881 em so với năm 2024. Con số này phản ánh sự dịch chuyển rõ nét trong xu hướng lựa chọn ngành học của học sinh phổ thông, gắn liền với định hướng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn của đất nước.

Thông tin được đưa ra tại Phiên họp của Ban Chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo, chủ trì. Tại phiên họp, Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho biết: ngay sau phiên họp đầu tiên, Bộ GD&ĐT đã chủ động xây dựng và triển khai đồng bộ các kế hoạch nhằm thúc đẩy công tác đào tạo nhân lực cho ngành công nghiệp bán dẫn – một lĩnh vực được xác định là trọng điểm trong chiến lược phát triển kinh tế - công nghệ của quốc gia.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng phát biểu tại phiên họp.

Tăng tốc chuẩn hóa chương trình đào tạo ngành bán dẫn

Bộ GD&ĐT đã ban hành hướng dẫn các cơ sở giáo dục đại học xây dựng đề án thành lập phòng thí nghiệm bán dẫn cấp cơ sở, tạo điều kiện thuận lợi để sinh viên tiếp cận thực hành và nghiên cứu chuyên sâu. Tính đến tháng 8/2025, đã có 09 trường đại học hoàn thành đề án, gửi về Bộ để tổng hợp, chuyển sang Bộ Tài chính và chờ Hội đồng thẩm định đánh giá chi tiết.

Bên cạnh đó, Bộ cũng đã hướng dẫn xây dựng đề án đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao cho lĩnh vực bán dẫn, bám sát Quyết định số 1017/QĐ-TTg ngày 30/8/2023 của Thủ tướng Chính phủ. Hướng dẫn này được đánh giá là cụ thể, minh bạch, khả thi và đã được phổ biến đến toàn bộ các cơ sở đào tạo có liên quan.

Đáng chú ý, ngày 13/5/2025, Bộ GD&ĐT chính thức ban hành Chuẩn chương trình đào tạo ngành vi mạch bán dẫn, nhằm thống nhất cấu trúc, nội dung, đảm bảo chất lượng đầu ra và phù hợp với chuẩn quốc tế. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm chuẩn hóa hệ thống đào tạo trong bối cảnh ngành công nghiệp bán dẫn đang thu hút sự quan tâm lớn từ nhà nước, doanh nghiệp và xã hội.

Hiện tại, Bộ tiếp tục chỉ đạo các trường đại học rà soát, điều chỉnh chương trình đào tạo theo chuẩn mới, đảm bảo tính đồng bộ, kết nối với hệ sinh thái công nghiệp và phù hợp với nhu cầu phát triển thực tế của đất nước.

Ngành Công nghệ thông tin, Trí tuệ nhân tạo giữ vị trí dẫn đầu

Tín hiệu tích cực từ mùa tuyển sinh năm nay thể hiện rõ qua sự gia tăng vượt bậc số lượng thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 vào các ngành STEM:

• Ngành Khoa học máy tính và Công nghệ thông tin thu hút 54.359 thí sinh, tăng 2.183 em so với năm 2024.
• Ngành Trí tuệ nhân tạo cũng ghi nhận 2.754 thí sinh đăng ký, cao hơn đáng kể so với các năm trước.

Theo đánh giá của Bộ GD&ĐT, sự chuyển dịch này phản ánh xu hướng lựa chọn ngành nghề gắn với định hướng phát triển công nghệ cao, đồng thời cho thấy nhận thức ngày càng rõ ràng của học sinh và phụ huynh về cơ hội nghề nghiệp, vị thế xã hội và triển vọng toàn cầu của các lĩnh vực STEM, đặc biệt là trong kỷ nguyên chuyển đổi số và cách mạng công nghiệp 4.0.

Tạo đà cho hệ sinh thái đào tạo nhân lực chất lượng cao

Bộ GD&ĐT khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp trong và ngoài nước để:

• Mở thêm các ngành đào tạo mới phù hợp với nhu cầu nhân lực thực tiễn;
• Cập nhật chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế;
• Tổ chức các diễn đàn, hội thảo chuyên sâu về công nghiệp chip và vi mạch bán dẫn;
• Thiết lập mạng lưới hợp tác trong đào tạo – nghiên cứu – thực hành, tạo hệ sinh thái đào tạo linh hoạt, hiệu quả và bền vững.

Tuy nhiên, Bộ cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn hiện hữu, như năng lực đào tạo giữa các trường còn chưa đồng đều; thiếu môi trường học thuật chuyên sâu; hợp tác quốc tế còn hạn chế. Để khắc phục, Bộ đề xuất:

• Tăng cường hợp tác, trao đổi giảng viên, sinh viên với các quốc gia có nền công nghiệp bán dẫn phát triển;
• Xây dựng cơ chế phối hợp – liên kết giữa các trường trong nước, tránh phân tán nguồn lực, từng bước hình thành mạng lưới đào tạo thống nhất, có chiều sâu.

Kỳ vọng tạo bước đột phá chiến lược trong đào tạo nhân lực STEM quốc gia

Sự bứt phá trong số lượng thí sinh đăng ký vào các ngành STEM là tín hiệu tích cực, cho thấy nỗ lực chính sách của Nhà nước, sự điều hành linh hoạt của Bộ GD&ĐT và vai trò chủ động của các cơ sở đào tạo đang phát huy hiệu quả bước đầu.

Nếu tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng triển khai theo hướng đồng bộ - chuẩn hóa – hội nhập, Việt Nam hoàn toàn có thể kỳ vọng hình thành được nguồn nhân lực công nghệ cao có đủ năng lực cạnh tranh quốc tế, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa nước ta trở thành trung tâm sản xuất, thiết kế và nghiên cứu bán dẫn tại khu vực châu Á trong tương lai gần

Bảo Quyên