ĐỔI MỚI NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP THI, KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT CỦA HỌC VIÊN SĨ QUAN CHỈ HUY THAM MƯU Ở TRƯỜNG SĨ QUAN PHÁO BINH

Đỗ Văn Tiệp

Trường Sĩ quan Pháo binh

[email protected]

Tóm tắt

Môn học Nhà nước và pháp luật có vai trò quan trọng trong việc trang bị tri thức chính trị - pháp lý nền tảng, góp phần hình thành phẩm chất, năng lực và ý thức pháp luật cho học viên sĩ quan. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục - đào tạo trong Quân đội hiện nay, đặc biệt với mục tiêu đào tạo học viên sĩ quan chỉ huy tham mưu có trình độ toàn diện, việc đổi mới nội dung, phương pháp thi, kiểm tra đánh giá môn học này là một yêu cầu cấp thiết. Bài viết phân tích cơ sở lý luận, thực tiễn và đề xuất một số định hướng đổi mới nhằm nâng cao hiệu quả đánh giá kết quả học tập môn Nhà nước và pháp luật tại Trường Sĩ quan Pháo binh.

Từ khóa: Đánh giá kết quả học tập; môn học Nhà nước và pháp luật;  đào tạo học viên sĩ quan.

Nhận bài: 25/5/2026; Biên tập: 25/5/2026; Phản biện: 27/5/2026; Duyệt đăng: 29/5/2026.

1. Đặt vấn đề

Trong hệ thống đào tạo sĩ quan chỉ huy - tham mưu ở các nhà trường quân đội, môn học Nhà nước và pháp luật có vai trò hết sức quan trọng, giữ vị trí then chốt trong nhóm các môn lý luận chính trị - pháp lý nền tảng. Thông qua môn học này, học viên được trang bị hệ thống tri thức cơ bản và có hệ thống về bản chất, vai trò của Nhà nước và pháp luật; những vấn đề chung về nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; tổ chức bộ máy nhà nước; bản chất, chức năng của pháp luật; mối quan hệ giữa nhà nước, pháp luật với công dân và các tổ chức xã hội; các quy định pháp luật trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, quân sự; trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền hạn pháp lý của sĩ quan quân đội nhân dân trong thực tiễn hoạt động công vụ.

Qua đó, môn học góp phần hình thành và phát triển cho học viên sĩ quan năng lực tư duy chính trị pháp lý, kỹ năng nhận thức, đánh giá, phân tích và vận dụng các quy định của pháp luật vào quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật và thực hành dân chủ ở đơn vị. Đồng thời, bồi dưỡng cho người học phẩm chất chính trị vững vàng, ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và đạo đức công vụ theo chuẩn mực của người sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam. Đây là những yếu tố cơ bản, thiết yếu tạo nên hình mẫu người cán bộ chỉ huy tham mưu thời kỳ mới: có trình độ toàn diện, bản lĩnh vững vàng, tư duy nhạy bén, hành động đúng pháp luật, sát thực tiễn và sẵn sàng chiến đấu trong mọi điều kiện, hoàn cảnh.

2. Thực trạng công tác thi, kiểm tra đánh giá kết quả môn Nhà nước và pháp luật đối với việc đào tạo học viên sĩ quan chỉ huy - tham mưu ở Trường Sĩ quan Pháo binh

Từ thực tiễn công tác giảng dạy, học tập và đánh giá kết quả môn Nhà nước và pháp luật tại một số nhà trường quân đội nói chung và Trường Sĩ quan Pháo binh nói riêng, có thể nhận thấy một số hạn chế, bất cập đáng quan tâm. Đó là, nội dung thi, kiểm tra vẫn còn nặng về tái hiện tri thức, chưa thực sự gắn với năng lực vận dụng; các hình thức thi còn đơn điệu, chủ yếu là thi viết tự luận truyền thống, thiếu vắng các phương án kiểm tra tình huống, thảo luận nhóm, phản biện hoặc thi vấn đáp; tiêu chí đánh giá chưa bao quát toàn diện các mặt kiến thức, kỹ năng, thái độ; chưa phân hóa rõ trình độ học viên; quá trình phản hồi sau đánh giá còn chậm, thiếu chiều sâu, chưa phát huy hết vai trò của đánh giá trong phát triển người học.

Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh chóng của môi trường pháp lý, sự thay đổi trong tổ chức và phương thức tác chiến của Quân đội nhân dân Việt Nam trong điều kiện chiến tranh hiện đại, tác động của khoa học công nghệ và các yếu tố phi truyền thống như chiến tranh mạng, chiến tranh nhận thức cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với chuẩn đầu ra của học viên sĩ quan. Điều đó đòi hỏi các nhà trường phải không ngừng đổi mới nội dung đào tạo, trong đó đổi mới thi, kiểm tra và đánh giá kết quả học tập đóng vai trò then chốt nhằm bảo đảm quá trình đào tạo không chỉ chính xác, minh bạch, khách quan mà còn góp phần phát triển năng lực tư duy, khả năng ứng xử linh hoạt, đúng pháp luật trong thực tiễn công tác sau này.

Tại Trường Sĩ quan Pháo binh, với đặc thù là nơi đào tạo cán bộ chỉ huy tham mưu binh chủng kỹ thuật, nhiệm vụ đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Nhà nước và pháp luật càng trở nên cấp thiết. Bởi lẽ, học viên tại trường không chỉ cần vững về chuyên môn quân sự kỹ thuật mà còn phải có năng lực tổ chức, chỉ huy, ra quyết định trong các tình huống quân sự gắn liền với pháp luật. Việc đánh giá kết quả học tập môn pháp luật nếu không phản ánh đúng năng lực sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả huấn luyện, quản lý bộ đội và tổ chức thực hiện nhiệm vụ sau này.

3. Một số giải pháp đổi mới nội dung, phương pháp thi, kiểm tra đánh giá kết quả môn Nhà nước và pháp luật đối với đào tạo học viên sĩ quan chỉ huy - tham mưu ở Trường Sĩ quan Pháo binh

Xuất phát từ những yêu cầu trên, việc nghiên cứu, đề xuất các giải pháp đổi mới toàn diện nội dung và phương pháp thi, kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Nhà nước và pháp luật là một nội dung quan trọng, mang tính chiến lược trong công tác giáo dục - đào tạo của Trường Sĩ quan Pháo binh. Đây không chỉ là yêu cầu của thực tiễn, mà còn là một nhiệm vụ khoa học cần được thực hiện một cách nghiêm túc, có cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc, phù hợp với định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay.

Một là, rà soát, cập nhật nội dung đánh giá bảo đảm sát hợp với mục tiêu đào tạo

Đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Nhà nước và pháp luật cần được bắt đầu từ việc xác định lại nội dung đánh giá theo hướng bảo đảm sự thống nhất giữa mục tiêu đào tạo với nội dung kiểm tra. Đây là tiền đề quan trọng nhằm định hướng cho toàn bộ quá trình ra đề, tổ chức kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của học viên một cách khoa học, hợp lý và sát thực tiễn.

Trong chương trình đào tạo sĩ quan chỉ huy tham mưu tại Trường Sĩ quan Pháo binh, môn học Nhà nước và pháp luật không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết cơ bản về nhà nước, pháp luật, quyền công dân, tổ chức bộ máy nhà nước và pháp luật quốc phòng, mà còn hướng đến hình thành kỹ năng tư duy pháp lý, năng lực vận dụng quy định pháp luật vào thực tiễn công tác chỉ huy, quản lý, giáo dục pháp luật và xử lý các tình huống trong môi trường quân sự. Mục tiêu đào tạo không dừng lại ở việc học viên “biết gì” mà phải đạt đến mức “hiểu như thế nào”, “vận dụng ra sao”, nghĩa là đánh giá phải đi từ nhận thức đến năng lực thực hành.

