PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ SĨ QUAN TRẺ TRONG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHUYỂN ĐỔI SỐ Ở CÁC NHÀ TRƯỜNG QUÂN ĐỘI HIỆN NAY
Nguyễn Minh Hoàng - Lê Thị Hồng Thơ
Tiểu đoàn 11, Trường Đại học Nguyễn Huệ
Email: [email protected]
Tóm tắt: Chuyển đổi số trong Quân đội nhân dân Việt Nam không chỉ là một xu thế tất yếu trong thời đại Cách mạng công nghiệp 4.0 mà còn là nhiệm vụ chiến lược, góp phần nâng cao sức mạnh chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Đội ngũ sĩ quan trẻ với ưu thế về trình độ, khả năng tiếp cận công nghệ và tư duy đổi mới sáng tạo đang trở thành lực lượng quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số trong môi trường giáo dục quân sự. Bài viết phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ trong nâng cao chất lượng chuyển đổi số ở các nhà trường quân đội; đánh giá những kết quả đạt được, chỉ ra những hạn chế, khó khăn hiện nay; đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy hiệu quả vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ, góp phần xây dựng nền giáo dục quân sự hiện đại, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Từ khóa: Đội ngũ sĩ quan trẻ; chuyển đổi số; nhà trường quân đội; giáo dục, đào tạo; công nghệ số.
1. Đặt vấn đề
Trong giai đoạn hiện nay, chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu trên phạm vi toàn cầu, tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Đối với Quân đội nhân dân Việt Nam, chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu khách quan của quá trình hiện đại hóa quân đội mà còn là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo đội ngũ sĩ quan đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện chiến tranh công nghệ cao.
Trong hệ thống các nhà trường quân đội hiện nay, đội ngũ sĩ quan trẻ giữ vai trò rất quan trọng trong tổ chức quản lý, giảng dạy, nghiên cứu khoa học và huấn luyện. Với đặc điểm trẻ về tuổi đời, năng động trong tư duy, nhanh nhạy trong tiếp cận công nghệ mới và có khả năng thích ứng cao với môi trường số, đội ngũ sĩ quan trẻ được xem là lực lượng tiên phong trong quá trình triển khai chuyển đổi số ở các nhà trường quân đội.
Thực tiễn cho thấy, nhiều sĩ quan trẻ đã tích cực ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác nền tảng số, xây dựng học liệu điện tử và đổi mới phương pháp dạy học, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo trong quân đội. Tuy nhiên, quá trình phát huy vai trò của đội ngũ này vẫn còn những hạn chế như trình độ năng lực số chưa đồng đều, điều kiện hạ tầng kỹ thuật còn khó khăn, cơ chế khuyến khích đổi mới sáng tạo chưa thực sự hiệu quả.
Vì vậy, việc nghiên cứu, đánh giá đúng vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ và đề xuất giải pháp phát huy hiệu quả lực lượng này trong nâng cao chất lượng chuyển đổi số ở các nhà trường quân đội có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc hiện nay.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ trong chuyển đổi số ở các nhà trường quân đội
2.1.1. Quan niệm về chuyển đổi số và vai trò của sĩ quan trẻ trong nhà trường quân đội
Chuyển đổi số trong giáo dục được hiểu là quá trình ứng dụng công nghệ số một cách toàn diện vào hoạt động quản lý, giảng dạy, học tập và kiểm tra - đánh giá nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo. Theo UNESCO, chuyển đổi số giáo dục không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn là quá trình thay đổi tư duy, phương thức tổ chức và quản trị giáo dục theo hướng hiện đại, linh hoạt và lấy người học làm trung tâm. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang phát triển mạnh mẽ, chuyển đổi số đã và đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với mô hình giáo dục truyền thống, mở ra cơ hội đổi mới toàn diện về nội dung, chương trình, phương pháp và hình thức tổ chức đào tạo.
