Lớp học đặc biệt ở vùng rốn lũ Thiên Nhẫn - Nghệ An

Mỹ Hà

(PV Báo Nghệ An)

Sau khi trao đổi với Nhà báo, chúng tôi xin phép gửi đăng nguyên văn bài của Phóng viên Mỹ Hà đã đăng trên Báo Nghệ An ngày 11/12/2025 về hình ảnh của các Cựu giáo chức xã Thiên Nhẫn, tỉnh Nghệ An.

* * *

Ở xã Thiên Nhẫn, có một ngôi trường đã không còn hoạt động nhiều năm nay. Dù không còn tiếng trống, không có những buổi chào cờ, không có cảnh tan trường rộn rã nhưng vào những ngày cuối tuần, ở đây vẫn có bóng dáng cô, thầy và học trò… Các em đến đây để tham gia lớp học tình thương, do các cựu giáo chức trong xã tổ chức.

Những học trò đặc biệt

Những lá đơn viết tay xin vào lớp học tình thương cho đến nay vẫn được cô giáo Trần Thị Phương - cựu giáo chức của xã Thiên Nhẫn cất giữ cẩn thận.

Nhìn những dòng chữ nắn nót, lời lẽ chân thành, thân thương của học trò, cô lại càng có thêm động lực để đến lớp mỗi tuần. Học sinh của cô là những cậu bé, cô bé đang học lớp 4, lớp 5 đến từ các xóm Quảng Xá và Đông Xuân của xã Thiên Nhẫn. Mỗi lớp học chỉ hơn 30 em, nhưng hơn một nửa trong đó có hoàn cảnh éo le, có em là mồ côi bố, mồ côi mẹ. Ở tuổi đáng lẽ ra phải được học thêm Tiếng Anh, học thể thao, học văn hóa, học kỹ năng... thì các em hầu hết chưa được học thêm bất cứ một môn nào.

Nói về các học trò, cô giáo Trần Thị Phương cũng có thể đọc tên từng em, nhớ từng hoàn cảnh. Đó là cô bé Lê Thị V, nhà ở xóm Quảng Xá, em út trong một gia đình có 3 anh em. Bố V. bị tai biến sống thực vật nhiều năm nay. Mẹ V. bị thoát vị đĩa đệm nên hầu như quanh năm ở nhà, không làm ăn gì được. Vì điều kiện gia đình nên anh trai của V. dù học rất khá nhưng năm lớp 12 cũng phải bỏ học, đi làm để có tiền trang trải cho gia đình.

Là cậu học trò Phan Văn V. có gương mặt rất sáng, thông minh, lanh lẹ, thế nhưng, hoàn cảnh của em thật thương tâm khi bố em đi làm bị điện giật rồi qua đời, một mình mẹ phải nuôi mấy anh em ăn học. Trong lớp học này, nhẩm tính cũng chẳng mấy ai có bố mẹ làm công chức. Thay vào đó, phần lớn là bố mẹ đi làm nông, làm xây dựng, như em Quỳnh A. thì cả bố và mẹ đều đi bán hàng rong…

Dù điều kiện học sinh rất khó khăn, nhưng điều cô Phương trân trọng đó là các em rất ham học và thích được đến lớp. Bản thân bố mẹ các em cũng rất chăm lo cho các con, hôm nào có buổi dạy đều dậy sớm để chở các con đến trường…

Trong điện thoại của cô Phương hiện cũng đang lưu giữ rất nhiều tin nhắn của phụ huynh gửi đến với lời cảm ơn chân thành “cảm ơn cô một năm vất vả vì các con”, “cảm ơn cô luôn nhắc nhở, mong các con ngoan”. Để tổ chức được lớp học, duy trì nề nếp, cô giáo Phương cũng không quên gửi lời cảm ơn vì được phụ huynh quan tâm, đồng hành…

Lớp học, dù không chính thức và mang tên là lớp học tình thương nhưng lại ấm áp, yêu thương từ những điều giản dị đó.

Những tiết học luôn đem đến sự hứng thú cho học trò. Ảnh: Mỹ Hà

Vì học sinh vùng khó

Đã gần 4 năm qua, lớp học tình thương của các cựu giáo chức xã Thiên Nhẫn được tổ chức tại Trường THCS Nam Phúc. Đó là ngôi trường cũ, sau sáp nhập đã không còn sử dụng nhiều năm nay. Do đối tượng học sinh là tiểu học nên lớp chỉ học 2 ngày cuối tuần với các môn học như Toán, Tiếng Việt và kỹ năng sống.

Gọi là lớp học thêm, nhưng ở đây, ngoài học văn hóa, các em còn được tham gia các hoạt động văn nghệ. Hôm chúng tôi đến, các em đang tập nhảy ngoài trời trên nền nhạc của một bài hát nước ngoài nổi tiếng. Nhìn các em và cô giáo tham gia hăng say, các động tác được biểu diễn đều đặn, nhịp nhàng, khó có thể tin được toàn bộ tiết mục đều do các em tự dàn dựng, tổ chức. Đây cũng là hoạt động thường xuyên, thường được tổ chức vào đầu buổi học để tạo sự hứng thú trước khi bước vào lớp.

