Hệ số lương đặc thù: Bước đi cần thiết để thực hiện chủ trương “Lương nhà giáo cao nhất”

TCGCVN - Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Nghị định quy định chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp đối với nhà giáo để lấy ý kiến rộng rãi. Theo dự thảo, tất cả nhà giáo sẽ được hưởng “hệ số lương đặc thù”, một bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa chủ trương “lương nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp”.

 Chính sách tiền lương là giải pháp then chốt thu hút người giỏi vào nghề giáo

Chủ trương “lương nhà giáo cao nhất” đã được Đảng xác định từ Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII, được khẳng định trong Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, và tiếp tục nhấn mạnh tại Kết luận số 91-KL/TW cũng như Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Tại Luật Nhà giáo, Quốc hội đã cụ thể hóa chủ trương này khi quy định: “Lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp.” Đây là chính sách thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đối với đội ngũ nhà giáo, những người giữ vai trò quyết định trong sự nghiệp trồng người.

Thực trạng: Lương nhà giáo vẫn thấp hơn nhiều ngành nghề khác

 Hiện nay, lương của phần lớn nhà giáo vẫn chưa được xếp cao nhất, thậm chí thấp hơn viên chức các ngành khác như y tế, xây dựng, tư pháp, văn hóa – thể thao, khoa học – công nghệ, thông tin – truyền thông…

Theo Nghị định 204/2004/NĐ-CP, nhà giáo được xếp lương theo Bảng 3 (chuyên môn, nghiệp vụ), hưởng mức lương khởi điểm tương ứng với trình độ đào tạo. Tuy nhiên, trong 10 thang lương hiện hành, chỉ có khoảng 1,17% nhà giáo được xếp vào nhóm cao nhất (A3 – tương đương viên chức cao cấp). Đa số giáo viên mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên… đang hưởng mức lương từ A0 – A2.1, tương ứng các thang 5–8 – thấp hơn mặt bằng chung của viên chức các ngành khác.

Đặc biệt, giáo viên mầm non có thang lương thấp nhất, trong khi đây là nhóm nghề có tính chất công việc nặng nhọc, áp lực cao. Kết quả nghiên cứu của Viện Khoa học An toàn và Vệ sinh lao động (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam) cho thấy điều kiện lao động của giáo viên mầm non thuộc loại IV, nghề nặng nhọc, độc hại, nên tuổi nghỉ hưu đã được giảm 5 năm so với quy định chung.

Hệ số lương đặc thù là bước đi cần thiết trước khi ban hành chính sách tiền lương mới

 Để triển khai thi hành Luật Nhà giáo có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, Bộ GD&ĐT đang trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định chính sách tiền lương, phụ cấp đối với nhà giáo, trong đó điểm nổi bật là “hệ số lương đặc thù” áp dụng cho toàn bộ đội ngũ.

 Cụ thể:

• Giáo viên mầm non: hưởng hệ số lương đặc thù 1,25 so với hệ số hiện hưởng;
• Các nhà giáo khác: hưởng hệ số 1,15;
• Nhà giáo dạy học sinh khuyết tật, vùng biên giới, nội trú: được cộng thêm 0,05.
•  Công thức tính mức lương từ ngày 01/01/2026:

Mức lương = Mức lương cơ sở × Hệ số lương hiện hưởng × Hệ số lương đặc thù

- Dù chưa thể ngay lập tức đưa lương nhà giáo “cao nhất” trong toàn hệ thống, chính sách hệ số lương đặc thù sẽ giúp tăng thu nhập thực tế, khắc phục bước đầu bất cập của thang bảng lương hiện hành và thể hiện sự ghi nhận của Nhà nước với cống hiến của đội ngũ nhà giáo.

 “Hệ số lương đặc thù” không chỉ là giải pháp tạm thời mà còn là bước khởi đầu quan trọng hướng tới một chính sách tiền lương công bằng, tương xứng với vị thế nghề giáo. Đây cũng là động lực để giáo viên yên tâm công tác, cống hiến cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo, góp phần thực hiện đúng tinh thần “tôn sư trọng đạo” trong giai đoạn đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam.

Linh Tuệ