Đối với các nhà trường quân đội, chuyển đổi số cần được triển khai phù hợp với đặc thù môi trường quân sự, bảo đảm tính chính quy, kỷ luật, bí mật quân sự và yêu cầu huấn luyện, đào tạo trong điều kiện hiện đại hóa quân đội. Nội dung chuyển đổi số không chỉ bao gồm số hóa dữ liệu, ứng dụng phần mềm quản lý đào tạo hay triển khai học tập trực tuyến, mà còn hướng tới xây dựng môi trường giáo dục thông minh, hệ sinh thái học liệu số và mô hình quản trị hiện đại trong quân đội. Đây là quá trình đổi mới tổng thể từ nhận thức, cơ chế quản lý đến phương thức tổ chức thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo trong quân đội.
Trong bối cảnh đó, đội ngũ sĩ quan trẻ giữ vai trò rất quan trọng. Đây là lực lượng có trình độ chuyên môn, khả năng tiếp cận khoa học công nghệ nhanh, tư duy đổi mới và tinh thần sáng tạo cao. Sĩ quan trẻ không chỉ là người trực tiếp triển khai các hoạt động ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy, quản lý mà còn là lực lượng lan tỏa tinh thần đổi mới, góp phần hình thành môi trường giáo dục số trong các nhà trường quân đội. Với lợi thế về độ tuổi, trình độ và khả năng thích ứng, sĩ quan trẻ có điều kiện thuận lợi để tiếp cận nhanh với các nền tảng số, phần mềm hiện đại và công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn hay mô phỏng số.
Bên cạnh đó, sĩ quan trẻ còn là cầu nối giữa phương pháp giáo dục truyền thống với mô hình giáo dục hiện đại. Thông qua việc khai thác nền tảng số, thiết kế bài giảng điện tử, ứng dụng mô phỏng huấn luyện và tổ chức học tập trực tuyến, đội ngũ sĩ quan trẻ góp phần nâng cao tính trực quan, sinh động và hiệu quả của quá trình đào tạo quân sự. Đặc biệt, trong điều kiện chiến tranh công nghệ cao và tác chiến trên không gian mạng ngày càng phát triển, đội ngũ sĩ quan trẻ còn có vai trò quan trọng trong việc hình thành tư duy số, kỹ năng công nghệ và khả năng thích ứng nhanh cho học viên quân sự.
Ngoài ra, đội ngũ sĩ quan trẻ còn là lực lượng trực tiếp tham gia nghiên cứu khoa học, cải tiến kỹ thuật và đề xuất các sáng kiến ứng dụng công nghệ số vào quản lý, giảng dạy và huấn luyện. Nhiều sĩ quan trẻ hiện nay đã chủ động xây dựng hệ thống học liệu điện tử, video mô phỏng, bài giảng trực tuyến và phần mềm phục vụ công tác đào tạo. Đây là cơ sở quan trọng góp phần thúc đẩy quá trình hiện đại hóa giáo dục quân sự trong giai đoạn hiện nay.
2.1.2. Đặc điểm của đội ngũ sĩ quan trẻ trong các nhà trường quân đội hiện nay
Đội ngũ sĩ quan trẻ trong các nhà trường quân đội hiện nay chủ yếu được đào tạo bài bản tại các học viện, nhà trường quân sự và có khả năng tiếp cận nhanh với sự phát triển của khoa học công nghệ hiện đại. Phần lớn sĩ quan trẻ có trình độ tin học cơ bản tốt, thường xuyên sử dụng các nền tảng công nghệ trong học tập, nghiên cứu và công tác chuyên môn. Đây là điều kiện thuận lợi để đội ngũ này tiếp cận và triển khai các nội dung chuyển đổi số trong môi trường quân đội.
