Bộ GD&ĐT lấy ý kiến dự thảo Thông tư về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học

Theo Bộ GD&ĐT, dự thảo được xây dựng trên cơ sở Luật Giáo dục, Luật Giáo dục nghề nghiệp và Luật Giáo dục đại học năm 2025, nhằm hoàn thiện cơ chế liên thông trong hệ thống giáo dục quốc dân; tăng tính kết nối giữa các trình độ đào tạo, mở rộng cơ hội học tập suốt đời cho người học, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.

Dự thảo Thông tư được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những rào cản trong quá trình học tập nâng cao trình độ, chuyển đổi nghề nghiệp và cập nhật kỹ năng của người dân. Thực tế hiện nay, việc công nhận kết quả học tập giữa các trình độ đào tạo còn chưa đồng đều; nhiều người học vẫn phải học lại những nội dung đã tích lũy trước đó, trong khi kinh nghiệm làm việc và kỹ năng nghề nghiệp chưa được ghi nhận đầy đủ.

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo

-xây dựng cơ chế liên thông thống nhất từ trung học nghề, trung cấp, cao đẳng đến đại học, tạo điều kiện để người học có thể tiếp tục học tập theo nhiều lộ trình khác nhau, phù hợp với nhu cầu cá nhân và yêu cầu của thị trường lao động.

- mở rộng cách thức công nhận kết quả học tập. Nếu như trước đây việc liên thông chủ yếu dựa trên các môn học, học phần hoặc tín chỉ đã hoàn thành, thì nay các cơ sở giáo dục có thể xem xét công nhận cả năng lực nghề nghiệp, chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia, chứng chỉ chuyên môn, kinh nghiệm làm việc và các kết quả đánh giá năng lực có minh chứng phù hợp.

Theo Bộ GD&ĐT, đây là sự chuyển đổi từ cách tiếp cận dựa chủ yếu vào quá trình học tập sang coi trọng năng lực thực tế mà người học đã tích lũy được, tức không chỉ đánh giá “đã học gì” mà còn xem xét “làm được gì”. Cách tiếp cận này phù hợp với xu hướng giáo dục hiện đại, góp phần phát huy giá trị của học tập trong thực tiễn và khuyến khích học tập suốt đời.

Dự thảo cũng bổ sung cơ chế linh hoạt đối với các ngành STEM, kỹ thuật, công nghệ và các ngành trọng điểm quốc gia. Theo đó, các cơ sở giáo dục được chủ động hơn trong tuyển sinh, công nhận kết quả học tập và xác định học phần bổ sung nhằm thu hút, phát triển nguồn nhân lực cho các lĩnh vực này.

Một nguyên tắc quan trọng được nhấn mạnh trong dự thảo là công nhận tối đa các kết quả học tập và năng lực đã tích lũy, hạn chế việc người học phải học lại những nội dung đã đáp ứng chuẩn đầu ra tương đương. Quy định này được đánh giá sẽ góp phần giảm thời gian, chi phí học tập và sử dụng hiệu quả hơn kỹ năng, kinh nghiệm mà người học đã có.

Bên cạnh việc tạo thuận lợi cho người học, dự thảo vẫn xác định bảo đảm chất lượng đào tạo là nguyên tắc xuyên suốt. Người học liên thông phải đáp ứng cùng chuẩn đầu ra và điều kiện tốt nghiệp như những người học khác trong cùng chương trình đào tạo.

Dự thảo đồng thời trao quyền chủ động nhiều hơn cho các cơ sở giáo dục trong đánh giá, công nhận kết quả học tập và xây dựng lộ trình học tập phù hợp với từng người học. Tuy nhiên, quyền tự chủ phải gắn với trách nhiệm giải trình, công khai, minh bạch và có khả năng kiểm chứng.

Ngoài ra, các cơ sở giáo dục được yêu cầu lưu trữ, cập nhật và kết nối dữ liệu về công nhận kết quả học tập với cơ sở dữ liệu giáo dục quốc gia nhằm bảo đảm khả năng truy xuất, kiểm tra và hậu kiểm. Theo Bộ GD&ĐT, điều này thể hiện xu hướng chuyển từ quản lý bằng hồ sơ, thủ tục sang quản trị bằng dữ liệu; từ quản lý hành chính sang quản lý dựa trên chất lượng, hiệu quả và trách nhiệm giải trình

Linh Tuệ