Hơn 8.800 thí sinh trượt tốt nghiệp THPT 2025 cho thấy nhiều vấn đề cần nhìn lại

TCGCVN – Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) năm 2025 – năm đầu tiên triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 – đã khép lại với một con số gây chú ý: hơn 8.800 học sinh lớp 12 trên cả nước không đủ điều kiện tốt nghiệp. Con số này tương ứng với khoảng 0,8% trong tổng số hơn 1,12 triệu học sinh lớp 12 dự thi, và đang làm dấy lên những phản hồi, trăn trở từ cả phía xã hội và giới chuyên môn giáo dục.

Theo số liệu công bố ngày 6/8/2025 bởi Bộ Giáo dục và Đào tạo, tỷ lệ tốt nghiệp THPT năm nay đạt 99,2%, giảm nhẹ so với mức 99,4% của năm 2024. Trong số các thí sinh trượt, có 936 em bị điểm liệt – tức điểm thi từ 1 trở xuống ở một trong các môn bắt buộc. Đáng chú ý, môn Toán chiếm tới 777 trường hợp bị điểm liệt, cao gấp 10 lần so với kỳ thi năm ngoái, phản ánh một thực trạng đáng báo động về chất lượng học tập và kỹ năng làm bài của học sinh ở môn học này.

Việc không được công nhận tốt nghiệp đồng nghĩa với việc các thí sinh không thể nhận bằng tốt nghiệp THPT, từ đó cũng mất đi cơ hội xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, các em vẫn được cấp giấy chứng nhận hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông, và có thể lựa chọn thi lại vào năm sau hoặc theo học hệ giáo dục nghề nghiệp.

Một trong những điểm khác biệt lớn của kỳ thi năm nay chính là việc thay đổi cơ cấu tính điểm xét tốt nghiệp. Theo đó, thay vì chỉ tính 30% điểm học bạ như các năm trước, năm 2025 đã nâng tỷ lệ này lên 50%, kết hợp cùng 50% điểm thi tốt nghiệp của 4 môn (Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Tổ hợp khoa học hoặc xã hội). Thêm vào đó, một thay đổi quan trọng khác là việc bỏ cộng điểm ưu tiên cho chứng chỉ nghề, tin học và ngoại ngữ, vốn là "phao cứu sinh" của nhiều thí sinh ở các kỳ thi trước.

Điểm liệt tiếp tục là yếu tố quyết định khiến hàng nghìn học sinh không thể tốt nghiệp, dù tổng điểm trung bình của các môn có thể vượt qua ngưỡng tối thiểu. Đây là điều đã được cảnh báo trước, song thực tế diễn ra vẫn gây bất ngờ với nhiều người, nhất là khi điểm liệt tập trung quá lớn vào môn Toán – môn học đòi hỏi tư duy logic, nhưng lại thường bị học sinh xem nhẹ trong quá trình ôn luyện.

Ảnh minh hoạ

Hơn 8.800 thí sinh không đạt chuẩn tốt nghiệp không chỉ là một con số, mà là lời cảnh báo nghiêm túc về những vấn đề còn tồn đọng trong quá trình dạy và học ở bậc THPT. Việc đổi mới chương trình, thay đổi cách tính điểm, tổ chức thi tích hợp – tất cả đều nhằm hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục, nhưng đồng thời cũng đặt ra thách thức lớn cho học sinh, giáo viên và cả nhà trường.

Ở góc độ quản lý giáo dục, cần có những đánh giá toàn diện hơn về nguyên nhân khiến học sinh bị điểm liệt, đặc biệt ở các môn “xương sống” như Toán. Cần thiết lập những chương trình hỗ trợ học sinh yếu kém, tăng cường hướng dẫn ôn luyện có hệ thống và sát với yêu cầu thi cử. Đồng thời, chính sách thi và xét tốt nghiệp cũng cần tính đến yếu tố chuyển tiếp, tạo điều kiện để học sinh có cơ hội sửa sai mà không đánh mất động lực học tập.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025 là bước khởi đầu quan trọng trong lộ trình áp dụng chương trình giáo dục phổ thông mới. Tuy nhiên, sự thay đổi nhanh chóng và sâu rộng trong chính sách thi, đặc biệt ở cách tính điểm và tiêu chí xét tốt nghiệp, đã tạo ra không ít khó khăn cho học sinh. Bài học rút ra là cần chuẩn bị kỹ lưỡng hơn cho học sinh trong quá trình chuyển tiếp, đảm bảo tính công bằng nhưng không làm giảm chất lượng đầu ra.

PV: Quang Binh, Hoàng Sơn