Đặc điểm nổi bật của đội ngũ sĩ quan trẻ là tinh thần năng động, sáng tạo và khả năng thích ứng nhanh với môi trường làm việc số. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, nhiều sĩ quan trẻ chủ động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ thông tin vào đổi mới phương pháp giảng dạy, quản lý học viên, xây dựng học liệu điện tử và tổ chức các hoạt động chuyên môn trên nền tảng số. Một số sĩ quan trẻ còn tích cực tham gia nghiên cứu khoa học, xây dựng phần mềm quản lý, mô hình mô phỏng huấn luyện và các sản phẩm công nghệ phục vụ giáo dục quân sự.
Bên cạnh những ưu thế nổi bật, đội ngũ sĩ quan trẻ hiện nay cũng đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trong quá trình thực hiện chuyển đổi số. Do đặc thù môi trường quân sự và sự khác biệt về điều kiện công tác giữa các cơ sở đào tạo, trình độ và năng lực chuyển đổi số của đội ngũ sĩ quan trẻ vẫn còn chưa đồng đều. Một bộ phận sĩ quan trẻ còn hạn chế về kỹ năng khai thác công nghệ chuyên sâu, khả năng thiết kế học liệu số hoặc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục.
Ngoài ra, áp lực về nhiệm vụ chuyên môn, công tác quản lý, huấn luyện và rèn luyện trong môi trường quân sự cũng ảnh hưởng nhất định đến thời gian tự học, nghiên cứu và cập nhật tri thức mới của đội ngũ sĩ quan trẻ. Trong khi đó, cơ chế hỗ trợ, động viên và tạo môi trường phát huy sáng tạo ở một số đơn vị còn chưa thực sự đồng bộ; điều kiện cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ ở một số nhà trường chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu chuyển đổi số.
Điều đó cho thấy, việc phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ trong chuyển đổi số không chỉ phụ thuộc vào năng lực cá nhân mà còn đòi hỏi sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp; đồng thời cần có cơ chế, chính sách phù hợp nhằm tạo điều kiện để sĩ quan trẻ phát huy năng lực, trách nhiệm và tinh thần đổi mới sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm xây dựng đội ngũ sĩ quan trẻ có phẩm chất, năng lực và tư duy hiện đại, đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội trong tình hình mới.
2.2. Thực trạng và giải pháp phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ trong nâng cao chất lượng chuyển đổi số ở các nhà trường quân đội hiện nay
2.2.1. Thực trạng phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ trong chuyển đổi số ở các nhà trường quân đội
Trong thời gian qua, các nhà trường quân đội đã quan tâm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong giáo dục, đào tạo. Nhiều hệ thống quản lý học tập, thư viện điện tử, phòng học thông minh và nền tảng đào tạo trực tuyến được đưa vào sử dụng. Trong quá trình đó, đội ngũ sĩ quan trẻ đã phát huy vai trò tích cực trên nhiều mặt công tác, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong môi trường giáo dục quân sự.
Trên phương diện giảng dạy, nhiều sĩ quan trẻ chủ động ứng dụng phần mềm trình chiếu, mô phỏng kỹ thuật, thiết kế bài giảng điện tử và tổ chức các hoạt động học tập trực tuyến. Một số sĩ quan trẻ tích cực nghiên cứu, xây dựng video bài giảng, ngân hàng câu hỏi trực tuyến và học liệu số phục vụ công tác đào tạo. Việc ứng dụng công nghệ số bước đầu đã giúp đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao tính trực quan và khả năng tương tác trong quá trình giảng dạy.
Trong công tác quản lý học viên, đội ngũ sĩ quan trẻ bước đầu ứng dụng công nghệ số vào quản lý kế hoạch học tập, theo dõi kết quả rèn luyện và trao đổi thông tin với học viên thông qua các nền tảng số nội bộ. Một số đơn vị đã hình thành các nhóm nghiên cứu trẻ, câu lạc bộ công nghệ nhằm thúc đẩy tinh thần sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ trong nhà trường quân đội. Thực tiễn cho thấy, đội ngũ sĩ quan trẻ đang dần trở thành lực lượng nòng cốt trong triển khai các hoạt động chuyển đổi số tại đơn vị.
