NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT TRONG CÁC NHÀ TRƯỜNG QUÂN ĐỘI HIỆN NAY

Phan Sơn Hồng

Trường sĩ quan Pháo binh

[email protected]

Tóm tắt

Phổ biến, giáo dục pháp luật trong các nhà trường quân đội có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao nhận thức pháp lý, xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, kỷ luật và rèn luyện nhân cách quân nhân. Trước yêu cầu mới của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình hiện nay, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trường quân đội cần được nâng cao cả về nhận thức, nội dung, hình thức và phương pháp thực hiện nhằm tạo nền tảng vững chắc cho quá trình huấn luyện, học tập và công tác.

Từ khóa: Phổ biến pháp luật; giáo dục pháp luật; trường quân sự.

Nhận bài: 17/5/2026; Biên tập:17/5/2026;  Phản biện: 18/5/2026; Duyệt đăng: 20/5/2026.

1. Đặt vấn đề

Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; các thế lực thù địch gia tăng hoạt động chống phá trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là trên không gian mạng, việc giữ vững bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức cách mạng, ý thức tổ chức kỷ luật của cán bộ, học viên, chiến sĩ trong quân đội là một yêu cầu cấp thiết. Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong các nhà trường quân đội vì vậy không chỉ góp phần nâng cao nhận thức và hành vi pháp lý đúng đắn cho người học mà còn là một bộ phận không thể thiếu trong xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật, bảo đảm cho hoạt động giảng dạy và học tập diễn ra trong khuôn khổ pháp luật.

Thời gian qua, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong các nhà trường quân đội đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, như: nhận thức của cán bộ, giảng viên, học viên về vai trò của pháp luật được nâng lên; nội dung, hình thức tuyên truyền, phổ biến từng bước đổi mới; việc tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật được triển khai rộng rãi. Tuy nhiên, công tác này vẫn còn tồn tại những hạn chế như: một số nơi thực hiện còn mang tính hình thức; chưa phát huy được tính tích cực, chủ động của người học; đội ngũ cán bộ giảng dạy pháp luật còn thiếu về số lượng, chưa đồng đều về chất lượng; hình thức giáo dục còn đơn điệu, thiếu hấp dẫn, chưa phù hợp với đặc thù của từng đối tượng học viên.

Trước yêu cầu xây dựng quân đội hiện đại, tinh nhuệ, chính quy, việc nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong các nhà trường quân đội là nhiệm vụ cấp bách và lâu dài.

2. Thực trạng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong các nhà trường quân đội hiện nay

Trong những năm gần đây, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong các nhà trường quân đội đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước được quan tâm đúng mức và triển khai tương đối đồng bộ. Nhận thức của các cấp ủy đảng, chỉ huy, chính ủy, chính trị viên và đội ngũ cán bộ, giảng viên, học viên về vai trò của pháp luật và giáo dục pháp luật ngày càng được nâng cao. Hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật đã được lồng ghép vào chương trình đào tạo, các hoạt động chính trị, tuyên truyền, sinh hoạt ngoại khóa, qua đó góp phần tích cực xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, kỷ luật, hình thành nếp sống chính quy trong môi trường học đường quân sự.

Trước hết, nhận thức của lãnh đạo, chỉ huy các cấp đối với công tác phổ biến, giáo dục pháp luật ngày càng được củng cố. Nhiều nhà trường đã cụ thể hóa các chỉ thị, nghị quyết, hướng dẫn của trên về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật thành kế hoạch, chương trình hành động sát thực tiễn. Một số đơn vị đã thành lập tổ chuyên trách hoặc phân công cán bộ phụ trách công tác tuyên truyền pháp luật, tổ chức các hoạt động phổ biến pháp luật gắn với các đợt sinh hoạt chính trị lớn, các ngày lễ kỷ niệm, phát động phong trào thi đua, góp phần lan tỏa nhận thức về vai trò của pháp luật trong quá trình học tập, rèn luyện.

