SỬ DỤNG CÔNG NGHỆ AI TRONG GIẢNG DẠY CHUYÊN ĐỀ GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẤT ĐỘNG

TCGCVN : Tháng 04/2026 Tại Trường Tiểu học Quất Động, Xã Thượng Phúc, Hà Nội đã tổ chức thành công chuyên đề Giáo dục địa phương lớp 5 theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 với chủ đề “Vườn quốc gia Ba Vì” qua hình thức dạy học dự án có sử dụng AI. Chuyên đề không chỉ giúp học sinh hiểu sâu sắc về vùng đất xứ Đoài mà còn phát triển năng lực tiếp cận công nghệ AI của giáo viên và học sinh trong trường.

Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, môn Giáo dục địa phương là môn học bắt buộc từ lớp 1 đến lớp 12, nhằm trang bị cho học sinh những hiểu biết cơ bản về văn hóa, lịch sử, địa lý, kinh tế, xã hội của địa phương nơi các em sinh sống. Với học sinh Hà Nội, việc tìm hiểu các vùng đất tiêu biểu của Thủ đô như Ba Vì có ý nghĩa quan trọng trong việc giáo dục học sinh về tình yêu quê hương đất nước, lòng tự hào dân tộc, trách nhiệm của công dân trong việc bảo tồn giữ gìn truyền thống tốt đẹp của địa phương.

Để thực hiện kế hoạch năm học 2025-2026, ngay từ đầu năm học BGH nhà trường, tổ chuyên môn khối 5 Trường Tiểu học Quất Động đã chủ động xây dựng kế hoạch dạy học qua dự án với chủ đề “Vườn quốc gia Ba Vì” cho học sinh lớp 5 do cô giáo Nguyễn Thị Thu Hường- tổ trưởng tổ chuyên môn tổ 5 thực hiện . Mục tiêu của chuyên đề là giúp học sinh: Nhận biết những dấu ấn tiêu biểu của Ba Vì về thiên nhiên, văn hóa, ẩm thưc, lịch sử.. Rèn kỹ năng thu thập thông tin, làm việc nhóm, thuyết trình, hình thành ý thức giữ gìn, quảng bá các giá trị văn hóa của Thủ đô kết hợp sử dụng trí tuệ nhân tạo AI trong quá trình dạy học.

Ảnh 1: Cô hiệu trưởng Tạ Thị Hạnh và tổ chuyên đề

Lựa chọn hình thức “Dạy học dự án” phù hợp tâm lý lứa tuổi

Thay vì dạy theo phương pháp truyền thống, tổ chuyên môn đã thống nhất lựa chọn hình thức dạy học dự án nhằm truyền đạt cho học sinh “Dấu ấn quê hương” Dự án được thiết kế trong tiết học chính khóa, phù hợp với đặc điểm nhận thức của học sinh lớp 5 là Ưa khám phá, thích được thể hiện, học thông qua trải nghiệm..vv

Nội dung dự án tập trung vào 3 dấu ấn chính của Ba Vì, được chia nhóm học sinh thực hiện:

Nhóm chào Ba Vì : Học sinh sử dụng slide trình chiếu, mã QR tra cứu thông tin, hình ảnh minh họa và video AI tái hiện về đỉnh Tản Viên cao 1.296m, truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh, hệ thống Đền Thượng, Đền Trung, Đền Hạ và cảnh quan Vườn Quốc gia Ba Vì. Qua đó, các em hiểu được vì sao núi Tản được gọi là “nóc nhà xứ Đoài”.

Nhóm Dấu ấn Ba Vì :

- Sữa Ba Vì. Từ câu chuyện Bác Hồ về thăm nông trường bò sữa năm 1960 với những lời dặn dò CBNV và nhân dân trong việc phát triển nguồn thực phẩm quí phục vụ nhân đân.Học sinh khám phá quy trình chăn nuôi bò sữa, các sản phẩm nổi tiếng như sữa tươi, sữa chua, bánh sữa. Đây là cơ hội để các em thấy được giá trị của lao động và sự phát triển kinh tế gắn với điều kiện tự nhiên địa phương.

- Dấu ấn lịch sử: Khu di tích K9 Đá Chông. Học sinh tìm hiểu về nơi Bác Hồ và Bộ Chính trị từng làm việc, nghỉ ngơi giai đoạn 1960-1969 và là nơi giữ gìn thi hài Bác từ 1969-1975. Thông qua câu chuyện về nhà sàn, con đường Bác đi, vườn cây Bác trồng, các em được giáo dục lòng kính yêu lãnh tụ và ý thức giữ gìn di tích lịch sử.