Ngoài những kết quả đạt được, việc phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ trong chuyển đổi số vẫn còn những hạn chế nhất định. Một số sĩ quan trẻ còn thiếu kinh nghiệm trong khai thác và vận hành hệ thống công nghệ hiện đại; kỹ năng thiết kế bài giảng số, sử dụng trí tuệ nhân tạo hoặc phân tích dữ liệu giáo dục còn hạn chế. Trong nhiều trường hợp, việc ứng dụng công nghệ mới chỉ dừng ở mức sử dụng công cụ hỗ trợ giảng dạy, chưa tạo được bước chuyển mạnh về đổi mới phương pháp giáo dục.
Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị công nghệ ở một số nhà trường chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai các mô hình giáo dục số. Một số hệ thống mạng nội bộ, phòng học thông minh hoặc phần mềm quản lý còn thiếu tính liên thông, chưa đáp ứng yêu cầu khai thác đồng bộ trong toàn đơn vị. Ngoài ra, yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin, bảo mật quân sự cũng đặt ra nhiều khó khăn trong quá trình triển khai các nền tảng số.
Bên cạnh đó, cơ chế khuyến khích nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ ở một số đơn vị chưa thực sự mạnh mẽ; chưa tạo được môi trường thuận lợi để sĩ quan trẻ phát huy hết khả năng, sáng kiến và tinh thần tiên phong trong chuyển đổi số. Một số sĩ quan trẻ còn tâm lý e ngại đổi mới, chưa mạnh dạn ứng dụng công nghệ hiện đại vào hoạt động chuyên môn. Điều này đòi hỏi cần có giải pháp đồng bộ nhằm phát huy hơn nữa vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ trong nâng cao chất lượng chuyển đổi số ở các nhà trường quân đội hiện nay.
2.2.2. Giải pháp phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ trong nâng cao chất lượng chuyển đổi số ở các nhà trường quân đội hiện nay
Thứ nhất, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của đội ngũ sĩ quan trẻ về chuyển đổi số
Nâng cao nhận thức là giải pháp có ý nghĩa quan trọng nhằm tạo sự thống nhất về tư tưởng và hành động trong quá trình triển khai chuyển đổi số ở các nhà trường quân đội. Đội ngũ sĩ quan trẻ cần nhận thức rõ chuyển đổi số không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và hiện đại hóa quân đội trong tình hình mới. Đây không đơn thuần là quá trình ứng dụng công nghệ thông tin vào công việc chuyên môn mà còn là sự thay đổi toàn diện về tư duy quản lý, phương pháp giảng dạy và phong cách làm việc trong môi trường quân sự hiện đại.
Các cấp ủy, chỉ huy các cấp cần tăng cường giáo dục, quán triệt các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng về chuyển đổi số; làm cho sĩ quan trẻ hiểu rõ vị trí, vai trò và trách nhiệm của mình trong quá trình đổi mới giáo dục quân sự. Đồng thời, cần xây dựng động cơ đúng đắn, khơi dậy tinh thần trách nhiệm, ý thức tự học, tự nghiên cứu và khát vọng cống hiến của đội ngũ sĩ quan trẻ trong ứng dụng công nghệ số.
Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò nêu gương của cán bộ chủ trì, giảng viên trẻ tiêu biểu trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, tạo động lực thúc đẩy phong trào đổi mới sáng tạo trong toàn đơn vị. Việc biểu dương, nhân rộng các mô hình, sáng kiến hiệu quả trong chuyển đổi số sẽ góp phần lan tỏa tinh thần tích cực, hình thành môi trường học tập và công tác hiện đại trong các nhà trường quân đội.
Đồng thời kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục nhận thức với rèn luyện ý thức trách nhiệm trong sử dụng công nghệ số. Trong điều kiện hiện nay, không gian mạng vừa là môi trường học tập, nghiên cứu hiệu quả nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn thông tin và bí mật quân sự. Vì vậy, đội ngũ sĩ quan trẻ cần được giáo dục nâng cao ý thức cảnh giác, chấp hành nghiêm quy định về bảo mật, sử dụng an toàn các nền tảng số trong thực hiện nhiệm vụ.