Thứ hai, nội dung và hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật có sự đổi mới theo hướng thiết thực, đa dạng hơn. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các lĩnh vực pháp luật có liên quan mật thiết đến nhiệm vụ quân sự - quốc phòng và đời sống học viên, như: Luật Quốc phòng, Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Sĩ quan, Luật Giao thông đường bộ, Luật An ninh mạng, các quy định về chấp hành kỷ luật, điều lệnh, điều lệ quân đội. Một số nhà trường đã tổ chức các buổi tọa đàm, diễn đàn “Học viên với pháp luật”, thi tìm hiểu pháp luật, mô hình “Tủ sách pháp luật”, câu lạc bộ pháp luật, thi tiểu phẩm sân khấu hóa nhằm tăng tính hấp dẫn, trực quan và tạo động lực cho học viên tự nghiên cứu, tìm hiểu pháp luật.

Thứ ba, đội ngũ cán bộ giảng dạy pháp luật từng bước được chuẩn hóa và bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ. Bên cạnh các giảng viên chính thức, nhiều đơn vị đã phát huy vai trò của cán bộ chính trị, cán bộ quản lý học viên trong công tác giáo dục pháp luật. Việc cử cán bộ tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng tuyên truyền, giáo dục pháp luật do Bộ Quốc phòng, các học viện, nhà trường tổ chức được duy trì thường xuyên. Một số trường đã chủ động biên soạn tài liệu giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng học viên sĩ quan, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giảng dạy và tự học.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong các nhà trường quân đội vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, bất cập. Trước hết, công tác lãnh đạo, chỉ đạo ở một số nhà trường chưa thực sự quyết liệt, còn mang tính hình thức. Việc ban hành kế hoạch giáo dục pháp luật hằng năm đôi khi còn chậm, nội dung chưa sát thực tiễn nhiệm vụ huấn luyện, đào tạo của từng cơ sở đào tạo. Một số cán bộ, giảng viên chưa nhận thức đầy đủ về vị trí, vai trò của công tác giáo dục pháp luật nên chưa chủ động, tích cực trong triển khai thực hiện.

Thứ hai, phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật còn đơn điệu, thiếu chiều sâu và chưa khai thác hết các phương tiện truyền thông hiện đại. Phần lớn các giờ học pháp luật vẫn mang tính truyền thống, nặng về lý thuyết, thiếu tính tương tác, chưa phát huy được tính tích cực, chủ động của người học. Các hình thức thi tìm hiểu, tuyên truyền trực quan tuy có triển khai nhưng chưa đồng đều giữa các nhà trường, chưa xây dựng được hệ thống học liệu số, ngân hàng câu hỏi và bài giảng điện tử phục vụ công tác giáo dục pháp luật một cách thường xuyên, liên tục.

Thứ ba, đội ngũ giảng viên pháp luật ở nhiều nhà trường vẫn còn thiếu và chưa đồng đều về chất lượng. Một số giảng viên chưa được đào tạo chuyên sâu về pháp luật, chưa có nhiều kinh nghiệm thực tiễn hoặc khả năng sư phạm còn hạn chế. Nhiều nhà trường chưa có cơ chế đánh giá hiệu quả giáo dục pháp luật một cách cụ thể, khách quan; chưa có bộ tiêu chí chuẩn để đo lường mức độ tiếp nhận và vận dụng pháp luật của học viên trong học tập, rèn luyện và cuộc sống.

Tổng thể, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong các nhà trường quân đội đã có nhiều chuyển biến tích cực, nhưng vẫn còn không ít tồn tại, bất cập cần được khắc phục. Những hạn chế về nội dung, phương pháp, đội ngũ giảng viên và cơ chế kiểm tra, đánh giá đang là rào cản ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả giáo dục pháp luật. Từ thực trạng đó, việc xác định các giải pháp đồng bộ, căn cơ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật là yêu cầu cấp thiết, góp phần xây dựng môi trường giáo dục chính quy, kỷ cương, pháp chế trong các nhà trường quân đội hiện nay.

3. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong các nhà trường quân đội hiện nay

Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy, tổ chức đảng, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy đối với công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

Trong nhà trường quân đội, cấp ủy, tổ chức đảng, chính ủy, chính trị viên và người chỉ huy giữ vai trò quyết định trong việc xác định phương hướng, mục tiêu, nội dung và giải pháp nhằm tổ chức thực hiện hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, sát thực tiễn là cơ sở bảo đảm cho hoạt động giáo dục pháp luật được triển khai đồng bộ, bài bản và phù hợp với yêu cầu, đặc điểm của từng nhà trường trong từng giai đoạn cụ thể.