Do đó, nội dung kiểm tra đánh giá cần được rà soát, điều chỉnh theo hướng toàn diện, phát triển năng lực. Cụ thể, các câu hỏi, bài tập kiểm tra không chỉ giới hạn ở mức độ ghi nhớ các khái niệm, định nghĩa, điều khoản pháp lý đơn lẻ mà cần phát triển theo hướng yêu cầu học viên trình bày quan điểm, lập luận pháp lý, phân tích các tình huống có yếu tố pháp luật và đưa ra giải pháp xử lý phù hợp. Các dạng đề mở, câu hỏi tình huống pháp lý, đề thi theo chủ đề thực hành, bài tập ứng dụng sẽ tạo điều kiện cho người học thể hiện được trình độ tư duy, năng lực nhận thức và vận dụng kiến thức đã học một cách chủ động, sáng tạo.

Đặc biệt, trong môi trường quân đội, nơi các tình huống pháp lý thường mang tính chất khẩn trương, phức tạp, liên quan đến kỷ luật, mệnh lệnh, quyền hạn và trách nhiệm cá nhân, thì việc xây dựng nội dung kiểm tra gắn với thực tiễn hoạt động quân sự càng trở nên quan trọng. Các câu hỏi cần đặt học viên vào bối cảnh cụ thể như: xử lý vi phạm kỷ luật trong đơn vị, giải quyết tranh chấp trong thực hiện nhiệm vụ, tổ chức tuyên truyền giáo dục pháp luật cho bộ đội, thực thi pháp luật trong huấn luyện chiến đấu, quản lý vũ khí, trang bị, tài sản quân sự… Qua đó, không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn góp phần hình thành kỹ năng ứng xử phù hợp với pháp luật trong điều kiện đặc thù của hoạt động quân sự.

Bên cạnh đó, nội dung kiểm tra cần được xây dựng trên cơ sở bám sát hệ thống văn bản pháp luật hiện hành, cập nhật kịp thời những văn bản mới có liên quan đến lĩnh vực quốc phòng, an ninh, quân sự, pháp luật tổ chức nhà nước, bảo đảm tính thời sự, thiết thực và chính xác. Giảng viên cần chủ động rà soát chương trình, phân tích các nội dung trọng tâm, xác định mục tiêu bài học gắn với yêu cầu năng lực cụ thể, từ đó xây dựng ngân hàng câu hỏi kiểm tra mang tính phân hóa, định hướng phát triển tư duy, phù hợp với chuẩn đầu ra của môn học.

Việc thực hiện tốt yêu cầu này sẽ góp phần bảo đảm tính định hướng, khách quan, công bằng trong quá trình kiểm tra đánh giá, đồng thời tạo điều kiện để mỗi học viên phát huy tối đa năng lực tư duy, tinh thần trách nhiệm và hành vi pháp lý phù hợp với chuẩn mực của người sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam trong thời kỳ mới.

Hai là, đa dạng hóa hình thức thi và kiểm tra kết quả học tập

Đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Nhà nước và pháp luật cần được thực hiện đồng bộ với việc đa dạng hóa hình thức đánh giá, nhằm đánh giá một cách toàn diện và chính xác năng lực của người học. Thực tiễn giảng dạy tại Trường Sĩ quan Pháo binh và các nhà trường quân đội cho thấy, trong thời gian dài, hình thức thi chủ yếu vẫn là tự luận, theo kiểu kiểm tra giấy bút truyền thống. Cách làm này tuy thuận tiện cho việc tổ chức, chấm điểm, nhưng lại bộc lộ nhiều hạn chế trong việc kiểm tra năng lực tư duy, phân tích, phản biện và kỹ năng vận dụng của học viên. Nhiều bài thi cho thấy học viên học thuộc lòng nội dung mà chưa có khả năng ứng dụng thực tế, điều này không phù hợp với mục tiêu đào tạo người sĩ quan có tư duy pháp lý độc lập, bản lĩnh xử lý tình huống và năng lực hành động đúng pháp luật.

Do đó, để phát triển năng lực toàn diện cho học viên sĩ quan, cần mạnh dạn áp dụng và kết hợp nhiều hình thức thi và kiểm tra khác nhau, bảo đảm tính phong phú, linh hoạt và sát với thực tiễn nghề nghiệp quân sự. Trong đó, hình thức thi trắc nghiệm khách quan có thể sử dụng để đánh giá khối lượng kiến thức rộng trong thời gian ngắn, kiểm tra độ hiểu và khả năng phân biệt các khái niệm pháp lý. Hình thức này cần được xây dựng công phu, bảo đảm tính khoa học, độ tin cậy, độ phân hóa, tránh tuyệt đối việc học viên chỉ chọn đáp án theo cảm tính.