Thứ hai, bồi dưỡng và phát triển năng lực số cho đội ngũ sĩ quan trẻ
Phát triển năng lực số là yêu cầu cốt lõi để đội ngũ sĩ quan trẻ có thể tham gia hiệu quả vào quá trình chuyển đổi số trong nhà trường quân đội. Năng lực số không chỉ bao gồm kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin mà còn bao gồm khả năng khai thác dữ liệu, thiết kế học liệu số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và tổ chức hoạt động giáo dục trên nền tảng số. Đây là những năng lực quan trọng giúp sĩ quan trẻ thích ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục và tác chiến trong điều kiện hiện đại.
Các nhà trường quân đội cần tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên sâu về sử dụng hệ thống quản lý học tập, thiết kế bài giảng điện tử, xây dựng học liệu số và ứng dụng phần mềm mô phỏng trong giảng dạy. Nội dung bồi dưỡng cần được xây dựng theo hướng thiết thực, gắn với chức trách, nhiệm vụ của từng đối tượng cán bộ; kết hợp giữa lý thuyết với thực hành nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng trong thực tiễn. Cần tạo điều kiện để sĩ quan trẻ tham gia các hội thảo khoa học, diễn đàn công nghệ và các hoạt động nghiên cứu sáng tạo nhằm cập nhật tri thức mới về chuyển đổi số. Thông qua các hoạt động đó, sĩ quan trẻ có điều kiện trao đổi kinh nghiệm, học hỏi phương pháp mới và tiếp cận các thành tựu khoa học công nghệ hiện đại phục vụ nhiệm vụ giáo dục, đào tạo.
Ngoài kỹ năng công nghệ, cần chú trọng bồi dưỡng tư duy đổi mới sáng tạo, khả năng tự học, nghiên cứu khoa học và kỹ năng làm việc nhóm cho đội ngũ sĩ quan trẻ. Đây là những yếu tố quan trọng giúp sĩ quan trẻ thích ứng nhanh với sự phát triển của khoa học công nghệ hiện đại. Đặc biệt, cần khuyến khích sĩ quan trẻ chủ động nghiên cứu, khai thác và ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây và mô phỏng số trong giảng dạy, huấn luyện và quản lý giáo dục.
Bên cạnh đó, các nhà trường quân đội cần xây dựng chuẩn năng lực số phù hợp đối với đội ngũ sĩ quan trẻ, làm cơ sở cho công tác đào tạo, bồi dưỡng, kiểm tra và đánh giá. Việc chuẩn hóa năng lực số sẽ góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đồng thời tạo sự thống nhất trong triển khai chuyển đổi số ở các nhà trường quân đội hiện nay.
Thứ ba, xây dựng môi trường và cơ chế khuyến khích sĩ quan trẻ tham gia chuyển đổi số
Môi trường công tác và cơ chế khuyến khích có vai trò quan trọng trong việc phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của đội ngũ sĩ quan trẻ. Các nhà trường quân đội cần xây dựng môi trường làm việc hiện đại, dân chủ, khuyến khích đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ trong thực hiện nhiệm vụ. Đây là điều kiện quan trọng để sĩ quan trẻ mạnh dạn đề xuất sáng kiến, cải tiến kỹ thuật và triển khai các mô hình ứng dụng công nghệ số vào giáo dục, đào tạo.
Có cơ chế phát hiện, hỗ trợ và nhân rộng các sáng kiến, mô hình ứng dụng công nghệ số hiệu quả của sĩ quan trẻ; đồng thời gắn kết quả tham gia chuyển đổi số với công tác thi đua, khen thưởng, đánh giá cán bộ và quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ trong tương lai. Việc có cơ chế động viên phù hợp sẽ tạo động lực thúc đẩy sĩ quan trẻ tích cực nghiên cứu, đổi mới và cống hiến nhiều hơn trong thực hiện nhiệm vụ.