Trên cơ sở các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, đặc biệt là Luật phổ biến, giáo dục pháp luật và các văn bản hướng dẫn của Bộ Quốc phòng, cấp ủy các cấp cần ban hành nghị quyết chuyên đề, xây dựng kế hoạch lãnh đạo sát với tình hình thực tế và nhiệm vụ chính trị của nhà trường. Trong đó, cần xác định rõ mục tiêu, nội dung, lực lượng thực hiện, phương thức tiến hành, phân công trách nhiệm cho từng tổ chức, cá nhân. Việc cụ thể hóa chủ trương lãnh đạo thành chương trình hành động là yếu tố bảo đảm để công tác giáo dục pháp luật trở thành nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, có chiều sâu và hiệu quả.

Chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy nhà trường cần trực tiếp quan tâm, kiểm tra, đôn đốc công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Đây không chỉ là biểu hiện của tinh thần trách nhiệm mà còn là phương thức lãnh đạo bằng hành động cụ thể, tạo điều kiện và động lực để cán bộ, giảng viên, học viên nâng cao ý thức, chủ động tiếp cận và thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật và kỷ luật quân đội. Bên cạnh đó, các cấp chỉ huy cần chỉ đạo tổ chức sơ kết, tổng kết, hội nghị rút kinh nghiệm định kỳ nhằm đánh giá kết quả thực hiện, phát hiện các mô hình hay, cách làm sáng tạo, đồng thời kịp thời khắc phục những tồn tại, hạn chế trong quá trình thực hiện.

Một nội dung cần thiết là đưa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật thành tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân. Các cơ quan, đơn vị trong nhà trường cần gắn phổ biến, giáo dục pháp luật với phong trào thi đua, với đánh giá chất lượng học tập, rèn luyện và chấp hành pháp luật, kỷ luật. Qua đó, phát huy tinh thần tự giác, trách nhiệm và nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục học viên.

Thực tiễn cho thấy, ở những nhà trường mà cấp ủy, tổ chức đảng, người chỉ huy quan tâm lãnh đạo sâu sát thì công tác phổ biến, giáo dục pháp luật triển khai nền nếp, có chiều sâu, hiệu quả thiết thực, ý thức pháp luật và hành vi pháp lý của học viên ngày càng chuyển biến tích cực. Do vậy, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp trong công tác này chính là giải pháp căn cơ, có ý nghĩa quyết định để nâng cao hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật trong các nhà trường quân đội hiện nay.

Hai là, đổi mới nội dung, phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng thiết thực, hiệu quả, gắn với thực tiễn quân sự

Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật muốn đạt hiệu quả cao cần phải thường xuyên được đổi mới cả về nội dung và phương pháp. Việc đổi mới phải bảo đảm nguyên tắc khoa học, sát thực tiễn, phù hợp với đặc điểm tâm lý, trình độ, lứa tuổi và vị trí học tập, rèn luyện của học viên trong các nhà trường quân đội. Đây là yêu cầu cấp thiết trong điều kiện quân đội đang đẩy mạnh xây dựng chính quy, chấp hành pháp luật, kỷ luật nghiêm, hướng tới mục tiêu xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Về nội dung, cần xác định rõ trọng tâm giáo dục là các văn bản pháp luật liên quan trực tiếp đến nhiệm vụ học tập, huấn luyện, sinh hoạt của cán bộ, học viên. Trong đó, đặc biệt chú trọng các luật như: Luật Quốc phòng, Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Sĩ quan, Luật Giáo dục, Luật Giao thông đường bộ, Luật An ninh mạng, Luật Phòng chống ma túy, Luật Hôn nhân và gia đình, cùng các quy định về điều lệnh, điều lệ, kỷ luật quân đội, các chỉ thị, quy chế của Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị. Đồng thời, cần cập nhật kịp thời các quy định pháp luật mới ban hành, các văn bản chỉ đạo theo từng giai đoạn và tình huống cụ thể, đặc biệt là liên quan đến các vấn đề nóng, phức tạp như sử dụng mạng xã hội, phòng chống vi phạm pháp luật và kỷ luật quân đội, đấu tranh phòng chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.