Song song với trắc nghiệm, cần tăng cường các bài luận phân tích, bài tập tình huống pháp luật, yêu cầu học viên giải quyết các vấn đề giả định có yếu tố pháp lý trong môi trường quân sự. Đây là hình thức rất hữu hiệu để kiểm tra năng lực tư duy phản biện, khả năng lập luận pháp lý, kỹ năng xác định vấn đề và đưa ra giải pháp phù hợp với quy định pháp luật. Bài thi dạng này không chỉ đo lường kiến thức, mà còn đánh giá được phương pháp tư duy, tinh thần trách nhiệm và độ chín trong nhận thức của người học.

Một hình thức khác cần được khuyến khích là phỏng vấn học thuật hoặc thi vấn đáp theo chủ đề. Trong các buổi thi vấn đáp, học viên sẽ trình bày quan điểm cá nhân, trả lời các câu hỏi mang tính mở, đối thoại trực tiếp với giảng viên hoặc hội đồng. Qua đó, giảng viên có thể quan sát trực tiếp năng lực giao tiếp, kỹ năng trình bày, khả năng bảo vệ lập luận, đồng thời phát hiện điểm mạnh, hạn chế của từng học viên để có định hướng điều chỉnh phù hợp.

Đặc biệt, trong điều kiện giảng dạy tại các nhà trường quân đội, cần từng bước tổ chức thi thực hành xử lý tình huống pháp lý. Học viên có thể được yêu cầu mô phỏng vai trò cán bộ chỉ huy khi xảy ra vi phạm kỷ luật trong đơn vị, tổ chức tuyên truyền giáo dục pháp luật, thực hiện nhiệm vụ tuần tra canh gác hoặc ra quyết định trong các tình huống có xung đột giữa mệnh lệnh và quy định pháp luật. Những hình thức thi này vừa tạo điều kiện cho học viên thể hiện khả năng vận dụng kiến thức trong bối cảnh thực tế, vừa giúp giảng viên đánh giá chính xác năng lực nghề nghiệp trong tương lai của người sĩ quan.

Việc đa dạng hóa hình thức kiểm tra đánh giá không chỉ góp phần nâng cao chất lượng dạy học, mà còn tạo ra động lực học tập tích cực cho học viên, thúc đẩy quá trình tự học, tự nghiên cứu và hoàn thiện kỹ năng nghề nghiệp ngay trong môi trường nhà trường.

Ba là, đổi mới phương pháp xây dựng đề thi và ma trận kiểm tra

Một trong những yếu tố quyết định đến chất lượng của hoạt động kiểm tra đánh giá là phương pháp xây dựng đề thi và hệ thống ma trận kiểm tra. Trong điều kiện đào tạo sĩ quan chỉ huy tham mưu, việc xây dựng đề thi môn Nhà nước và pháp luật cần được thực hiện một cách khoa học, có hệ thống, nhằm bảo đảm đánh giá đúng chuẩn đầu ra về kiến thức, kỹ năng và phẩm chất mà môn học hướng tới. Điều này không chỉ có ý nghĩa trong việc nâng cao chất lượng đào tạo mà còn góp phần chuẩn hóa công tác kiểm tra trong toàn bộ hệ thống nhà trường quân đội.

Theo đó, giảng viên cần căn cứ vào chương trình đào tạo và chuẩn đầu ra của môn học để xây dựng ma trận đề thi một cách đầy đủ và hợp lý. Ma trận đề thi là công cụ giúp bảo đảm sự phân bổ hợp lý giữa các nội dung kiến thức và các mức độ nhận thức theo thang tư duy Bloom, bao gồm: nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng sáng tạo. Việc thiết kế ma trận rõ ràng sẽ giúp đề thi không rơi vào tình trạng thiên lệch, chỉ tập trung vào kiểm tra ghi nhớ khái niệm hay điều khoản pháp luật mà bỏ qua các năng lực cần thiết như tư duy phản biện, năng lực phân tích hoặc vận dụng pháp luật vào thực tiễn công tác chỉ huy, quản lý đơn vị.

