Hoàn thiện chính sách đưa công dân Việt Nam ra nước ngoài học tập, giảng dạy, nghiên cứu và trao đổi học thuật
(Dự thảo sửa đổi Nghị định số 86/2021/NĐ-CP – Đáp ứng yêu cầu thực tiễn, hướng tới đơn giản hóa thủ tục và tăng cường hiệu quả quản lý).
TCGCVN - Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) vừa công bố dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 86/2021/NĐ-CP ngày 25/9/2021 của Chính phủ quy định việc công dân Việt Nam ra nước ngoài học tập, giảng dạy, nghiên cứu khoa học và trao đổi học thuật. Dự thảo đã được đăng tải công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ để lấy ý kiến góp ý rộng rãi từ các cơ quan, tổ chức và cá nhân theo quy định của pháp luật.
Đáp ứng yêu cầu mới trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế Dự thảo lần này tiếp tục kế thừa những quy định còn phù hợp tại Nghị định số 86/2021/NĐ-CP, đồng thời tập trung sửa đổi, bổ sung những nội dung còn vướng mắc nhằm:
• Phù hợp với tình hình thực tiễn;
• Đảm bảo tính thống nhất với hệ thống văn bản pháp luật hiện hành;
• Phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước;
• Góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia.
Khảo sát toàn diện – Căn cứ cho việc sửa đổi chính sách Trong năm 2024, Bộ GDĐT đã triển khai khảo sát sâu rộng về việc thực hiện Nghị định số 86/2021/NĐ-CP. Gần 100 cơ sở giáo dục đại học, 44 UBND tỉnh, thành phố, 11 bộ, cơ quan ngang bộ, cùng nhiều đơn vị khác đã tham gia báo cáo, cung cấp thông tin qua văn bản hoặc khảo sát trực tuyến.
Kết quả khảo sát cho thấy, bên cạnh những kết quả tích cực, còn tồn tại những bất cập trong công tác tuyển sinh, quản lý du học sinh (DHS) học bổng ngân sách nhà nước (NSNN), cũng như về các thủ tục hành chính chưa thực sự thuận lợi.
Bốn nhóm nội dung sửa đổi, bổ sung trọng tâm
1.Đơn giản hóa thủ tục hành chính
• Rút gọn thành phần hồ sơ dự tuyển, cho phép bổ sung thông tin còn thiếu của DHS học bổng NSNN trong quá trình tuyển chọn;
• Cho phép nộp hồ sơ trực tuyến khi thực hiện thủ tục tiếp nhận về nước;
• Điều chỉnh chế độ báo cáo của công dân Việt Nam ra nước ngoài giảng dạy, nghiên cứu, trao đổi học thuật.
Mục tiêu là giảm chi phí, tiết kiệm thời gian, tăng hiệu quả xử lý công việc và phù hợp với quy trình tuyển chọn của phía đối tác nước ngoài.
2. Nâng cao hiệu quả quản lý DHS học bổng NSNN
• Bổ sung quy định với DHS đã tốt nghiệp nhưng tiếp tục ở lại nước ngoài học lên trình độ cao hơn hoặc thực tập;
• Bổ sung cơ chế miễn bồi hoàn chi phí đào tạo trong trường hợp bất khả kháng như ốm đau, chiến tranh, dịch bệnh…;
• Rà soát lại thời hạn, hình thức và trách nhiệm bồi hoàn, trong đó quy định rõ trách nhiệm của gia đình DHS trong việc hoàn trả chi phí. Những điểm mới này góp phần tăng tính nhân văn và tính khả thi trong thực hiện nghĩa vụ của DHS, đồng thời tăng cường trách nhiệm quản lý của các cơ quan liên quan.
3. Siết chặt quản lý tổ chức kinh doanh dịch vụ tư vấn du học
• Bổ sung quy định về việc gia hạn, điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh dịch vụ tư vấn du học khi hết hạn hoặc có thay đổi tổ chức, địa điểm. Quy định mới nhằm nâng cao chất lượng và minh bạch trong hoạt động tư vấn du học, bảo vệ quyền lợi của người học và tăng hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.
4. Phân định rõ trách nhiệm giữa các bộ, ngành
Chuyển giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về tuyển sinh, cử công dân Việt Nam ra nước ngoài học tập trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp từ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sang Bộ Giáo dục và Đào tạo. Điều chỉnh này nhằm thống nhất đầu mối quản lý, phù hợp với chủ trương tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả điều hành và quản trị quốc gia.
Tăng tính thực tiễn và minh bạch trong chính sách du học
Dự thảo sửa đổi lần này là bước đi quan trọng trong việc hoàn thiện cơ sở pháp lý, tạo hành lang minh bạch, linh hoạt và nhân văn cho công dân Việt Nam khi ra nước ngoài học tập, giảng dạy và nghiên cứu. Đồng thời, đây cũng là một phần trong nỗ lực chuyển đổi số của ngành giáo dục, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực hội nhập quốc tế, phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Linh Tuệ