Về phương pháp, bên cạnh hình thức thuyết trình truyền thống, cần đa dạng hóa các hình thức giáo dục để tăng tính trực quan, sinh động, hấp dẫn và phát huy được vai trò chủ thể của người học. Các nhà trường nên tổ chức các buổi tọa đàm, diễn đàn “Tuổi trẻ với pháp luật”, hội thi tìm hiểu pháp luật, sân khấu hóa các tình huống vi phạm pháp luật, tổ chức mô hình “Phiên tòa giả định”, trò chơi pháp luật, lồng ghép nội dung pháp luật trong sinh hoạt chính trị đầu tuần, giáo dục ngoại khóa, hành trình về nguồn, giao lưu với cán bộ tuyên truyền pháp luật địa phương. Ngoài ra, cần khai thác hiệu quả các nền tảng số như cổng thông tin nội bộ, website nhà trường, mạng xã hội chính thống để tuyên truyền pháp luật một cách linh hoạt, có chiều sâu, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo hiện nay.

Việc xây dựng hệ thống học liệu điện tử, ngân hàng đề thi trắc nghiệm pháp luật, phần mềm tự học pháp luật và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, đánh giá kết quả học tập pháp luật là hướng đi cần thiết và hiệu quả. Mỗi nhà trường cần khuyến khích cán bộ, giảng viên đổi mới phương pháp giảng dạy pháp luật, nâng cao tính chủ động của người học, chuyển từ “áp đặt - truyền đạt” sang “tương tác - khám phá”, từ “học để biết” sang “học để làm đúng pháp luật”.

Như vậy, đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục pháp luật không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả nhận thức mà còn tạo động lực cho cán bộ, học viên tích cực nghiên cứu, vận dụng pháp luật vào thực tiễn học tập, rèn luyện, góp phần xây dựng nhà trường vững mạnh toàn diện.

Ba là, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, giảng viên tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trường

Đội ngũ cán bộ, giảng viên tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật đóng vai trò trung tâm trong việc truyền đạt tri thức, định hướng tư duy và hình thành hành vi pháp lý đúng đắn cho học viên. Chất lượng đội ngũ này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả giáo dục pháp luật trong các nhà trường quân đội. Thực tiễn cho thấy, nơi nào cán bộ giảng dạy có trình độ chuyên môn cao, nhiệt huyết, phương pháp sư phạm tốt thì nơi đó học viên tích cực học tập, hiểu biết pháp luật được nâng lên rõ rệt.

Trước hết, cần xây dựng đội ngũ cán bộ giảng dạy pháp luật có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; có phẩm chất đạo đức tốt, lối sống lành mạnh, mẫu mực trong chấp hành pháp luật và kỷ luật quân đội. Về chuyên môn, người giảng dạy pháp luật phải có trình độ lý luận pháp lý vững chắc, hiểu biết sâu sắc về hệ thống pháp luật Việt Nam, nhất là pháp luật liên quan đến quân sự, quốc phòng. Bên cạnh đó, cần có năng lực sư phạm, khả năng truyền đạt dễ hiểu, thuyết phục, biết vận dụng linh hoạt phương pháp giảng dạy phù hợp với từng đối tượng người học.

Các nhà trường cần có kế hoạch tuyển chọn, bồi dưỡng và bố trí giảng viên pháp luật một cách hợp lý. Ưu tiên những cán bộ đã qua đào tạo chuyên ngành luật học, có kinh nghiệm thực tiễn trong công tác chính trị, tư tưởng, pháp chế quân đội hoặc từng tham gia tuyên truyền pháp luật ở cơ sở. Đồng thời, cần tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, cập nhật kiến thức pháp luật mới, trang bị kỹ năng sư phạm hiện đại, kỹ năng công nghệ thông tin và khả năng tổ chức lớp học tích cực cho đội ngũ này.

Nhà trường cũng cần có chính sách khuyến khích cán bộ, giảng viên pháp luật tham gia nghiên cứu khoa học, biên soạn tài liệu giảng dạy, xây dựng ngân hàng câu hỏi, học liệu số phục vụ cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Cần tạo điều kiện cho giảng viên tham gia hội thảo chuyên đề, diễn đàn học thuật nhằm trao đổi, học hỏi kinh nghiệm, nâng cao năng lực chuyên môn. Việc đánh giá kết quả giảng dạy pháp luật cần dựa trên tiêu chí rõ ràng, khách quan, kết hợp giữa nhận xét của cán bộ quản lý, phản hồi của người học và hiệu quả tuyên truyền thực tế.