Đề thi cần được thiết kế theo hướng phân loại rõ yêu cầu đối với người học. Các câu hỏi nên có sự phân tầng để đánh giá được cả học viên trung bình và học viên khá, giỏi. Trong đó, những câu hỏi ở mức độ vận dụng và vận dụng sáng tạo nên tập trung vào tình huống thực tiễn, giả định có yếu tố pháp lý, buộc người học phải lập luận, so sánh, phân tích và đề xuất giải pháp. Cần hạn chế tối đa dạng câu hỏi máy móc, khuôn mẫu, dễ đoán định, khiến học viên học thuộc lòng mà không phát triển được năng lực tư duy pháp lý.

Đặc biệt, cần tăng cường các câu hỏi mở, yêu cầu học viên trình bày quan điểm cá nhân, đánh giá, bình luận hoặc đưa ra hướng xử lý theo pháp luật trong những tình huống cụ thể. Những câu hỏi dạng này sẽ giúp phát huy năng lực phản biện, kỹ năng trình bày và lập luận pháp lý, đồng thời cho phép giảng viên đánh giá được chiều sâu nhận thức cũng như tư duy độc lập của người học. Với đặc thù đào tạo sĩ quan chỉ huy tham mưu, đây là điều rất cần thiết nhằm hướng đến xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy pháp lý chặt chẽ, có khả năng xử lý tình huống pháp luật trong môi trường quân sự với độ chính xác và trách nhiệm cao.

Song song với đó, giảng viên cần chủ động xây dựng, hoàn thiện và cập nhật thường xuyên ngân hàng đề thi, câu hỏi kiểm tra. Hệ thống ngân hàng câu hỏi phải phong phú về nội dung, đa dạng về hình thức, gắn với hệ thống văn bản pháp luật hiện hành, nhất là các quy định mới trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, quân sự và pháp luật về chức trách, nhiệm vụ của sĩ quan quân đội nhân dân. Quá trình xây dựng ngân hàng câu hỏi cần có sự phối hợp giữa các giảng viên trong tổ bộ môn, khoa chuyên ngành và có sự đánh giá, phản biện chéo nhằm bảo đảm tính khách quan, khoa học, khả thi và phù hợp với định hướng phát triển năng lực của người học.

Việc đổi mới phương pháp xây dựng đề thi và ma trận kiểm tra không chỉ giúp nâng cao hiệu quả kiểm tra đánh giá mà còn góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy, thúc đẩy người học chủ động nghiên cứu, rèn luyện kỹ năng tư duy pháp lý, đáp ứng tốt yêu cầu của thực tiễn công tác trong quân đội hiện nay.

Bốn là, ứng dụng công nghệ trong tổ chức thi và kiểm tra đánh giá

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, đặc biệt là trong giáo dục và đào tạo, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập là xu thế tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng dạy - học. Đối với các nhà trường quân đội, trong đó có Trường Sĩ quan Pháo binh, việc triển khai các giải pháp công nghệ vào quá trình tổ chức thi và kiểm tra đánh giá không chỉ góp phần hiện đại hóa hoạt động sư phạm mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển năng lực toàn diện của học viên.

Trước hết, công nghệ có thể hỗ trợ đắc lực trong việc tổ chức các hình thức thi linh hoạt như trắc nghiệm trực tuyến, vấn đáp trực tuyến, thi trên máy tính, thi qua hệ thống mô phỏng hoặc qua nền tảng học tập số. Các phần mềm thi trắc nghiệm có thể thiết lập ngân hàng câu hỏi phong phú, tạo đề thi ngẫu nhiên, tự động chấm điểm, bảo đảm khách quan và tiết kiệm thời gian. Đây là bước tiến quan trọng trong việc giảm tải khâu chấm thi thủ công, đồng thời nâng cao độ tin cậy và minh bạch trong đánh giá. Hơn nữa, hệ thống thi trực tuyến có thể tích hợp cơ chế kiểm soát như giới hạn thời gian, nhận diện khuôn mặt, ghi hình giám sát phòng thi nhằm giảm thiểu tiêu cực, gian lận trong thi cử.