Thầy giáo Vũ Đình Lâm và các học trò. Ảnh: Mỹ Hà

Ngoài cô giáo Phương đang đứng lớp, lớp học tình thương được duy trì nhiều năm nay nhờ công lao của thầy giáo Vũ Đình Lâm - Chủ tịch Hội Cựu giáo chức xã Thiên Nhẫn.

Thầy Lâm cho biết: "Lớp học tình thương là gửi gắm của một người cháu trong gia đình hiện đang sinh sống ở Thành phố Hồ Chí Minh. Cách đây 6 năm, người nhà của tôi chia sẻ muốn tài trợ để mở một lớp học cho học sinh khó khăn trên địa bàn để giúp các em được học tập, rèn luyện. Bản thân tôi là giáo viên, nên khi nghe được ý tưởng này hoàn toàn ủng hộ. Vì thế, tôi đã tình nguyện thay mặt cháu đứng ra tổ chức lớp, mời giáo viên. Ban đầu lớp mở ở huyện Đức Thọ (Hà Tĩnh cũ) và dạy học cho học sinh THPT. 4 năm trở lại đây, lớp dời về xã Thiên Nhẫn và chuyển sang dạy cho học sinh tiểu học, vì đây là lứa tuổi cần phải được quan tâm hỗ trợ. Để duy trì lớp học thường xuyên, mỗi tháng nhà tài trợ sẽ hỗ trợ một phần chi phí để trang trải cho lớp học, bồi dưỡng giáo viên đứng lớp. Những dịp đặc biệt, các em cũng sẽ được tặng sách vở, đồ dùng học tập".

Niềm vui đến lớp của các em học sinh. Ảnh: Mỹ Hà

Bản thân thầy giáo Vũ Đình Lâm từng là hiệu trưởng của một trường THCS trên địa bàn huyện Nam Đàn (cũ) nên điều thầy trăn trở nhất khi mở lớp chính là chất lượng dạy và học.

Để tổ chức lớp học, trong quá trình triển khai, thầy đặc biệt chú trọng đội ngũ giáo viên và mời những giáo viên có uy tín, có kinh nghiệm trực tiếp tham gia đứng lớp. Như cô giáo Trần Thị Phương, từng là Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trung Phúc Cường 2 và chỉ mới về hưu 1 năm.

Ngoài dạy văn hóa, thầy Lâm và vợ (từng là một giáo viên dạy Văn có kinh nghiệm) còn trực tiếp dạy các lớp về kỹ năng sống cho học trò.

Cả hai vợ chồng tôi đều đã ngoài 70 tuổi, về hưu nhiều năm nên khi trở lại với lớp học đã rất lo lắng. Vì thế, khi soạn bài, chúng tôi phải đọc rất nhiều tài liệu, cập nhật các thông tin mới và chủ yếu lựa chọn những chủ đề gần gũi với học trò như tình cảm gia đình, tình cảm cô trò, dạy các em lễ nghĩa trong cuộc sống. (Nhà giáo lão thành Vũ Đình Lâm trao đổi với PV).

Một hoạt động ngoài giờ lên lớp của các em học sinh. Ảnh: Mỹ Hà

Dù số giáo viên là cựu giáo chức đứng lớp chỉ chiếm một số nhỏ nhưng những năm qua, Hội Cựu giáo chức xã Thiên Nhẫn cũng đứng đằng sau để ủng hộ lớp học tình thương này. Gần đây nhất vào giữa tháng 10/2025, sau 2 đợt mưa lũ liên tiếp, nhiều ngôi nhà của học sinh trong lớp bị hư hỏng, thiệt hại, các cựu giáo chức đã quyên góp tiền để mua tặng sách vở cho các em, động viên các em vượt qua khó khăn, thiếu thốn.

Rời xã Thiên Nhẫn, điều lưu luyến mãi là ánh mắt háo hức, là tiếng nói, tiếng cười rộn ràng khi các em tranh nhau kể những câu chuyện vui ở lớp học của mình; là cả sự xúc động khi các em nói về ước mơ trong tương lai…

Niềm vui đến lớp của giáo viên và học sinh ở lớp học tình thương. Ảnh: Mỹ Hà

Tiễn chúng tôi ra cổng trường, cô giáo Trần Thị Phương tâm sự: Tôi làm quản lý nhiều năm nhưng mong muốn lớn nhất là được đứng lớp, dạy chữ, dạy kiến thức cho học trò. Về hưu, được tiếp tục đứng trên bục giảng, tôi thấy vui và hạnh phúc lắm. Bản thân tôi cũng luôn tự nhắc nhở phải nhiệt huyết, tận tâm với học trò để không phụ sự gửi gắm của nhà hảo tâm và phụ sự tin yêu của phụ huynh và chính quyền địa phương.

----------------