Cuối cùng, để nâng cao chất lượng đội ngũ, cần coi trọng công tác quy hoạch, đào tạo nguồn cán bộ giảng dạy pháp luật kế cận, bảo đảm tính kế thừa và phát triển bền vững. Chỉ khi đội ngũ cán bộ, giảng viên pháp luật có chất lượng cao, mới tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ, góp phần hình thành môi trường học đường quân sự thấm đượm tinh thần thượng tôn pháp luật.

Bốn là, phát huy vai trò của tổ chức đoàn thể và xây dựng môi trường văn hóa pháp lý lành mạnh trong nhà trường quân đội

Tổ chức đoàn thể trong nhà trường quân đội, nhất là Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ và các tổ chức quần chúng, có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt chính trị tư tưởng và tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến đông đảo học viên. Việc phát huy tốt vai trò này sẽ tạo điều kiện thuận lợi để công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đi vào chiều sâu, phát huy được tính tích cực, chủ động, tự giác của người học.

Thực tiễn cho thấy, khi các tổ chức đoàn thể chủ động phối hợp với cơ quan chính trị, khoa giáo dục chính trị và pháp luật tổ chức các diễn đàn, tọa đàm, sinh hoạt chuyên đề về pháp luật, kết quả nhận thức và hành vi chấp hành pháp luật của học viên có sự chuyển biến tích cực. Các mô hình như: “Ngày pháp luật”, “Tủ sách pháp luật học viên”, “Tuần lễ học tập pháp luật”, các cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến, sân khấu hóa tình huống pháp luật... đều tạo được hiệu ứng lan tỏa tốt, thu hút sự tham gia sôi nổi, hào hứng của cán bộ, học viên.

Bên cạnh đó, xây dựng môi trường văn hóa pháp lý trong nhà trường quân đội là yêu cầu quan trọng, tạo nên nền tảng bền vững cho giáo dục pháp luật. Môi trường này được thể hiện ở sự gương mẫu của cán bộ, giảng viên, học viên trong chấp hành pháp luật, điều lệnh, điều lệ quân đội; ở các quy định nội bộ, quy chế học tập, rèn luyện; ở tác phong sinh hoạt, làm việc nghiêm túc, chính quy và kỷ cương. Xây dựng môi trường văn hóa pháp lý còn là việc phát huy dân chủ, giữ vững kỷ cương, đảm bảo công bằng trong đánh giá học tập và xử lý vi phạm pháp luật.

Các cơ quan chức năng cần tăng cường đầu tư cho hệ thống học liệu pháp luật như sách, tờ rơi, pano, áp phích, bản tin, chuyên mục pháp luật trên đài phát thanh nội bộ, bảng tin điện tử nhà trường. Cần duy trì và phát triển các hình thức tuyên truyền pháp luật đa dạng, phù hợp với lứa tuổi và tâm lý học viên, kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến, truyền thống và hiện đại.

Từ việc phát huy vai trò tổ chức đoàn thể và xây dựng môi trường văn hóa pháp lý lành mạnh, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật sẽ không còn là nhiệm vụ hành chính, mang tính chất phong trào mà thực sự trở thành nhu cầu nội tại, thói quen và động lực trong đời sống học đường quân sự.

Năm là, tăng cường công tác kiểm tra, sơ kết, tổng kết và rút kinh nghiệm trong phổ biến, giáo dục pháp luật

Kiểm tra, sơ kết, tổng kết và rút kinh nghiệm là một trong những khâu quan trọng, có tính quyết định đến việc duy trì và nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong các nhà trường quân đội. Đây là bước giúp đánh giá toàn diện thực trạng, nhận diện đúng những ưu điểm, hạn chế, từ đó có các giải pháp điều chỉnh phù hợp và hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Trước hết, công tác kiểm tra cần được tiến hành định kỳ và đột xuất theo kế hoạch của nhà trường và cơ quan cấp trên. Nội dung kiểm tra không chỉ dừng lại ở việc có thực hiện hay không, mà cần đi sâu vào chất lượng thực hiện, sự phù hợp của nội dung, phương pháp, hiệu quả tác động đối với nhận thức và hành vi của người học. Công tác kiểm tra cần gắn với đánh giá kết quả học tập, kết quả chấp hành pháp luật và kỷ luật của học viên, để từ đó có các hình thức động viên, khích lệ hoặc nhắc nhở, xử lý phù hợp.