Bên cạnh đó, việc sử dụng các công cụ số như bảng tương tác thông minh, phần mềm mô phỏng chiến thuật, mô phỏng tình huống chính trị - pháp lý hoặc các ứng dụng mô phỏng hoạt động công tác đảng, công tác chính trị giúp học viên tiếp cận kiến thức qua phương pháp trực quan, sinh động. Các tình huống đánh giá thông qua mô phỏng không chỉ kiểm tra kiến thức lý thuyết mà còn đánh giá khả năng tư duy, xử lý tình huống thực tiễn, từ đó phát triển kỹ năng toàn diện cho người học.

Một ưu điểm nổi bật khác của ứng dụng công nghệ trong đánh giá là khả năng lưu trữ, phân tích và xử lý dữ liệu học tập. Kết quả kiểm tra được số hóa giúp giảng viên dễ dàng theo dõi tiến độ học tập của từng học viên, nhận diện điểm mạnh, điểm yếu để từ đó có những điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp. Hệ thống báo cáo học tập có thể phản ánh toàn diện quá trình tiếp thu kiến thức, mức độ phát triển năng lực và mức độ hoàn thành chuẩn đầu ra của môn học.

Tuy nhiên, để việc ứng dụng công nghệ đạt hiệu quả, cần bảo đảm đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, trang bị hệ thống máy tính, mạng internet ổn định, phòng thi trực tuyến đạt tiêu chuẩn. Đồng thời, cần bồi dưỡng kỹ năng sử dụng công nghệ cho đội ngũ giảng viên và học viên, xây dựng quy chế thi phù hợp, có cơ chế giám sát chặt chẽ để hạn chế tiêu cực trong quá trình tổ chức thi.

Tóm lại, việc ứng dụng công nghệ trong kiểm tra đánh giá là một xu hướng tất yếu, mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Tuy nhiên, quá trình triển khai cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, toàn diện để bảo đảm tính nghiêm túc, khách quan và hiệu quả trong đánh giá năng lực học viên.

Năm là, đổi mới công tác chấm thi và phản hồi kết quả mang tính phát triển

Chấm thi không chỉ là một hoạt động kỹ thuật nhằm xác định kết quả học tập của học viên, mà còn là một quá trình giáo dục quan trọng, đóng vai trò phản hồi và hỗ trợ người học phát triển năng lực. Để chấm thi thực sự trở thành một hoạt động sư phạm hiệu quả, cần thay đổi nhận thức và cách tiếp cận của giảng viên, từ chỗ đơn thuần “cho điểm” sang hướng “giáo dục - đánh giá - phản hồi”. Trước hết, giảng viên cần đánh giá một cách khách quan, toàn diện và công tâm từng bài làm, bảo đảm không thiên lệch và tránh áp đặt chủ quan. Điểm số cần được giải thích rõ ràng, đi kèm với nhận xét cụ thể về những điểm mạnh mà học viên đã thể hiện, cũng như những điểm hạn chế và các lỗi sai học thuật, tư duy hoặc trình bày.

Bên cạnh việc đánh giá, phản hồi cần được thực hiện một cách kịp thời và có chiều sâu. Không nên chỉ trả bài với con số khô khan, mà phải có nhận xét cụ thể cho từng phần nội dung hoặc từng loại lỗi thường gặp. Khi học viên biết được mình sai ở đâu, vì sao lại sai, và làm thế nào để khắc phục, họ sẽ học được từ chính bài kiểm tra của mình. Đây chính là quá trình học tập thông qua đánh giá, theo đúng định hướng phát triển năng lực. Các buổi chữa bài sau thi cần được tổ chức một cách nghiêm túc, có hệ thống, trong đó giảng viên vừa là người giải thích, hướng dẫn, vừa là người khơi gợi tư duy phản biện từ học viên. Cần khuyến khích học viên tham gia thảo luận, phản hồi lẫn nhau và tự đánh giá bài làm, từ đó phát triển kỹ năng tự học, tự chỉnh sửa.