- Dấu ấn ẩm thực: Đặc sản Ba Vì. Các em sưu tầm thông tin về bánh sữa, chè Ba Trại, gà đồi, bánh tẻ Phú Nhi. Việc tìm hiểu đặc sản không chỉ giúp học sinh biết thưởng thức mà còn thấy được sự trù phú, đa dạng của văn hóa ẩm thực xứ Đoài.

Nhóm hành trình xanh

Khởi động và Khám phá. Giáo viên sử dụng video trình chiếu Vườn Quốc gia Ba Vì và trò chơi để tạo hứng thú. Em làm hướng dẫn viên. Đây là tiết học sôi nổi nhất khi Các em tự vẽ hình, viết lời giới thiệu, sáng tạo lời mời hấp dẫn. Ví dụ, nhóm viết “Hè này, bạn có dám cùng tớ leo núi Tản không?”. Nhóm Sữa Ba Vì lại mời: “Đến Ba Vì nhớ ghé trang trại tự tay vắt sữa nhé!”. Sau khi hoàn thành, mỗi nhóm cử 1 “hướng dẫn viên nhí” tập thuyết trình trước lớp

Ảnh 2: Cô tổ trưởng tổ 5 Nguyễn Thị Thu Hường đang trình bày bài giảng

Kết quả và ý nghĩa của chuyên đề

Qua tiết học, chuyên đề “Dấu ấn Ba Vì” đã đạt được mục tiêu đề ra. Về kiến thức, 100% học sinh lớp 5 tham gia đều kể được ít nhất 3 dấu ấn tiêu biểu của Ba Vì. Về năng lực, các em được rèn kỹ năng hợp tác nhóm, thuyết trình trước đám đông, thiết kế sản phẩm học tập. Về phẩm chất, học sinh thể hiện rõ tình yêu, niềm tự hào với Thủ đô Hà Nội và ý thức trách nhiệm giữ gìn di sản.

Chuyên đề cũng là minh chứng cho việc đổi mới phương pháp dạy học môn Giáo dục địa phương tại Trường Tiểu học Quất Động. Giáo viên chia sẻ “ các con rất hào hứng. Có em nói về nhà còn xin bố mẹ cho lên Ba Vì cuối tuần .Có em nói trước đây con chỉ biết Ba Vì có sữa thôi. Học xong con mới biết ở đó có cả núi của Sơn Tinh và khu di tích Bác Hồ…”

Đó là thành công lớn nhất chương trình giáo dục địa phương thông qua dự án và đưa công nghệ AI vào giảng dạy trong nhà trường, kiến thức đã được các em học sinh trường tiểu học Quất Động thỏa mãn “ Học mà vui, vui mà học”

Ảnh 3: Các bạn học sinh khối 5 trình bày nội dung bài giảng

Định hướng triển khai và bài học kinh nghiệm

UBND xã Thượng Phúc Thành phố Hà Nội đã chọn đầu tư xây dựng Trường TH Quất Động là trường chất lượng cao trên địa bàn trong thời gian tới.Đây là vinh dự với CBNV và học sinh nhưng cũng là nhiệm vụ nặng nề cần sự nỗ lực của cán bộ giáo viên nhà trường đứng đầu là cô Hiệu trưởng Tạ Thị Hạnh kiến tạo chương trình hành động, sáng tạo trong dạy học.

Trường TH Quất Động đã vinh dự được Bộ trưởng bộ giáo dục và đào tạo tặng bằng khen cho cá nhân tiêu biểu suất sắc trong phong trào thi đua “Đổi mới, sáng tạo trong quản lý, giảng dạy và học tập ” năm học 2022-2023.

Ảnh 4: Các bạn học sinh khối 5 thảo luận nhóm

Từ kết quả này, trong thời gian tới, Trường Tiểu học Quất Động sẽ tiếp tục nhân rộng mô hình dạy học dự án và sử dụng công nghệ AI cho các chủ đề khác của môn Giáo dục địa phương.

Chuyên đề là một bước đi cụ thể của Trường Tiểu học Quất Động trong việc thực hiện hiệu quả Chương trình GDPT 2018. Thông qua những dự án nhỏ, gần gũi, nhà trường đã góp phần ươm mầm tình yêu quê hương đất nước trong mỗi học sinh.Thực hiện thắng lợi nghị quyết 71-NQ/TW ngày 22/08/2025 của Bộ Chính Trị về giáo dục và đào tạo : Đột phá chiến lược là tập trung vào đổi mới nội dung , phương pháp giảng dạy nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng.

Bài và ảnh: Bùi Trần Công- Nhóm Trường Tiểu học Quất Động