Bên cạnh đó, cần thành lập các nhóm nghiên cứu trẻ, tổ công nghệ số hoặc câu lạc bộ sáng tạo nhằm tạo môi trường trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ nhau trong nghiên cứu, ứng dụng công nghệ vào giáo dục, đào tạo. Thông qua hoạt động tập thể, sĩ quan trẻ có điều kiện phát huy trí tuệ, nâng cao kỹ năng chuyên môn và khả năng phối hợp trong triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số.
Ngoài ra, các nhà trường quân đội cần tăng cường hợp tác, liên kết với các học viện, nhà trường, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ nhằm tạo điều kiện cho sĩ quan trẻ tiếp cận thực tiễn, học hỏi kinh nghiệm và cập nhật xu hướng công nghệ mới. Đây là giải pháp quan trọng nhằm mở rộng tư duy, nâng cao trình độ chuyên môn và khả năng ứng dụng công nghệ hiện đại cho đội ngũ sĩ quan trẻ.
Thứ tư, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ phục vụ chuyển đổi số
Hạ tầng công nghệ là điều kiện quan trọng bảo đảm cho quá trình chuyển đổi số diễn ra hiệu quả. Các nhà trường quân đội cần tiếp tục đầu tư đồng bộ hệ thống mạng nội bộ, trung tâm dữ liệu, phòng học thông minh, hệ thống mô phỏng huấn luyện và nền tảng quản lý học tập hiện đại. Đây là cơ sở vật chất cần thiết để triển khai các hoạt động giáo dục số, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục quân sự hiện nay.
Việc đầu tư cần gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh mạng và bảo mật thông tin quân sự. Các hệ thống công nghệ phải được xây dựng phù hợp với đặc thù môi trường quân đội, bảo đảm tính ổn định, đồng bộ và khả năng khai thác hiệu quả lâu dài. Đồng thời, cần thường xuyên kiểm tra, nâng cấp hệ thống kỹ thuật nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh của khoa học công nghệ hiện đại.
Cùng với đó, xây dựng kho học liệu số dùng chung, ngân hàng dữ liệu phục vụ nghiên cứu, giảng dạy và học tập; tạo điều kiện để đội ngũ sĩ quan trẻ thuận lợi trong khai thác, sử dụng và phát triển các sản phẩm công nghệ phục vụ giáo dục quân sự. Hệ thống học liệu số cần được chuẩn hóa, cập nhật thường xuyên và bảo đảm tính chính xác, khoa học, phù hợp với nội dung chương trình đào tạo trong quân đội. Đầu tư hạ tầng công nghệ cần được thực hiện đồng bộ với nâng cao trình độ khai thác, sử dụng của đội ngũ cán bộ, giảng viên và học viên. Nếu cơ sở vật chất hiện đại nhưng người sử dụng chưa khai thác hiệu quả thì quá trình chuyển đổi số sẽ khó đạt được mục tiêu đề ra. Vì vậy, cần kết hợp chặt chẽ giữa đầu tư trang thiết bị với đào tạo nguồn nhân lực số trong các nhà trường quân đội hiện nay.
Thứ năm, đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá và nghiên cứu khoa học trong môi trường số
Đổi mới kiểm tra, đánh giá là nội dung quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả chuyển đổi số trong giáo dục quân sự. Các nhà trường quân đội cần ứng dụng công nghệ số trong tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, nghiên cứu khoa học và rèn luyện của học viên. Đây là giải pháp giúp nâng cao tính khách quan, chính xác và minh bạch trong quá trình đánh giá kết quả đào tạo.
Thông qua hệ thống quản lý học tập và công cụ phân tích dữ liệu, giảng viên và cán bộ quản lý có thể theo dõi tiến độ học tập, đánh giá năng lực và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của học viên một cách khách quan, khoa học và chính xác hơn. Việc ứng dụng dữ liệu số cũng giúp phát hiện sớm những hạn chế trong quá trình học tập, từ đó có biện pháp điều chỉnh phương pháp giảng dạy và hỗ trợ học viên phù hợp.