Ngoài ra, có thể sử dụng các hình thức phản hồi đa dạng, như viết nhận xét trực tiếp vào bài thi, gửi email cá nhân, hoặc thiết kế phiếu phản hồi chi tiết kèm theo hướng dẫn học tập tiếp theo. Với những bài làm tốt, nên chia sẻ công khai (sau khi được sự đồng ý của học viên) để làm mẫu tham khảo, từ đó tạo động lực và định hướng chất lượng cho những học viên khác. Đối với những bài yếu, giảng viên có thể tổ chức các buổi trao đổi riêng để hỗ trợ thêm, tránh gây mặc cảm hoặc tâm lý tiêu cực cho người học.

4. Kết luận

Đổi mới công tác chấm thi và phản hồi kết quả không chỉ góp phần nâng cao chất lượng kiểm tra - đánh giá mà còn giúp hình thành tư duy phản biện, khả năng tự học và định hướng phát triển năng lực toàn diện cho học viên - những sĩ quan chỉ huy - tham mưu tương lai của Quân đội.

Bottom of Form

Đổi mới nội dung và phương pháp thi, kiểm tra đánh giá môn Nhà nước và pháp luật là một bước đi cần thiết để nâng cao chất lượng đào tạo sĩ quan chỉ huy tham mưu tại Trường Sĩ quan Pháo binh. Việc đổi mới này không chỉ nhằm kiểm tra tri thức mà quan trọng hơn là đánh giá đúng năng lực vận dụng pháp luật, tư duy pháp lý và hành vi nghề nghiệp quân sự của học viên. Để thực hiện hiệu quả, cần sự phối hợp đồng bộ giữa giảng viên, khoa chuyên môn, cơ quan quản lý đào tạo và chính bản thân học viên. Quá trình này đòi hỏi sự kiên trì, sáng tạo và tinh thần đổi mới liên tục, hướng tới mục tiêu xây dựng đội ngũ sĩ quan quân đội chính quy, tinh nhuệ, có bản lĩnh chính trị vững vàng và ý thức pháp luật cao./.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1]. Ban Tuyên giáo Trung ương. (2022). Tài liệu học tập các môn lý luận chính trị trong Quân đội. NXB Chính trị Quốc gia Sự thật.

[2]. Bộ Quốc phòng. (2021). Chương trình khung đào tạo sĩ quan chỉ huy tham mưu trình độ đại học. Hà Nội.

[3]. Trường Sĩ quan Pháo binh. (2024). Giáo trình Nhà nước và pháp luật. Lưu hành nội bộ.

[4]. Nguyễn Văn Tảo (2023). “Đổi mới kiểm tra đánh giá trong giảng dạy các môn lý luận chính trị ở nhà trường quân đội”, Tạp chí Giáo dục và Đào tạo Quốc phòng, số 12.

[5]. Trần Thị Phượng (2022). “Phát triển tư duy pháp lý cho học viên sĩ quan”, Tạp chí Khoa học Xã hội Nhân văn Quân sự, số 9.

INNOVATING THE CONTENT, EXAMINATION METHODS, AND ASSESSMENT OF RESULTS FOR THE STATE AND LAW SUBJECT FOR STUDENTS TRAINING AS COMMANDING OFFICERS AT THE ARTILLERY OFFICER SCHOOL

Do Van Tiep

Artillery Officer Training College, Vietnam

Abstract

The subject of State and Law plays an important role in equipping cadets with fundamental political and legal knowledge, contributing to the formation of qualities, capabilities, and legal awareness among officer trainees. However, to meet the requirements for educational and training reform in the military today, especially with the goal of training comprehensive command and staff officers, it is essential to innovate the content, methods of examination, and assessment of this subject. This article analyzes the theoretical and practical foundations and proposes some directions for innovation to enhance the effectiveness of evaluating the learning outcomes of the State and Law subject at the Artillery Officer School.

Keywords: Assessment check; state and law; officer cadets