HỘI THẢO “TRIẾT LÝ GIÁO DỤC TRONG THỜI ĐẠI SỐ”: ĐỊNH HÌNH TƯ DUY GIÁO DỤC MỚI CHO VIỆT NAM

TCGCVN – Ngày 12/12/2025, tại Hà Nội, văn phòng Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực vừa tổ chức Hội thảo khoa học “Triết lý giáo dục trong thời đại số”, quy tụ đông đảo nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý uy tín trong cả nước. Kỷ yếu hội thảo tổng hợp 17 tham luận chuyên sâu, phản ánh những góc tiếp cận đa chiều về triết lý giáo dục Việt Nam trong bối cảnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ.

Lãnh đạo Bộ GD&ĐT dự và chỉ đạo: Gợi mở tầm nhìn mới về triết lý giáo dục

Hội thảo nhận được sự quan tâm chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn, Phó Chủ tịch Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực.

Chủ trì Hội thảo: Thứ trưởng thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng

Cùng tham dự có:

-Thứ trưởng Nguyễn Văn Phúc

- PGS.TS. Lưu Bích Ngọc - Chánh Văn phòng Hội đồng

- Các ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực

Ban Tổ chức và Hội đồng khoa học quy tụ nhiều chuyên gia hàng đầu như GS.TS. Nguyễn Quý Thanh, GS.TS. Nguyễn Thị Mỹ Lộc, GS.TSKH. Dương Quý Sỹ, GS.TS. Huỳnh Văn Sơn, GS.TSKH. Trần Ngọc Thêm… cùng các nhóm nghiên cứu từ Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Sư phạm TP.HCM, Đại học Bách Khoa Hà Nội, HUTECH, Phenikaa.

Sự hiện diện của đội ngũ chuyên gia đầu ngành khẳng định tính học thuật và chiều sâu nghiên cứu của hội thảo. Ba nhóm chủ đề lớn phản ánh bức tranh toàn diện về triết lý giáo dục thời đại số. .Nhóm nghiên cứu về quan điểm, nền tảng triết lý giáo dục. Các tham luận phân tích cơ sở khoa học, triết học và chính sách để xây dựng triết lý giáo dục Việt Nam mới.

Một số đóng góp nổi bật:

- GS.TS. Phạm Hồng Quang chỉ ra những tiền đề hình thành triết lý giáo dục trong bối cảnh VUCA, nhấn mạnh nhân văn, thích ứng, phát triển toàn diện con người.

- GS.TS. Nguyễn Thị Mỹ Lộc làm rõ mối liên hệ giữa triết lý giáo dục và đổi mới chính sách.

- GS.TSKH. Dương Quý Sỹ tổng hợp tư tưởng xuyên suốt trong các nghị quyết của Đảng và Nhà nước về định hướng xây dựng triết lý giáo dục.

Các tham luận còn đề cập giáo dục khai phóng, giá trị cảm xúc, triết lý sáng tạo, hội nhập, và vai trò của công nghệ trong đổi mới tư duy giáo dục.

Triết lý giáo dục dưới tác động của trí tuệ nhân tạo và công nghệ số

Nhiều tham luận tập trung vào trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, blockchain, hệ sinh thái số, những nhân tố đang định hình lại toàn bộ cấu trúc giáo dục hiện đại.

Các điểm nhấn trong kỷ yếu cửa các tác giả:

- GS.TSKH. Đặng Ứng Vận phân tích sự tái cấu trúc giáo dục đại học trong bối cảnh AI phát triển nhanh và mạnh.

- GS.TS. Huỳnh Văn Sơn và nhóm nghiên cứu đề xuất mô hình học tập cá nhân hóa dựa trên dữ liệu,  một định hướng quan trọng cho giáo dục vị nhân sinh.

- PGS.TS. Tôn Quang Cường đặt vấn đề xác thực bằng cấp bằng blockchain, gợi mở cách tiếp cận mới về niềm tin trong giáo dục số.

- Các nhóm nghiên cứu từ ĐH Giáo dục (ĐHQGHN) làm rõ sự chuyển dịch từ LMS truyền thống sang hệ sinh thái học tập mở.

Nhóm nội dung này cho thấy triết lý giáo dục không thể tách rời công nghệ và phải thích ứng với tốc độ phát triển vượt bậc của trí tuệ nhân tạo.

 Triết lý giáo dục nhìn từ văn hóa và phát triển con người

Các học giả tiếp cận triết lý giáo dục dưới góc nhìn văn hóa, nhân bản:

- GS.TSKH. Trần Ngọc Thêm phân tích triết lý giáo dục từ bản sắc văn hóa Việt, nhấn mạnh sự hòa quyện giữa truyền thống và công nghệ.

- PGS.TS. Trần Thành Nam đề xuất mô hình phát triển con người Việt Nam phù hợp với thời đại số: bản lĩnh – sáng tạo – hội nhập – có trí tuệ cảm xúc.

Nhóm nghiên cứu này khẳng định: triết lý giáo dục Việt Nam phải đặt con người làm trung tâm, nhưng cũng phải chuẩn bị con người cho môi trường số đầy biến đổi.

Định hướng chung: Triết lý giáo dục Việt Nam trong thời đại số là triết lý “vì con người, phát triển toàn diện,  thích ứng số”

Từ góc độ triết học, chính sách, công nghệ và văn hóa, các tham luận trong kỷ yếu thống nhất một tinh thần chung:

Triết lý giáo dục Việt Nam thời đại số phải hướng đến con người toàn diện – nhân văn – sáng tạo; thích ứng với thay đổi nhanh của công nghệ; dựa trên nền tảng khoa học, truyền thống văn hóa, đổi mới sáng tạo.

Nhiều học giả đề xuất triết lý cốt lõi:

“Tất cả cho con người - tất cả vì con người - phát triển toàn diện trong môi trường kết nối.”

Triết lý này bao hàm các giá trị quan trọng nhất: năng lực số, tư duy phản biện, đạo đức số, sáng tạo, bản lĩnh văn hóa và hội nhập quốc tế. Hội thảo khẳng định quyết tâm đổi mới tư duy giáo dục trong bối cảnh chuyển đổi số

Hội thảo “Triết lý giáo dục trong thời đại số” được đánh giá là sự kiện khoa học có ý nghĩa chiến lược, góp phần định hình tư duy, quan điểm và tầm nhìn mới cho giáo dục Việt Nam.

Kỷ yếu hội thảo là nguồn tài liệu tham khảo giá trị cho các cơ quan hoạch định chính sách; các trường đại học, viện nghiên cứu; đội ngũ giảng viên, nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục.

Hội thảo không chỉ tạo diễn đàn trao đổi học thuật sâu sắc về các giá trị cốt lõi của triết lý giáo dục Việt Nam, mà còn góp phần thúc đẩy mạnh mẽ tiến trình xây dựng và hoàn thiện hệ giá trị giáo dục trong thời kỳ chuyển đổi số. Những góc nhìn đa chiều của các chuyên gia tại sự kiện đã gợi mở thêm hướng tiếp cận mới, phù hợp với yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, nhân văn và hội nhập quốc tế của đất nước. Đây cũng là cơ sở quan trọng để các nhà hoạch định chính sách tiếp tục nghiên cứu, cụ thể hóa triết lý giáo dục Việt Nam trong giai đoạn mới.

Linh Tuệ