Bên cạnh đó, phải đa dạng hóa hình thức kiểm tra, đánh giá như kiểm tra trực tuyến, đánh giá qua sản phẩm số, mô phỏng tình huống hoặc thực hành trên nền tảng công nghệ. Các hình thức đánh giá này không chỉ phản ánh kiến thức lý thuyết mà còn đánh giá khả năng vận dụng công nghệ, kỹ năng xử lý tình huống và năng lực thực hành của học viên trong môi trường quân sự hiện đại.
Đồng thời, cần khuyến khích đội ngũ sĩ quan trẻ tích cực tham gia nghiên cứu khoa học, xây dựng các đề tài, sáng kiến về chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, mô phỏng huấn luyện và công nghệ giáo dục trong nhà trường quân đội. Đây vừa là giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo, vừa góp phần xây dựng đội ngũ sĩ quan trẻ có trình độ chuyên môn cao, đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa quân đội hiện nay. Đẩy mạnh phong trào nghiên cứu khoa học trẻ, tổ chức các hội thi sáng kiến, cải tiến kỹ thuật và ứng dụng công nghệ trong giáo dục - đào tạo. Thông qua các hoạt động này sẽ góp phần hình thành môi trường học thuật tích cực, khơi dậy tinh thần sáng tạo và phát huy vai trò tiên phong của đội ngũ sĩ quan trẻ trong tiến trình chuyển đổi số ở các nhà trường quân đội hiện nay.
3. Kết luận
Phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ trong nâng cao chất lượng chuyển đổi số ở các nhà trường quân đội là yêu cầu khách quan và có ý nghĩa chiến lược trong quá trình đổi mới giáo dục quân sự hiện nay. Với ưu thế về trình độ, khả năng tiếp cận công nghệ và tinh thần đổi mới sáng tạo, đội ngũ sĩ quan trẻ đang trở thành lực lượng quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong quản lý, giảng dạy và nghiên cứu khoa học ở các nhà trường quân đội.
Vì vậy, để phát huy hiệu quả vai trò của lực lượng này cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như nâng cao nhận thức, phát triển năng lực số, xây dựng môi trường đổi mới sáng tạo, đầu tư hạ tầng công nghệ và đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ lâu dài nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội có phẩm chất, năng lực và tư duy hiện đại, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong tình hình mới.
Tài liệu tham khảo
[1] Bộ Quốc phòng (2021). Chiến lược phát triển Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số trong Bộ Quốc phòng giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030.
[2] Bộ Chính trị (2024). Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
[3] Đảng Cộng sản Việt Nam (2025). Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
[4] Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
[5] Quân ủy Trung ương (2025). Nghị quyết số 3488-NQ/QUTW ngày về đột phá phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong Quân đội.
PROMOTING THE ROLE OF YOUNG OFFICERS IN IMPROVING THE QUALITY OF DIGITAL TRANSFORMATION IN MILITARY SCHOOLS TODAY
Nguyen Minh Hoang - Le Thi Hong Tho
Battalion 11, Nguyen Hue University
Email: [email protected]
Abstract: Digital transformation in the Vietnam People's Army is not only an inevitable trend in the era of the Fourth Industrial Revolution but also a strategic task that contributes to enhancing combat strength and protecting the homeland in the new situation. The young officer corps, with advantages in education, technological access, and innovative thinking, is becoming an important force driving digital transformation in military education environments. This article analyzes the theoretical and practical basis of the role of young officers in improving the quality of digital transformation in military schools; evaluates the achieved results, points out current limitations and difficulties; and proposes some solutions to promote the effectiveness of the young officer corps, contributing to the development of a modern military education system that meets the requirements of building a revolutionary, regular, elite, and modern Vietnam People's Army.
Keywords: Young officer corps; digital transformation; military schools; education and training; digital technology.