Cùng với kiểm tra, các nhà trường cần tổ chức tốt hoạt động sơ kết, tổng kết công tác phổ biến, giáo dục pháp luật hằng năm, kết thúc học kỳ hoặc theo chuyên đề. Qua tổng kết, cần rút ra bài học kinh nghiệm, biểu dương tập thể, cá nhân tiêu biểu, nhân rộng mô hình, cách làm hiệu quả. Đồng thời, nghiêm túc phân tích những hạn chế, chỉ ra nguyên nhân chủ quan, khách quan, từ đó đề ra giải pháp khắc phục sát thực tế, tránh tình trạng hình thức, đối phó trong tổ chức hoạt động.

Một nội dung quan trọng là xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá công tác phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với từng loại hình đào tạo, từng cấp học. Hệ thống tiêu chí cần đảm bảo tính khoa học, khách quan, có thể đo lường được các chỉ số về nhận thức, hành vi pháp lý, mức độ hiểu biết và khả năng vận dụng pháp luật vào thực tiễn học tập, rèn luyện.

Đặc biệt, cần ứng dụng công nghệ thông tin trong khảo sát, đánh giá chất lượng phổ biến, giáo dục pháp luật. Thông qua các công cụ khảo sát trực tuyến, phần mềm trắc nghiệm pháp luật, lấy ý kiến phản hồi của học viên, nhà trường có thể nắm bắt kịp thời hiệu quả truyền đạt, mức độ quan tâm và năng lực tiếp thu của người học, từ đó có điều chỉnh phù hợp.

Tăng cường kiểm tra, sơ kết, tổng kết không chỉ góp phần hoàn thiện quy trình giáo dục pháp luật mà còn nâng cao vai trò lãnh đạo, quản lý, sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong nhà trường, tạo nên sự thống nhất, đồng bộ, hiệu quả trong toàn bộ hệ thống giáo dục pháp luật quân sự hiện nay.

4. Kết luận

Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong các nhà trường quân đội là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, góp phần xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, kỷ luật, giữ gìn sự chính quy và môi trường học tập, rèn luyện tích cực. Trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong quân đội, đặc biệt là xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, việc nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cần được tiến hành một cách toàn diện, bài bản, đồng bộ. Sự kết hợp chặt chẽ giữa lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp, đội ngũ cán bộ giảng viên chất lượng cao, phương pháp giáo dục pháp luật hiện đại cùng với môi trường văn hóa pháp lý tích cực sẽ là cơ sở quan trọng để hình thành người quân nhân có tri thức pháp luật, hành vi pháp lý đúng đắn, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ huấn luyện, đào tạo trong thời kỳ mới./.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1]. Ban Tuyên giáo Trung ương (2023), Hướng dẫn công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2023.

[2]. Cục Tuyên huấn - Tổng cục Chính trị (2022), Tài liệu tuyên truyền pháp luật cho bộ đội.

[3]. Bộ Quốc phòng (2018), Chiến lược phát triển giáo dục trong Quân đội nhân dân Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

[4]. Bộ Tư pháp (2021), Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Luật phổ biến, giáo dục pháp luật.

[5]. Trường Sĩ quan Chính trị (2021), Kỷ yếu hội thảo khoa học: Giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật trong các học viện, nhà trường quân đội hiện nay.

          IMPROVING THE EFFECTIVENESS OF LEGAL PROPAGANDA AND EDUCATION IN CURRENT MILITARY SCHOOLS

Abstrract

The dissemination and education of law in military schools play a particularly important role in enhancing legal awareness, building a sense of compliance with the law, discipline, and cultivating the character of military personnel. In response to the new demands of the task of defending the Fatherland in the current situation, the work of disseminating and educating law in military schools needs to be improved in terms of awareness, content, form, and methods of implementation to create a solid foundation for the training, learning, and work processes.

Keywords: Popularizing the law; legal education; military schools